Η Γη επιταχύνει την περιστροφή της – Οι επιστήμονες εξετάζουν για πρώτη φορά αφαίρεση ενός δευτερολέπτου από τα ρολόγια

Ένα παράξενο αλλά απολύτως πραγματικό ζήτημα απασχολεί πλέον τους επιστήμονες της μέτρησης του χρόνου: η Γη περιστρέφεται τα τελευταία χρόνια ελαφρώς ταχύτερα από ό,τι στο πρόσφατο παρελθόν, δημιουργώντας το ενδεχόμενο να χρειαστεί κάποτε ένα «αρνητικό εμβόλιμο δευτερόλεπτο».

Αυτό σημαίνει ότι αντί να προστεθεί ένα δευτερόλεπτο στα παγκόσμια ρολόγια, όπως έχει γίνει 27 φορές από το 1972, θα αφαιρεθεί για πρώτη φορά ένα δευτερόλεπτο ώστε ο ατομικός χρόνος UTC να παραμείνει συγχρονισμένος με την πραγματική περιστροφή της Γης.

Γιατί αλλάζει η διάρκεια της ημέρας

Η περιστροφή του πλανήτη δεν είναι απολύτως σταθερή. Επηρεάζεται από τον πυρήνα της Γης, τους ωκεανούς, την ατμόσφαιρα, τους πάγους, τις παλίρροιες και μεγάλες μετακινήσεις μάζας. Μακροπρόθεσμα η Γη τείνει να επιβραδύνεται, όμως την τελευταία περίοδο έχουν καταγραφεί απροσδόκητα μικρότερες ημέρες.

Η διαφορά είναι της τάξης χιλιοστών του δευτερολέπτου, αλλά για τα ατομικά ρολόγια και τα δίκτυα υψηλής ακρίβειας αυτό είναι σημαντικό.

Το πρόβλημα για την τεχνολογία

Ένα αρνητικό εμβόλιμο δευτερόλεπτο δεν έχει εφαρμοστεί ποτέ. Οι ειδικοί ανησυχούν επειδή πολλά συστήματα πληροφορικής, τηλεπικοινωνιών, χρηματοοικονομικών συναλλαγών, δορυφορικής πλοήγησης και ηλεκτρικών δικτύων δεν έχουν δοκιμαστεί για ένα τέτοιο σενάριο.

Ακόμη και η προσθήκη ενός δευτερολέπτου έχει δημιουργήσει στο παρελθόν προβλήματα σε servers και εφαρμογές. Η αφαίρεση θεωρείται ακόμη πιο δύσκολη, επειδή δεν υπάρχει ιστορικό πραγματικής εφαρμογής.

Μπορεί τελικά να μη χρειαστεί ποτέ

Οι διεθνείς οργανισμοί μέτρησης του χρόνου έχουν ήδη αποφασίσει ότι το σύστημα των εμβόλιμων δευτερολέπτων πρέπει να καταργηθεί μέσα στα επόμενα χρόνια, ακριβώς επειδή προκαλεί τεχνικές δυσκολίες.

Έτσι, η συζήτηση σήμερα δεν αφορά μόνο το αν η Γη θα «κερδίσει» ένα δευτερόλεπτο, αλλά και το αν η ανθρωπότητα θα αλλάξει συνολικά τον τρόπο με τον οποίο συγχρονίζει τον ατομικό χρόνο με την αστρονομική ημέρα.

Πηγές: Financial Times, The Times, διεθνείς οργανισμοί μέτρησης χρόνου.