Διεθνής ομάδα επιστημόνων εντόπισε θαμμένο βαθιά κάτω από τους πάγους της Ανταρκτικής ένα τεράστιο δίκτυο λεκανών, με μέγεθος αντίστοιχο με μιας ηπείρου, την ύπαρξη του οποίου αγνοούσαμε μέχρι τώρα.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Geoscience, η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον γεωφυσικό Egidio Armadillo από το Πανεπιστήμιο της Γένοβας, ονόμασε τη νέα δομή EAFBP, από το East Antarctic Fan-Shaped Basin Province (Επαρχία Λεκανών σε Σχήμα Βεντάλιας της Ανατολικής Ανταρκτικής).
Οι επιστήμονες γνώριζαν ήδη την ύπαρξη μεγάλων γεωλογικών σχηματισμών κάτω από τους πάγους της ηπείρου, όπως οι λεκάνες Γουίλκς και Ορόρα, καθώς και η τεράστια υποπαγετώδης λίμνη Βοστόκ. Εκείνο που δεν ήταν γνωστό μέχρι σήμερα είναι ότι οι σχηματισμοί αυτοί αποτελούν τμήματα μιας πολύ μεγαλύτερης και αλληλοσυνδεόμενης υπόγειας δομής λεκανών.
Αν ξαφνικά αφαιρούνταν ο πάγος της Ανταρκτικής
Η ανακάλυψη κατέστη δυνατή χάρη στον συνδυασμό μεγάλων συνόλων δεδομένων που είχαν συγκεντρωθεί κατά τη διάρκεια δεκαετιών με διαφορετικές μεθόδους. Οι ερευνητές αξιοποίησαν σεισμικές μετρήσεις, στοιχεία για την υποπαγετώδη τοπογραφία και έρευνες με ραντάρ, και συνδύασαν τα παραπάνω δεδομένα με μοντέλα τα οποία προσομοίωσαν τον τρόπο με τον οποίο θα ανυψωνόταν και θα μεταβαλλόταν το έδαφος, εάν αφαιρούνταν ξαφνικά τα περίπου 27 εκατομμύρια κυβικά χιλιόμετρα πάγου που καλύπτουν την Ανταρκτική. Η ανακατασκευή αποκάλυψε ένα εκτεταμένο σύστημα λεκανών, οι οποίες εξαπλώνονται ακτινωτά από ένα κεντρικό σημείο κοντά στον Νότιο Πόλο.
Οι επιστήμονες παρομοιάζουν τη διάταξή τους με μια ανοιχτή βεντάλια, όπου το κεντρικό σημείο λειτουργεί ως άξονας και οι λεκάνες εκτείνονται προς τα έξω. Το δίκτυο απλώνεται κατά μήκος περίπου 2.000 χιλιομέτρων ακτογραμμής.
Η γεωμετρία αυτή υποδεικνύει ότι οι λεκάνες πιθανότατα σχηματίστηκαν μέσω μιας γεωλογικής διαδικασίας που ονομάζεται «περιστροφική έκταση». Κατά τη διάρκειά της, ο γήινος φλοιός διατείνεται και περιστρέφεται γύρω από ένα κεντρικό σημείο, δημιουργώντας τις χαρακτηριστικές ακτινωτές δομές.
Οι λεκάνες βρίσκονται κάτω από περίπου το μισό στρώμα πάγου της Ανατολικής Ανταρκτικής, σε βάθος που φτάνει περίπου τα 3,2 χιλιόμετρα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, ενδέχεται να επηρεάζουν σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο κινείται ο πάγος στην επιφάνεια της ηπείρου.
Οι παγετώνες δεν κινούνται ανεξάρτητα από το ανάγλυφο που βρίσκεται κάτω από αυτούς. Αντίθετα, η ροή τους καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τις κοιλότητες, τις αυλακώσεις και τις κλίσεις του υποκείμενου πετρώματος. Η καλύτερη κατανόηση της δομής των λεκανών μπορεί επομένως να βοηθήσει τους επιστήμονες να προβλέψουν πώς θα ανταποκριθεί το στρώμα πάγου της Ανατολικής Ανταρκτικής στις μεταβολές που προκαλεί η κλιματική αλλαγή.
φωτο-Το σχήμα βεντάλιας που έχει η δομή EAFBP
University of Genoa
cnn.gr
Ελληνικά 