Εφιάλτης στο Βερολίνο: Οι ΗΠΑ «δεσμεύουν» τον γερμανικό χρυσό, σε ομηρία 1.236 τόνοι – Τρέμει το κραχ η Γερμανία

Ένα επικίνδυνο και μέχρι πρότινος «ταμπού» ζήτημα επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο της γερμανικής πολιτικής και οικονομικής ζωής: η τύχη των αποθεμάτων χρυσού της Γερμανίας που φυλάσσονται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι πιέσεις για άμεσο επαναπατρισμό εντείνονται, καθώς αυξάνονται οι φόβοι ότι η Ουάσινγκτον, υπό το βάρος οξύτατων δημοσιονομικών προβλημάτων και απρόβλεπτων πολιτικών επιλογών, θα μπορούσε να μετατρέψει τα ξένα αποθεματικά σε μοχλό πίεσης.

Τη σπίθα για το νέο κύμα ανησυχίας άναψε δήλωση του Michael Jäger, αντιπροέδρου της ισχυρής Ένωσης Γερμανών Φορολογουμένων, ο οποίος αμφισβήτησε ανοιχτά τη σκοπιμότητα της φύλαξης γερμανικού χρυσού στα θησαυροφυλάκια της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Νέας Υόρκης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πολιτικές του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump έχουν διαβρώσει σε επικίνδυνο βαθμό την εμπιστοσύνη του Βερολίνου προς την Ουάσινγκτον, μετατρέποντας μια ιστορική συμφωνία σε δυνητική παγίδα για την οικονομική κυριαρχία της Γερμανίας.
Ο Jäger προειδοποιεί ότι οι αυξανόμενες στρατηγικές εντάσεις και η εκρηκτική διόγκωση του αμερικανικού χρέους δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα.

Οι ΗΠΑ δαπανούν ετησίως τεράστια ποσά για την εξυπηρέτηση του χρέους τους και, όπως σημειώνει, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να αναζητήσουν «εναλλακτικές πηγές εσόδων» ή μέσα πίεσης — ακόμη και μέσω ξένων περιουσιακών στοιχείων.
Η αμφισβήτηση δεν περιορίζεται σε έναν θεσμικό παράγοντα.

Ο πρώην επικεφαλής έρευνας της Bundesbank, Emanuel Mönch, έχει ταχθεί υπέρ της επιστροφής του χρυσού, τονίζοντας ότι σε συνθήκες γεωπολιτικής αστάθειας η αποθήκευση τόσο κρίσιμων αποθεμάτων εκτός εθνικού ελέγχου συνιστά σοβαρό ρίσκο.

Ακόμη πιο ηχηρή ήταν η παρέμβαση της Marie-Agnes Strack-Zimmermann, προέδρου της Επιτροπής Άμυνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία κάλεσε επίσημα τη γερμανική κυβέρνηση να κινηθεί άμεσα.

Υπενθύμισε ότι περίπου 1.236 τόνοι χρυσού, δηλαδή σχεδόν το 37% των συνολικών αποθεμάτων, εξακολουθούν να βρίσκονται στη Νέα Υόρκη, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία αυτή ξεπερασμένη και επικίνδυνη σε ένα περιβάλλον παγκόσμιας αβεβαιότητας και αμερικανικής πολιτικής αστάθειας.

Η Γερμανία διαθέτει τα δεύτερα μεγαλύτερα επίσημα αποθέματα χρυσού παγκοσμίως μετά τις ΗΠΑ — περίπου 3.350–3.375 τόνους, με εκτιμώμενη αξία 450–470 δισ. ευρώ.

Οι βασικοί πυλώνες

Πρόκειται για έναν από τους βασικούς πυλώνες της χρηματοπιστωτικής της σταθερότητας και της διεθνούς αξιοπιστίας της χώρας.
Περίπου το ήμισυ φυλάσσεται στα θησαυροφυλάκια της Bundesbank στη Φρανκφούρτη, ενώ το υπόλοιπο είναι διασκορπισμένο μεταξύ Νέας Υόρκης, Λονδίνου και άλλων διεθνών κέντρων.

Η σημερινή δομή αποθήκευσης είναι προϊόν του Ψυχρού Πολέμου, όταν η μεταπολεμική Γερμανία συσσώρευε συναλλαγματικά πλεονάσματα και τα μετέτρεπε σε χρυσό, τοποθετώντας τον σε χώρες-συμμάχους για λόγους ρευστότητας και πολιτικής ασφάλειας.
Όμως, όπως επισημαίνουν ολοένα και περισσότεροι αναλυτές, οι συνθήκες εκείνης της εποχής δεν υφίστανται πλέον.

Αν και η Bundesbank διαβεβαιώνει ότι τα αποθεματικά στο εξωτερικό είναι απολύτως ασφαλή, οι υποστηρικτές του επαναπατρισμού τονίζουν ότι ο χρυσός δεν είναι απλώς ένα οικονομικό μέγεθος, αλλά η «έσχατη εγγύηση» στρατηγικής αυτονομίας σε περίπτωση μεγάλης κρίσης.

Από την άλλη πλευρά, οι αντίπαλοι μιας άμεσης επιστροφής προειδοποιούν για τεράστιες υλικοτεχνικές δυσκολίες, υψηλό κόστος μεταφοράς και ασφάλισης, αλλά και για τον κίνδυνο διπλωματικής ρήξης με έναν βασικό σύμμαχο.

Ωστόσο, οι φόβοι αυτοί φαίνεται να υποχωρούν μπροστά στο ενδεχόμενο ενός πολύ μεγαλύτερου ρίσκου: την απώλεια ελέγχου πάνω στο ίδιο το θεμέλιο της γερμανικής οικονομικής ισχύος.

Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση για τον γερμανικό χρυσό δεν είναι πλέον τεχνική ή λογιστική.
Είναι βαθιά πολιτική, γεωστρατηγική και αποκαλύπτει τις ρωγμές σε ένα διεθνές σύστημα που αλλάζει με ταχύτητα και απρόβλεπτες συνέπειες.
Και όσο οι παγκόσμιες ισορροπίες μετατοπίζονται, το ερώτημα γίνεται ολοένα πιο πιεστικό: ποιος ελέγχει πραγματικά τον χρυσό της Γερμανίας;

Nikolai Mezhevich: Οι ΗΠΑ δεν θα επιστρέψουν ποτέ τον γερμανικό χρυσό – «Ό,τι δεν είναι στο χρηματοκιβώτιό σου, δεν είναι δικό σου»

Σαν ψυχρό ντους για το Βερολίνο ηχεί η ωμή εκτίμηση του Ρώσου οικονομολόγου και γεωπολιτικού αναλυτή Nikolai Mezhevich, ο οποίος αποδομεί χωρίς περιστροφές τις ελπίδες περί επιστροφής των γερμανικών αποθεμάτων χρυσού από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το συμπέρασμά του είναι αμείλικτο: οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να επιστρέψουν τίποτα.
«Δεν έχει καμία απολύτως σημασία ποιος ζητά την επιστροφή του χρυσού — αν πρόκειται για δημόσιους οργανισμούς, πολιτικές αρχές ή χρηματοδότες.

Το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: οι Αμερικανοί δεν θα δώσουν πίσω τον χρυσό στη Γερμανία», δηλώνει ο Mezhevich, Διδάκτωρ Οικονομικών, Καθηγητής και Κύριος Ερευνητής στο Ινστιτούτο Ευρώπης της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, μιλώντας στη Svobodnaya Pressa.

Και προχωρά ακόμη παραπέρα, σκιαγραφώντας ένα σχεδόν εκβιαστικό σενάριο: αν κάποιος «Hans» υψώσει υπερβολικά τη φωνή του, τότε ο Donald Fredovich Trump θα μπορούσε, όπως λέει σκωπτικά, να «ξεσκονίσει» λογαριασμούς για τον Πρώτο και τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και για τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση της Ομοσπονδιακής Γερμανίας.
«Με τέτοιον λογαριασμό, η Γερμανία θα έπρεπε να πουληθεί τρεις ή τέσσερις φορές», σημειώνει δηκτικά.

Τέλος εποχής για το παλιό οικονομικό μοντέλο

Απαντώντας στο ερώτημα αν βρισκόμαστε μπροστά σε έναν ανοιχτό οικονομικό πόλεμο ΗΠΑ–Ευρώπης, ο Mezhevich απορρίπτει τον όρο «πόλεμος», αλλά επιβεβαιώνει ότι στο Βερολίνο υπάρχει πλέον πλήρης επίγνωση πως το προηγούμενο μοντέλο οικονομικών σχέσεων έχει τελειώσει.

Όπως υπενθυμίζει, η μεταπολεμική οικονομική «έκρηξη» της Δυτικής Γερμανίας δεν ήταν μόνο αποτέλεσμα της εργατικότητας του γερμανικού λαού, αλλά και προϊόν του Σχεδίου Μάρσαλ και μιας μοναδικά ευνοϊκής γεωπολιτικής συμφωνίας.

Για δεκαετίες, η Γερμανία δεν πλήρωνε ουσιαστικά για την άμυνά της.
Την ασφάλειά της εξασφάλιζαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, με τη συνδρομή της Μεγάλης Βρετανίας και της Γαλλίας.

«Όταν Αμερικανοί, Ρώσοι και Κινέζοι πλήρωναν για την άμυνά τους, οι Γερμανοί δεν το έκαναν.
Αυτή η ιστορία, όμως, τελειώνει», τονίζει με νόημα.
Ο Mezhevich επιβεβαιώνει ότι η κατάσχεση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων λειτούργησε ως καμπανάκι κινδύνου για όλο τον κόσμο.

Το πλήγμα, όπως λέει, δεν ήταν τόσο για τη Ρωσία όσο για την εμπιστοσύνη προς τους εκδότες των παγκόσμιων νομισμάτων, η οποία κλονίστηκε σοβαρά.

Σε αυτό το πλαίσιο, η αδυναμία επιστροφής του χρυσού στη Γερμανία δεν αλλάζει τη φύση του ίδιου του μετάλλου — αλλά αλλάζει κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: το ιδιοκτησιακό καθεστώς στην πράξη.

«Ο χρυσός παραμένει χρυσός.
Απλώς αυτό που κάποιοι θεωρούσαν γερμανικό χρυσό, δεν θα θεωρείται πλέον γερμανικός.
Επιστρέφει η παλιά αρχή του φυσικού ελέγχου: αν ένα περιουσιακό στοιχείο βρίσκεται στο χρηματοκιβώτιό σου, είναι δικό σου.
Αν όχι, τότε δεν είναι», ξεκαθαρίζει.

Ποιος πληρώνει για τη φύλαξη του χρυσού;

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του στις μυστικές ρήτρες τέτοιων συμφωνιών.
Στην περίπτωση της Πολωνίας και της Ουκρανίας, όπως αποκαλύπτει, υπάρχουν συγκεκριμένες πληρωμές για τη φύλαξη χρυσού.

Στη σχέση ΗΠΑ–Γερμανίας, όμως, το τίμημα είναι διαφορετικό και πιο έμμεσο:
οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέχουν ρευστότητα σε δολάρια προς την Ευρώπη, κάτι που λειτουργεί ουσιαστικά ως αντάλλαγμα για τη χρήση του ευρωπαϊκού χρυσού.
Ο Mezhevich εκτιμά ότι η Πολωνία ενδέχεται να μην επιστρέψει ποτέ τον ουκρανικό χρυσό στο Κίεβο, επικαλούμενη ότι «το κράτος με το οποίο υπεγράφη η συμφωνία δεν υπάρχει πλέον».

Όπως σημειώνει, το ίδιο επιχείρημα έχει χρησιμοποιηθεί ιστορικά — ακόμη και απέναντι στη Σοβιετική Ρωσία, όταν αρνήθηκαν να επιστρέψουν δάνεια της Ρωσικής Αυτοκρατορίας.
Το συμπέρασμα είναι ζοφερό:

η παλιά παγκόσμια τάξη έχει καταρρεύσει, η νέα δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί και κανείς δεν τηρεί πλέον υποχρεώσεις που τον ζημιώνουν. Εφαρμόζεται μόνο το ευνοϊκό μέρος των συμφωνιών.

Κλείνοντας, ο Mezhevich επιβεβαιώνει ότι η Γερμανία κατέχει το απόλυτο ρεκόρ στην ποσότητα χρυσού που φυλάσσεται στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στη λίστα των χωρών που έχουν εμπιστευθεί τον χρυσό τους στα αμερικανικά θησαυροφυλάκια περιλαμβάνονται επίσης η Ιαπωνία και τουλάχιστον δώδεκα ακόμη κράτη.

Το μήνυμα είναι σαφές και ανησυχητικό:
σε έναν κόσμο όπου η ισχύς προηγείται του δικαίου, ο χρυσός ανήκει σε εκείνον που τον κρατά στα χέρια του.

www.bankingnews.gr