Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (PSD) αποχώρησε από την κυβέρνηση συνεργασίας με το Εθνικό Φιλελεύθερο Κόμμα (PNL), υπό τον πρωθυπουργό Ilie Bolojan, έπειτα από σειρά διαφωνιών
Η εκλογή του Nikușor Dan στην προεδρία της Ρουμανία πέρυσι χαιρετίστηκε στις Βρυξέλλες ως νίκη απέναντι στον δεξιό λαϊκισμό, ο οποίος φέρεται να είχε στήριξη τόσο από τη Μόσχα όσο και από την Ουάσιγκτον.
Ωστόσο, η κατάρρευση της κυβέρνησης του Ilie Bolojan αποδεικνύει ότι επρόκειτο απλώς για μια προσωρινή ανάπαυλα στη σύγκρουση δύο βασικών μοντέλων διακυβέρνησης στην Ανατολική Ευρώπη: του λαϊκισμού και του φιλελευθερισμού, την ώρα που η άκρα δεξιά αναμένει την ευκαιρία της.
Ρήγμα στην κυβέρνηση και αποχώρηση των Σοσιαλδημοκρατών
Την περασμένη εβδομάδα, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (PSD) αποχώρησε από την κυβέρνηση συνεργασίας με το Εθνικό Φιλελεύθερο Κόμμα (PNL), υπό τον πρωθυπουργό Ilie Bolojan, έπειτα από σειρά διαφωνιών.
Ο ηγέτης του PSD, Sorin Grindeanu, απέσυρε επτά υπουργούς σε μια προσπάθεια να ανακόψει την πτώση της δημοτικότητας του κόμματος.
«Το PSD δεν μπορεί πλέον να είναι όμηρος ενώ η κοινωνική του βάση καταστρέφεται», δήλωσε.
Οι Σοσιαλδημοκράτες αντιτίθενται στα μέτρα λιτότητας που επέβαλε ο Bolojan για την αντιμετώπιση δημοσιονομικού ελλείμματος που φτάνει το 9% του ΑΕΠ — το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τα μέτρα πλήττουν κυρίως συνταξιούχους, χαμηλόβαθμους δημόσιους υπαλλήλους και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, οδηγώντας τους προς την ευρωσκεπτικιστική και ακροδεξιά Alliance for the Union of Romanians (AUR).
Σύγκρουση για τη λιτότητα και την οικονομία
Ο Ilie Bolojan, που έχτισε τη φήμη του ως αποτελεσματικός δήμαρχος της Oradea, προωθεί πολιτικές περιορισμού της γραφειοκρατίας και αυστηρού δημοσιονομικού ελέγχου.
Ωστόσο, η πολιτική λιτότητας απειλεί την παραδοσιακή επιρροή των Σοσιαλδημοκρατών.
Από την πτώση του κομμουνισμού, το PSD διατηρούσε την επιρροή του μέσω ενός συστήματος που συχνά κατηγορήθηκε για διαφθορά, προσελκύοντας ψηφοφόρους μέσω κρατικών επιδοτήσεων και δημιουργίας θέσεων εργασίας χαμηλής αποτελεσματικότητας.
Παρά τις διαφορές τους, τα δύο μεγάλα κόμματα μοιράζονται φιλοευρωπαϊκό προσανατολισμό και προσδοκίες χρηματοδότησης από τις Βρυξέλλες.
Αλληλοκατηγορίες και πολιτική ένταση
Ο Sorin Grindeanu κατηγόρησε τον Bolojan ότι η πολιτική λιτότητας έβλαψε την οικονομία και αύξησε το κόστος ζωής.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός κατηγόρησε τους Σοσιαλδημοκράτες για «δειλή φυγή» από την ευθύνη, υποστηρίζοντας ότι αποσταθεροποιούν τη χώρα εν μέσω διεθνών κρίσεων και οικονομικής στασιμότητας στην Ευρώπη.
«Αυτό που βλέπουμε σήμερα είναι απειλή για τα οικονομικά της χώρας και διάλυση της διακυβέρνησης, με πλήρη αδιαφορία για τους πολίτες», δήλωσε ο Bolojan.
Δίλημμα για τον πρόεδρο
Οι Σοσιαλδημοκράτες γνωρίζουν ότι η στήριξη της λιτότητας μπορεί να αποδειχθεί πολιτική αυτοκτονία, καθώς η AUR ενισχύεται δημοσκοπικά.
Ο πρόεδρος Nikușor Dan βρίσκεται μπροστά σε κρίσιμη επιλογή: να θυσιάσει τον Bolojan και να επιδιώξει συνεργασία με το PSD ή να ρισκάρει πλήρη παράλυση του κράτους, τη στιγμή που οι επενδυτές αποσύρουν κεφάλαια λόγω αστάθειας.
Οι ρίζες της κρίσης
Η πολιτική κρίση ξεκίνησε το 2024, όταν οι προεδρικές εκλογές ακυρώθηκαν από το Συνταγματικό Δικαστήριο λόγω υποψιών ρωσικής παρέμβασης.
Παρά τη νίκη των Σοσιαλδημοκρατών στις βουλευτικές εκλογές, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν άνοδο της AUR, υπό τον George Simion, ο οποίος ζητά πρόωρες εκλογές.
Το 2025 σχηματίστηκε εύθραυστη κυβέρνηση συνεργασίας με φιλοευρωπαϊκή ατζέντα, αλλά επιβαρύνθηκε από παλιές πολιτικές αντιπαλότητες και διαφωνίες για λιτότητα, φόρους και περικοπές δαπανών.
Μάχη για πόρους και επιρροή
Ο αναλυτής Mijat Kostić περιγράφει την κατάσταση ως τακτική σύγκρουση για τη διαχείριση πόρων, ενόψει μείωσης ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Οι Σοσιαλδημοκράτες, με ρίζες στο πρώην Κομμουνιστικό Κόμμα, παραμένουν βασικός πυλώνας του συστήματος που επιβίωσε τόσο από τον Nicolae Ceaușescu όσο και από τον πρώην πρόεδρο Klaus Iohannis.
Όπως σημειώνει, υπάρχει έντονη πίεση για γρήγορο σχηματισμό νέας κυβέρνησης ώστε να διασφαλιστεί η συνέχιση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και η πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κονδύλια.
Νέα κυβέρνηση στον ορίζοντα
Το πιθανότερο σενάριο είναι η πτώση της κυβέρνησης και ο σχηματισμός νέας πλειοψηφίας, πιθανότατα χωρίς τον Bolojan. Ωστόσο, η σταθερότητα δεν είναι δεδομένη.
Η Ρουμανία κινδυνεύει να χάσει έως και 11 δισ. ευρώ από ευρωπαϊκά ταμεία, ενώ η πολιτική αστάθεια αυξάνει το κόστος δανεισμού και μειώνει την εμπιστοσύνη των επενδυτών.
Ο Petrișor Peiu δήλωσε ότι η χώρα είναι η μόνη στην ΕΕ που βιώνει ταυτόχρονα κρίση και εκρηκτικό πληθωρισμό.
Προειδοποιήσεις για το μέλλον
Σύμφωνα με τον Mijat Kostić, αν δεν εξασφαλιστεί σταθερή κοινοβουλευτική στήριξη στις μεταρρυθμίσεις, η χώρα κινδυνεύει με απώλεια χρηματοδότησης και περαιτέρω αύξηση του κόστους δανεισμού.
Η περίπτωση της Ρουμανίας λειτουργεί ως προειδοποίηση: ακόμη και φιλοευρωπαϊκές χώρες μπορούν να οδηγηθούν σε θεσμική παράλυση.
Ένα σύστημα σε κρίση
Η σημερινή κρίση αποκαλύπτει βαθιά ασυμβατότητα μεταξύ οικονομικής πραγματικότητας, πολιτικών υπολογισμών και κοινωνικών προσδοκιών.
Οι Σοσιαλδημοκράτες, που κυριαρχούν τα τελευταία 35 χρόνια, συνδυάζουν φιλοευρωπαϊκή στάση με λαϊκιστική ρητορική και ένα σύστημα διαφθοράς χωρίς προηγούμενο στην ΕΕ.
Ωστόσο, η δυσαρέσκεια έχει εκφραστεί επανειλημμένα με μαζικές διαδηλώσεις.
Η άνοδος αντισυστημικών δυνάμεων
Η άνοδος του Kalin Georgescu, ενός υποψηφίου χωρίς κόμμα που βασίστηκε στο TikTok, αποτελεί επίσης προϊόν του ίδιου συστήματος. Η νίκη του στις ακυρωμένες εκλογές του 2024 ανετράπη με συντονισμένη παρέμβαση από ευρωπαϊκούς και εγχώριους θεσμούς.
Σήμερα, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν οι Σοσιαλδημοκράτες, που υιοθετούν ρητορική της εθνικιστικής δεξιάς, παραμένουν πραγματικά προσηλωμένοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο ρόλος του προέδρου ως διαιτητή
Ο πρόεδρος Nikușor Dan και ο πρωθυπουργός Ilie Bolojan επιχειρούν να επιβάλουν τάξη στις δημόσιες συμβάσεις, ενώ οι Σοσιαλδημοκράτες διατηρούν τα δίκτυα επιρροής τους.
Ο Dan έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα δώσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης σε πολιτικούς που συνεργάζονται με ακραίες δυνάμεις.
Η στάση αυτή τον τοποθετεί στον ρόλο του διαιτητή σε μια σύγκρουση όπου κανείς δεν δείχνει διατεθειμένος να υποχωρήσει.
Πηγή: www.bankingnews.gr
Ελληνικά  αποχώρησε από την κυβέρνηση συνεργασίας με το Εθνικό Φιλελεύθερο Κόμμα (PNL), υπό τον){kind=link}