Το παγόβουνο A-23A της Ανταρκτικής εμφανίζεται πλέον σκούρο μπλε στις δορυφορικές εικόνες, με τους επιστήμονες να προειδοποιούν ότι το φαινόμενο συνδέεται με λιμνοθάλασσες τήξης που επιταχύνουν τη διάλυση του πάγου
Το παγόβουνο A-23A, που για δεκαετίες θεωρούνταν ένας σταθερός «γίγαντας» της Ανταρκτικής, έχει αλλάξει απροσδόκητα όψη.
Σε πρόσφατες δορυφορικές εικόνες εμφανίζεται σχεδόν μελανό μπλε, γεγονός που προκάλεσε άμεση ανησυχία στους επιστήμονες.
Η ασυνήθιστη αυτή χρωματική αλλοίωση αποτελεί ένδειξη διεργασιών που μπορούν να επιταχύνουν την αποδόμηση του πάγου.

Ένας γίγαντας πάγου με ιδιαίτερη πορεία

Το A-23A αποσπάστηκε από την παγοκρηπίδα Filchner-Ronne το 1986, καλύπτοντας τότε έκταση περίπου 4.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Για περισσότερα από τριάντα χρόνια παρέμεινε σχεδόν ακίνητο στη Θάλασσα Weddell, αποτελώντας σταθερό σημείο αναφοράς στους δορυφορικούς χάρτες της Ανταρκτικής.
Μόλις το 2020 άρχισε να μετακινείται αργά προς βορρά, χάνοντας τμήματα και μειώνοντας σταδιακά το μέγεθός του.
Παρά τη συρρίκνωση, παραμένει μεγαλύτερο από πολλές μεγάλες πόλεις και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της συμπεριφοράς των παγομαζών σε ένα μεταβαλλόμενο κλίμα.

Τι έδειξαν οι δορυφορικές παρατηρήσεις

Εικόνες που ελήφθησαν στα τέλη Δεκεμβρίου από τα όργανα MODIS του δορυφόρου Terra και από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό αποκάλυψαν εκτεταμένες σκούρες μπλε έως σχεδόν μαύρες περιοχές στην επιφάνεια του A-23A.
Αρχικά υπήρξαν υποψίες ότι είχε αλλάξει η δομή του πάγου, ωστόσο η αιτία αποδείχθηκε διαφορετική.
Οι περιοχές αυτές είναι λίμνες λιωμένου νερού που έχουν συσσωρευτεί σε ρωγμές και κοιλότητες.
Το νερό απορροφά το κόκκινο φως και αντανακλά το μπλε, με αποτέλεσμα όσο βαθύτερες είναι οι λίμνες, τόσο πιο σκούρο να φαίνεται το χρώμα τους.

Γιατί το μπλε χρώμα αποτελεί προειδοποίηση

Ο κίνδυνος δεν βρίσκεται στο ίδιο το χρώμα, αλλά στη φυσική διεργασία που το προκαλεί.
Το λιωμένο νερό είναι σημαντικά βαρύτερο από τον πάγο. Όταν συγκεντρώνεται σε ρωγμές, αυξάνει την πίεση και τις διευρύνει.
Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως υδραυλική θραύση και θεωρείται ένας από τους βασικούς μηχανισμούς ταχείας διάλυσης παγόβουνων και παγοκρηπίδων.
Οι ρωγμές γεμάτες νερό μπορούν να φτάσουν μέχρι τη βάση της παγομάζας, αποδυναμώνοντάς την εκ των έσω.
Έτσι, το παγόβουνο καθίσταται ασταθές και επιρρεπές σε αιφνίδιες καταρρεύσεις, ακόμη κι αν εξωτερικά φαίνεται συμπαγές.

Πόσο έχει συρρικνωθεί το A-23A

Σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Πάγου των ΗΠΑ, στις αρχές Ιανουαρίου 2026 η έκταση του A-23A είχε μειωθεί περίπου στα 1.035 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Πρόκειται για μέγεθος πάνω από τρεις φορές μικρότερο από το αρχικό, αν και εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα παγόβουνα του κόσμου.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η συρρίκνωση αποτελεί φυσικό στάδιο στον «κύκλο ζωής» των παγογίγαντων.
Ωστόσο, η παρουσία μεγάλων ποσοτήτων λιωμένου νερού δείχνει ότι η διαδικασία ενδέχεται να εξελίσσεται ταχύτερα από το αναμενόμενο.

www.bankingnews.gr