Ζώα πριν από 800 εκατομμύρια χρόνια; Η μελέτη που μετακινεί την αρχή της ζωικής εξέλιξης 200 εκατ. χρόνια πίσω

Μπορεί τα ζώα να υπήρχαν στη Γη πολύ πριν εμφανιστούν τα πρώτα ξεκάθαρα απολιθώματα που γνωρίζουμε;

Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Science Advances προτείνει ότι η προέλευση των ζώων μπορεί να τοποθετείται μεταξύ 800 και 700 εκατομμυρίων ετών πριν — δηλαδή έως και περίπου 200 εκατομμύρια χρόνια νωρίτερα από ό,τι δείχνει το κλασικό απολιθωματικό αρχείο.

Το πρόβλημα με το «δεν βρήκαμε, άρα δεν υπήρχε»

Για δεκαετίες, ένα βασικό επιχείρημα ήταν ότι αν υπήρχαν ζώα σε πολύ αρχαία γεωλογικά στρώματα με εξαιρετική διατήρηση, θα έπρεπε να έχουν αφήσει πίσω τους απολιθώματα.

Η νέα έρευνα αμφισβητεί αυτή τη λογική χρησιμοποιώντας τη βιοκοινότητα Kheseen της Μογγολίας. Εκεί υπάρχουν εντυπωσιακά διατηρημένοι μικροοργανισμοί, αλλά όχι αναγνωρίσιμα ζωικά απολιθώματα — παρότι γνωρίζουμε ότι την ίδια περίπου περίοδο ζώα υπήρχαν ήδη αλλού.

Με απλά λόγια, ένα περιβάλλον μπορεί να διατηρεί εξαιρετικά κάποιους οργανισμούς αλλά να αποτυγχάνει πλήρως να διατηρήσει άλλους.

Το «μοριακό ρολόι» δείχνει πιο βαθιά στο παρελθόν

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν επίσης αναλύσεις μοριακού ρολογιού. Η μέθοδος αυτή συγκρίνει γενετικές διαφορές ανάμεσα σε σημερινά είδη και προσπαθεί να υπολογίσει πότε έζησαν οι κοινοί πρόγονοί τους.

Όταν οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν παλαιότερα γεωλογικά όρια ως σημεία αναφοράς, οι εκτιμήσεις για την προέλευση των ζώων μετακινήθηκαν πολύ πίσω: περίπου στα 800–700 εκατομμύρια χρόνια.

Ζώα πριν ή κατά τη «Χιονόμπαλα Γη»;

Αν αυτό το σενάριο αποδειχθεί σωστό, τότε προκύπτει ένα ακόμη πιο παράξενο ενδεχόμενο: τα πρώτα ζώα ίσως είχαν ήδη εμφανιστεί πριν ή κατά τη διάρκεια των ακραίων παγετώνων της Κρυογενείου, όταν τεράστια τμήματα του πλανήτη ήταν καλυμμένα από πάγο.

Αυτό θα άλλαζε ριζικά την εικόνα μας για το πότε και κάτω από ποιες συνθήκες ξεκίνησε η ζωική ζωή.

Τι δεν αποδεικνύει η μελέτη

Οι ίδιοι οι ερευνητές είναι προσεκτικοί: δεν έχουν βρει απολίθωμα ζώου ηλικίας 800 εκατομμυρίων ετών. Αυτό που δείχνουν είναι ότι η απουσία τέτοιων απολιθωμάτων δεν αποτελεί ασφαλή απόδειξη ότι τα ζώα δεν υπήρχαν.

Η μελέτη ξανανοίγει έτσι μία από τις μεγαλύτερες τρύπες στην ιστορία της ζωής: το «κρυφό κεφάλαιο» ανάμεσα στην πραγματική εμφάνιση των ζώων και στην πρώτη φορά που αυτά γίνονται ορατά στο απολιθωματικό αρχείο.

Σχετικό θέμα: το μυστηριώδες «σκοτεινό οξυγόνο» στα βάθη του ωκεανού.

Πηγή: University of Oxford / Science Advances, Οκτώβριος 2026.