ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΕ · Πακιστάν–Αφγανιστάν: Τα αεροπορικά πλήγματα ξανανοίγουν το μέτωπο – TTP, drones και ο κίνδυνος νέου πολέμου

Η σημερινή πακιστανική αεροπορική επιχείρηση μέσα στο Αφγανιστάν δεν είναι ένα μεμονωμένο επεισόδιο. Είναι η επιστροφή μιας σύγκρουσης που έχει ήδη μετατραπεί μέσα στο 2026 σε ανοιχτή διασυνοριακή αντιπαράθεση, με αεροπορικά πλήγματα, drones, πυροβολικό, επιθέσεις ενόπλων και δεκάδες έως εκατοντάδες θύματα.

Το Πακιστάν ανακοίνωσε στις 21 Σεπτεμβρίου ότι έπληξε τρεις στόχους μέσα στο Αφγανιστάν και ότι σκοτώθηκαν 28 άτομα που χαρακτηρίζει «τρομοκράτες» και βομβιστές αυτοκτονίας. Η αφγανική πλευρά δίνει διαφορετική εικόνα: κάνει λόγο για τουλάχιστον τρεις νεκρούς αμάχους, τέσσερις τραυματίες και ζημιές σε κατοικίες στις επαρχίες Kunar και Paktika.

Οι δύο εκδοχές δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα. Αυτό είναι κρίσιμο, επειδή και στις προηγούμενες φάσεις της σύγκρουσης οι δύο κυβερνήσεις έδιναν δραματικά διαφορετικούς αριθμούς και περιγραφές για τους στόχους και τα θύματα.

Γιατί χτύπησε τώρα το Πακιστάν

Η σημερινή επιχείρηση ήρθε μετά από νέο κύμα αιματηρών επιθέσεων εναντίον πακιστανικών δυνάμεων ασφαλείας. Στο Kohat, επίθεση σε αστυνομικό συγκρότημα και τέμενος προκάλεσε δεκάδες θύματα. Το Ισλαμαμπάντ υποστηρίζει ότι ένοπλες ομάδες οργανώνουν επιθέσεις από βάσεις ή καταφύγια στο αφγανικό έδαφος.

Η κυβέρνηση των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν απορρίπτει συστηματικά αυτή την κατηγορία και υποστηρίζει ότι η ένοπλη εξέγερση μέσα στο Πακιστάν αποτελεί εσωτερικό πρόβλημα του Ισλαμαμπάντ.

Ο TTP βρίσκεται στο κέντρο της σύγκρουσης

Το μεγαλύτερο σημείο τριβής είναι το Tehreek-e-Taliban Pakistan, γνωστό ως TTP ή «Πακιστανοί Ταλιμπάν». Η οργάνωση δημιουργήθηκε το 2007 από συμμαχία ισλαμιστικών ομάδων και έχει πραγματοποιήσει επιθέσεις σε στρατιωτικές βάσεις, αστυνομικά τμήματα, τεμένη, αγορές και άλλους στόχους μέσα στο Πακιστάν.

Ο TTP είναι ξεχωριστή οργάνωση από τους Αφγανούς Ταλιμπάν, αλλά οι δύο πλευρές έχουν ιδεολογικούς και ιστορικούς δεσμούς. Πολλοί μαχητές του TTP πολέμησαν στο παρελθόν στο πλευρό των Αφγανών Ταλιμπάν.

Το Πακιστάν υποστηρίζει ότι στελέχη και μαχητές του TTP χρησιμοποιούν το Αφγανιστάν ως ασφαλές καταφύγιο. Η Καμπούλ το αρνείται.

Από σύμμαχοι σε ανοιχτή αντιπαράθεση

Η σχέση Πακιστάν–Ταλιμπάν άλλαξε δραματικά μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία το 2021. Το Ισλαμαμπάντ αρχικά αντιμετώπισε την αλλαγή εξουσίας στην Καμπούλ θετικά, όμως σύντομα οι σχέσεις επιδεινώθηκαν καθώς αυξήθηκαν οι επιθέσεις ενόπλων μέσα στο Πακιστάν.

Μέχρι το 2025 η κρίση είχε ήδη προκαλέσει σοβαρά συνοριακά επεισόδια και κλείσιμο περασμάτων. Στις αρχές του 2026 η κατάσταση ξέφυγε ακόμη περισσότερο.

Φεβρουάριος 2026: τα αεροπορικά πλήγματα που άνοιξαν νέο κύκλο βίας

Τον Φεβρουάριο το Πακιστάν εξαπέλυσε νέες αεροπορικές επιδρομές σε αφγανικό έδαφος. Πακιστανικές πηγές υποστήριξαν ότι σκοτώθηκαν δεκάδες μαχητές, ενώ ο ΟΗΕ κατέγραψε και θύματα αμάχων.

Ακολούθησαν αντεπιθέσεις, πυρά πυροβολικού και νέα χτυπήματα κατά μήκος των περίπου 2.600 χιλιομέτρων συνόρων.

Μάρτιος: πάνω από 100.000 εκτοπισμένοι

Τον Μάρτιο η σύγκρουση πήρε χαρακτήρα πολεμικής αναμέτρησης. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ που μετέδωσε το Reuters, περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν, κυρίως μέσα στο Αφγανιστάν.

Αεροπορικά πλήγματα, drones και βαριά πυρά καταγράφηκαν σε διάφορα σημεία των συνόρων. Οι δύο πλευρές ισχυρίζονταν ότι προκαλούσαν μεγάλες απώλειες στην άλλη, χωρίς ανεξάρτητη επιβεβαίωση των περισσότερων αριθμών.

Το χτύπημα στην Καμπούλ και οι αντικρουόμενοι αριθμοί

Η πιο ακραία αντιπαράθεση ήρθε τον Μάρτιο, όταν η αφγανική κυβέρνηση κατηγόρησε το Πακιστάν για αεροπορικό πλήγμα στην Καμπούλ με εκατοντάδες θύματα σε κέντρο αποκατάστασης. Το Πακιστάν απέρριψε την αφγανική εκδοχή και υποστήριξε ότι στόχευσε στρατιωτική και «τρομοκρατική» υποδομή.

Η διαφορά ανάμεσα στις δύο εκδοχές εκείνου του επεισοδίου δείχνει πόσο δύσκολο είναι να εξακριβωθούν οι πραγματικοί αριθμοί σε αυτή τη σύγκρουση.

Γιατί η σημερινή επίθεση είναι επικίνδυνη

Το Reuters σημειώνει ότι οι νέες επιδρομές έρχονται μετά από περίπου τρεις μήνες σχετικής ηρεμίας. Αυτό σημαίνει ότι η σημερινή επιχείρηση μπορεί να αποτελέσει την αρχή νέου κύκλου αντιποίνων.

Η Καμπούλ έχει ήδη δηλώσει ότι θα «απαντήσει κατάλληλα». Σε προηγούμενες φάσεις του 2026, οι αφγανικές δυνάμεις απάντησαν με drones και διασυνοριακές επιθέσεις, παρά το γεγονός ότι διαθέτουν πολύ μικρότερη συμβατική στρατιωτική ισχύ από το Πακιστάν.

Η τεράστια στρατιωτική ανισορροπία

Στα χαρτιά, οι δύο πλευρές δεν είναι ισοδύναμες. Το Πακιστάν διαθέτει περισσότερους από 600.000 ενεργούς στρατιωτικούς, εκατοντάδες μαχητικά αεροσκάφη και πυρηνικό οπλοστάσιο. Οι δυνάμεις των Ταλιμπάν είναι πολύ μικρότερες και δεν διαθέτουν ουσιαστική μαχητική αεροπορία.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η σύγκρουση μπορεί να τελειώσει εύκολα. Τα ορεινά σύνορα, οι ένοπλες οργανώσεις, τα δίκτυα φυλών και οι διασυνοριακές μετακινήσεις κάνουν την περιοχή εξαιρετικά δύσκολο πεδίο για συμβατικές στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Κίνα, Τουρκία και άλλοι προσπαθούν να κρατήσουν ανοιχτή τη διπλωματική οδό

Κατά τη διάρκεια του 2026 υπήρξαν προσπάθειες μεσολάβησης από χώρες όπως η Κίνα, η Τουρκία, το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία. Ωστόσο, κάθε νέο μεγάλο χτύπημα υπονομεύει τις προσπάθειες αυτές και αυξάνει την πιθανότητα νέων συνοριακών συγκρούσεων.

Τι πρέπει να παρακολουθούμε τώρα

Τα επόμενα κρίσιμα σημεία είναι τρία: αν οι Ταλιμπάν απαντήσουν στρατιωτικά, αν το Πακιστάν επεκτείνει τα αεροπορικά πλήγματα και αν εμφανιστούν νέες μεγάλες επιθέσεις του TTP μέσα στο Πακιστάν.

Η σημερινή εξέλιξη δεν είναι απλώς ένα ακόμη χτύπημα σε μια μακρινή συνοριακή περιοχή. Είναι η επανεκκίνηση μιας σύγκρουσης που μέσα στο 2026 έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να μετατραπεί από αντιτρομοκρατική επιχείρηση σε πραγματική διακρατική στρατιωτική σύγκρουση.

Πηγές: Reuters, Associated Press, στοιχεία ΟΗΕ και προηγούμενο ρεπορτάζ Reuters για τη σύγκρουση Πακιστάν–Αφγανιστάν, 21 Σεπτεμβρίου 2026.