MKULTRA: Η «θεωρία συνωμοσίας» που ήταν πραγματικό πρόγραμμα της CIA – Πειράματα σε ανυποψίαστους ανθρώπους

Υπάρχουν θεωρίες συνωμοσίας που παραμένουν θεωρίες — και υπάρχουν περιπτώσεις όπου το ίδιο το κράτος αναγκάστηκε αργότερα να παραδεχθεί ότι το μυστικό πρόγραμμα υπήρχε. Το MKULTRA ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.

Αποχαρακτηρισμένα έγγραφα και επίσημη κατάθεση του διευθυντή της CIA στο Κογκρέσο επιβεβαιώνουν ότι το MKULTRA αποτέλεσε πρόγραμμα-ομπρέλα για πειράματα σχετικά με την τροποποίηση συμπεριφοράς, τη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών, την ύπνωση και άλλες τεχνικές.

Πειράματα και σε ανθρώπους που δεν γνώριζαν

Σε επίσημη κατάθεση του 1977, ο διευθυντής της CIA παραδέχθηκε ότι ορισμένες δραστηριότητες περιλάμβαναν πειράματα σε ανθρώπους που δεν γνώριζαν ότι συμμετείχαν.

Άλλα έγγραφα της ίδιας της CIA αναφέρουν έρευνα σε «behavior control» με τεχνικές που περιλάμβαναν ναρκωτικές ουσίες και ύπνωση. Η υπηρεσία δήλωνε αργότερα ότι η μη συναινετική δοκιμή είχε τερματιστεί τη δεκαετία του 1960.

Γιατί χάθηκε τόσο μεγάλο μέρος του αρχείου

Το 1973, μεγάλο μέρος των αρχείων του MKULTRA καταστράφηκε κατόπιν εντολής του τότε διευθυντή της CIA Richard Helms. Χρόνια αργότερα εντοπίστηκε ξεχωριστό σύνολο οικονομικών εγγράφων που είχε διαφύγει της καταστροφής, και αυτό επέτρεψε σε ερευνητές και στο Κογκρέσο να ανασυνθέσουν ένα μέρος του προγράμματος.

Η CIA είχε αναφέρει ήδη από τη δεκαετία του 1970 ότι είχε δημοσιοποιήσει περισσότερες από 13.000 σελίδες σχετικών εγγράφων.

Τα ονόματα των θυμάτων που δεν βρέθηκαν ποτέ

Ένα από τα πιο σκοτεινά σημεία είναι ότι τα σωζόμενα αρχεία δεν επέτρεψαν στην υπηρεσία να ταυτοποιήσει όλους τους ανθρώπους που είχαν χρησιμοποιηθεί ως ανυποψίαστοι συμμετέχοντες. Η CIA ενημέρωσε ιδρύματα που είχαν εμπλακεί και ζήτησε βοήθεια για τον εντοπισμό πιθανών θυμάτων.

Τι δεν αποδεικνύουν τα αρχεία

Τα έγγραφα αποδεικνύουν την ύπαρξη ενός πραγματικού μυστικού προγράμματος έρευνας πάνω στον έλεγχο συμπεριφοράς και αποδεικνύουν ότι έγιναν μη συναινετικά πειράματα. Δεν αποδεικνύουν όμως κάθε μεταγενέστερο ισχυρισμό που συνδέθηκε με το όνομα MKULTRA — από «προγραμματισμένους δολοφόνους» έως παγκόσμια δίκτυα ελέγχου του νου.

Το MKULTRA παραμένει ίσως το καλύτερο παράδειγμα του γιατί ορισμένες ιστορίες που αρχικά ακούγονται αδιανόητες αξίζει να εξετάζονται με πρωτογενή έγγραφα και όχι μόνο με φήμες.

Πηγές: CIA FOIA Reading Room, επίσημη κατάθεση στο Κογκρέσο 21 Σεπτεμβρίου 1977.