Project Stargate: Η CIA πλήρωνε «τηλεπαθητικούς κατασκόπους» – Τι λένε πραγματικά τα αποχαρακτηρισμένα αρχεία

Για δεκαετίες η ιστορία ακουγόταν σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας: η CIA και άλλες αμερικανικές υπηρεσίες χρηματοδοτούσαν ανθρώπους που προσπαθούσαν να «δουν» απομακρυσμένους στόχους μόνο με το μυαλό τους. Το πρόγραμμα υπήρξε πραγματικά και μεγάλο μέρος των αρχείων του είναι σήμερα δημόσιο.

Η ευρύτερη προσπάθεια είναι γνωστή με το όνομα Project Stargate. Οι ρίζες της φτάνουν στη δεκαετία του 1970, όταν αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών άρχισαν να ερευνούν το λεγόμενο remote viewing — την υποτιθέμενη δυνατότητα ενός ανθρώπου να περιγράφει πρόσωπα, κτίρια ή τοποθεσίες χωρίς να έχει συμβατική πρόσβαση σε αυτά.

Τι περιγράφουν τα ίδια τα έγγραφα της CIA

Σε αποχαρακτηρισμένα έγγραφα της CIA αναφέρεται ότι ερευνητές πραγματοποίησαν ελεγχόμενα πειράματα στα οποία οι συμμετέχοντες επιχειρούσαν να περιγράψουν τυχαία επιλεγμένες γεωγραφικές τοποθεσίες. Τα πρωτόκολλα σχεδιάστηκαν ώστε να περιορίζεται η διαρροή πληροφοριών και η εκούσια ή ακούσια καθοδήγηση.

Ορισμένες αξιολογήσεις θεώρησαν ότι τα αποτελέσματα σε εργαστηριακές συνθήκες ήταν στατιστικά ενδιαφέροντα. Η στατιστικολόγος Jessica Utts, σε αξιολόγηση που χρησιμοποιήθηκε από την αμερικανική κυβέρνηση, υποστήριξε ότι τα αποτελέσματα ξεπερνούσαν όσα θα αναμένονταν από τύχη.

Το άλλο μισό της ιστορίας

Η επίσημη αξιολόγηση δεν κατέληξε όμως ότι οι «ψυχικοί κατάσκοποι» αποτελούσαν αξιόπιστο εργαλείο πληροφοριών. Ο ψυχολόγος Raymond Hyman αμφισβήτησε την παραφυσική ερμηνεία των αποτελεσμάτων, ενώ η τελική έκθεση του American Institutes for Research έκρινε ότι το remote viewing δεν παρήγαγε σταθερά και επαρκώς αξιοποιήσιμα δεδομένα για επιχειρησιακές ανάγκες.

Το πρόγραμμα τελικά τερματίστηκε ως επιχειρησιακό εργαλείο.

Γιατί παραμένει ένα από τα πιο παράξενα αποχαρακτηρισμένα προγράμματα

Το εντυπωσιακό δεν είναι ότι η CIA «απέδειξε την τηλεπάθεια». Αυτό δεν συνέβη. Το εντυπωσιακό είναι ότι επί χρόνια κρατικοί φορείς διέθεταν πραγματικά χρήματα και προσωπικό για να εξετάσουν σοβαρά την πιθανότητα χρήσης παραψυχολογικών φαινομένων στις υπηρεσίες πληροφοριών.

Τα αρχεία περιλαμβάνουν περιγραφές στόχων, σχέδια, σκίτσα και αξιολογήσεις συνεδριών. Σε αρκετές περιπτώσεις κρίσιμες πληροφορίες για τον πραγματικό στόχο και την ακρίβεια των προβλέψεων παρέμειναν διαγραμμένες στα αποχαρακτηρισμένα αντίγραφα.

Άρα η πραγματική ιστορία είναι πιο ενδιαφέρουσα από τη θεωρία: το μυστικό πρόγραμμα υπήρξε. Αυτό που παραμένει αμφιλεγόμενο είναι αν τα παράξενα αποτελέσματά του είχαν πράγματι παραφυσική αιτία.

Πηγές: CIA Reading Room / AIR evaluation of Remote Viewing Program.