NASA: Το τηλεσκόπιο Roman μπορεί να μείνει ενεργό έως και 22 χρόνια – Νέα εποχή για σκοτεινή ύλη και εξωπλανήτες

Η NASA ανακοίνωσε ότι το νέο διαστημικό τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman μπορεί να παραμείνει επιχειρησιακό έως και 22 χρόνια, πολύ περισσότερο από τον αρχικό σχεδιασμό της αποστολής.

Το Roman εκτοξεύθηκε στις 30 Αυγούστου 2026 με πύραυλο Falcon Heavy της SpaceX και ταξιδεύει προς το σημείο Lagrange 2, περίπου 1,6 εκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη. Η άφιξή του εκεί αναμένεται στις αρχές Δεκεμβρίου.

Γιατί αυξήθηκε τόσο πολύ η πιθανή διάρκεια ζωής

Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε βασική αποστολή πέντε ετών, με δυνατότητα επέκτασης περίπου στα δέκα. Όμως η εξαιρετικά ακριβής εκτόξευση, οι μικρότερες από τις αναμενόμενες διορθώσεις πορείας και η δυνατότητα να μεταφέρει περισσότερα καύσιμα από όσα είχε αρχικά υπολογιστεί άλλαξαν τα δεδομένα.

Σύμφωνα με τη NASA, η πρώτη μεγάλη διόρθωση πορείας κατανάλωσε λιγότερο από το 10% του καυσίμου που είχε προϋπολογιστεί για αυτή τη φάση. Αυτό αφήνει πολύ μεγαλύτερο απόθεμα για διατήρηση τροχιάς και λειτουργία των συστημάτων σε βάθος χρόνου.

Τι θα ψάξει το Roman

Το Roman έχει σχεδιαστεί για να μελετήσει με πρωτοφανή κλίμακα τη δομή του Σύμπαντος. Ανάμεσα στους βασικούς του στόχους είναι η σκοτεινή ενέργεια, η σκοτεινή ύλη, η εξέλιξη των γαλαξιών και η αναζήτηση εξωπλανητών.

Σε αντίθεση με άλλα διαστημικά τηλεσκόπια που κοιτούν πολύ βαθιά σε μικρές περιοχές του ουρανού, το Roman διαθέτει τεράστιο οπτικό πεδίο. Αυτό σημαίνει ότι θα μπορεί να χαρτογραφεί εκατομμύρια γαλαξίες και άστρα πολύ γρηγορότερα.

Έλεγχος ακόμη και της ίδιας της θεωρίας της βαρύτητας

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα κομμάτια της αποστολής είναι ότι οι επιστήμονες θα χρησιμοποιήσουν τα δεδομένα του για να ελέγξουν αν η γενική σχετικότητα περιγράφει σωστά τη βαρύτητα σε κοσμικές κλίμακες.

Εάν βρεθούν αποκλίσεις, μπορεί να χρειαστεί νέα φυσική για να εξηγηθεί γιατί το Σύμπαν διαστέλλεται με επιταχυνόμενο ρυθμό.

22 χρόνια παρατηρήσεων αλλάζουν το παιχνίδι

Εάν το τηλεσκόπιο παραμείνει υγιές τεχνικά και αξιοποιηθεί το διαθέσιμο καύσιμο όπως προβλέπεται σήμερα, μια πιθανή διάρκεια ζωής 22 ετών θα επιτρέψει στους επιστήμονες να συγκρίνουν τον ουρανό ξανά και ξανά σε βάθος δεκαετιών.

Αυτό είναι κρίσιμο για φαινόμενα που αλλάζουν αργά: κινήσεις άστρων, μεταβολές σε πλανητικά συστήματα, εκρήξεις υπερκαινοφανών και εξέλιξη μακρινών γαλαξιών.

Με απλά λόγια, η NASA μπορεί να απέκτησε ένα όργανο που δεν θα δώσει μόνο μια νέα φωτογραφία του Σύμπαντος, αλλά μια μακρόχρονη “ταινία” της εξέλιξής του.

Πηγή: Reuters / NASA, 17 Σεπτεμβρίου 2026.

Φωτογραφία αρχείου: Evgeni Tcherkasski / Unsplash