Βρετανία: Όλα τα υπουργεία επικαιροποιούν τα σχέδια πολέμου – Επιστρέφει το «War Book» του Ψυχρού Πολέμου

Η βρετανική κυβέρνηση έχει δώσει εντολή σε όλα τα υπουργεία να επικαιροποιήσουν τα σχέδιά τους για το πώς θα λειτουργούσε το κράτος σε περίπτωση σοβαρής διεθνούς σύγκρουσης ή επίθεσης που θα επηρέαζε το εσωτερικό της χώρας.

Η διαδικασία αφορά την ανανέωση του λεγόμενου «War Book», του ιστορικού πλαισίου σχεδιασμού που χρησιμοποιούσε το Ηνωμένο Βασίλειο για τη μετάβαση από συνθήκες ειρήνης σε συνθήκες πολέμου. Το σύστημα είχε ουσιαστικά εγκαταλειφθεί μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Στόχος να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2026

Ο πρώην υπουργός Ενόπλων Δυνάμεων Al Carns δήλωσε στο Sky News ότι όλα τα κυβερνητικά τμήματα καλούνται να ανανεώσουν τα σχέδιά τους έως το τέλος του έτους.

Η Βουλή των Κοινοτήτων επιβεβαιώνει ότι η κυβέρνηση έχει επιταχύνει το Home Defence Programme και εργάζεται πάνω σε νέα κεντρικά πρωτόκολλα κρίσης, τα οποία παραδοσιακά ονομάζονται «War Books».

Τι περιλάμβανε το παλιό War Book

Κατά τον Ψυχρό Πόλεμο, το War Book καθόριζε τι έπρεπε να κάνουν υπουργοί, δημόσιοι λειτουργοί, τοπικές αρχές και κρίσιμες υπηρεσίες σε περίπτωση πολέμου.

Τα σχέδια κάλυπταν ζητήματα όπως η συνέχιση λειτουργίας του κράτους, η πολιτική άμυνα, η προστασία κρίσιμων υποδομών, η κινητοποίηση της βιομηχανίας, η διαχείριση νοσοκομείων, τροφίμων και μεταφορών, καθώς και άλλες έκτακτες κρατικές διαδικασίες.

Η σημερινή έκδοση δεν έχει δημοσιοποιηθεί και η κυβέρνηση έχει αφήσει να εννοηθεί ότι μεγάλο μέρος της θα παραμείνει διαβαθμισμένο.

Η μεγαλύτερη άσκηση εσωτερικής άμυνας εδώ και δεκαετίες

Τα νέα σχέδια θα δοκιμαστούν το 2027 σε μια μεγάλης κλίμακας εθνική άσκηση εσωτερικής άμυνας, γνωστή ως Exercise Albiston Shadow.

Σύμφωνα με το Cabinet Office και τη Βουλή των Κοινοτήτων, η άσκηση αναμένεται να περιλαμβάνει εκατοντάδες αξιωματούχους, ομάδες διαχείρισης κρίσεων, τοπικές αρχές, κρατικούς φορείς και υπουργούς.

Στόχος είναι να δοκιμαστεί κατά πόσο το κράτος μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί σε περίπτωση υβριδικών επιθέσεων, εκτεταμένων διακοπών υποδομών ή άλλης μεγάλης κρίσης που θα συνδεόταν με διεθνή σύγκρουση.

Η Ουκρανία άλλαξε ξανά τον σχεδιασμό

Η επαναφορά του σχεδιασμού πολέμου συνδέεται με τη συνολική αλλαγή στην ευρωπαϊκή ασφάλεια μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Το ΝΑΤΟ έχει έκτοτε ανανεώσει τα αμυντικά του σχέδια για την προστασία και των 32 κρατών-μελών, αλλά κάθε χώρα πρέπει παράλληλα να διαθέτει εθνικό σχέδιο πολιτικής και διοικητικής ανθεκτικότητας.

Η βρετανική κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι η εθνική ασφάλεια είναι «πρώτο καθήκον της κυβέρνησης» και ότι, πέρα από την ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων, προετοιμάζει και το εσωτερικό του κράτους για μια σειρά πιθανών απειλών.

Δεν σημαίνει ότι η Βρετανία περιμένει άμεσο πόλεμο

Η επικαιροποίηση των σχεδίων δεν αποτελεί ανακοίνωση ότι επίκειται πόλεμος ούτε ότι υπάρχει συγκεκριμένη απόφαση για εμπλοκή της Βρετανίας σε σύγκρουση.

Πρόκειται για διαδικασία προετοιμασίας και ανθεκτικότητας: η λογική είναι ότι ένα κράτος πρέπει να γνωρίζει εκ των προτέρων ποιος κάνει τι σε περίπτωση σοβαρής κρίσης, αντί να σχεδιάζει υπό πίεση όταν αυτή ήδη έχει ξεκινήσει.

Το δύσκολο μέρος είναι οι πόροι

Η ίδια η διαδικασία αναμένεται να αποκαλύψει σημαντικά κενά σε προσωπικό, υποδομές και χρηματοδότηση σε υπουργεία και δημόσιους οργανισμούς.

Αυτό σημαίνει ότι η ανανέωση του War Book δεν είναι απλώς γραφειοκρατική άσκηση. Εάν οι έλεγχοι δείξουν ότι υπηρεσίες, δίκτυα ή κρίσιμες υποδομές δεν έχουν επαρκή εφεδρεία, η κυβέρνηση θα πρέπει να αποφασίσει πού θα κατευθύνει πρόσθετους πόρους.

Το ουσιαστικό μήνυμα είναι ότι η Βρετανία επιστρέφει σε έναν τύπο εθνικού σχεδιασμού που θεωρούνταν ξεπερασμένος μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου — αυτή τη φορά όμως με έμφαση όχι μόνο σε συμβατικό πόλεμο, αλλά και σε κυβερνοεπιθέσεις, υβριδικές απειλές και ανθεκτικότητα κρίσιμων υπηρεσιών.

Πηγές: UK House of Commons Library, Cabinet Office / UK Parliament, Sky News, CNN Greece, 14–16 Σεπτεμβρίου 2026.