Οι Ηνωμένες Πολιτείες κλιμακώνουν την πίεση στη Νικαράγουα, καλώντας τους συμμάχους και τους διεθνείς εταίρους τους να σταματήσουν να αντιμετωπίζουν την κυβέρνηση του Ντανιέλ Ορτέγα και της Ροσάριο Μουρίγιο ως μια συνηθισμένη πολιτική και οικονομική διοίκηση. Η παρέμβαση του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ήρθε μετά την ψήφιση συνταγματικής μεταρρύθμισης από την ελεγχόμενη από το κυβερνών Σαντινιστικό Μέτωπο Εθνική Συνέλευση, η οποία περιορίζει τη συμμετοχή αντιπολιτευόμενων προσώπων στις εκλογές και παρατείνει τη διάρκεια της προεδρικής θητείας.
Η αμερικανική έκκληση δεν αποτελεί από μόνη της νέο καθολικό εμπάργκο, αλλά συνιστά σαφή προειδοποίηση προς κυβερνήσεις, οργανισμούς και επιχειρήσεις που διατηρούν σχέσεις με τη Μανάγουα. Η Ουάσινγκτον ζητά να «σταματήσουν άμεσα οι συνήθεις δραστηριότητες» με αυτό που ο Ρούμπιο χαρακτήρισε «βάρβαρη δικτατορία», συνδέοντας την πολιτική απομόνωση με την υπεράσπιση των εκλογικών δικαιωμάτων και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Τι ψήφισε η Νικαράγουα
Η μεταρρύθμιση εγκρίθηκε σε πρώτη νομοθετική διαδικασία από το κοινοβούλιο της Νικαράγουας. Μεταξύ άλλων, προβλέπει ότι πρόσωπα τα οποία θα θεωρούνται ότι συμμετείχαν σε απόπειρες πραξικοπήματος, «προδοσία» ή εκκλήσεις για ξένη στρατιωτική επέμβαση μπορούν να αποκλείονται από μελλοντικές εκλογές. Η διατύπωση είναι ιδιαίτερα ευρεία και αφήνει σημαντικό περιθώριο στις κρατικές αρχές να χαρακτηρίσουν πολιτικούς αντιπάλους ως απειλή για την εθνική ασφάλεια.
Παράλληλα, η διάρκεια της προεδρικής θητείας αυξάνεται από έξι σε επτά χρόνια. Η αλλαγή αφορά τον Ορτέγα και τη σύζυγό του, Ροσάριο Μουρίγιο, οι οποίοι κυβερνούν ως πρόεδροι και συμπρόεδρος αντίστοιχα, αλλά επεκτείνει επίσης τις θητείες άλλων αιρετών αξιωματούχων και ορισμένων ανώτατων στελεχών του στρατού και της αστυνομίας.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση έρχεται μετά τις δηλώσεις του Ορτέγα ότι στη Νικαράγουα δεν θα διεξάγονται πλέον εκλογές με τον τρόπο που τις απαιτεί η αντιπολίτευση. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι αλλαγές προστατεύουν τη χώρα από ξένη ανάμειξη και πολιτική αποσταθεροποίηση. Οι επικριτές της, αντίθετα, θεωρούν ότι μετατρέπουν την εκλογική διαδικασία σε μηχανισμό νομιμοποίησης μιας ήδη εδραιωμένης οικογενειακής εξουσίας.
Η αμερικανική απάντηση
Σε ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι η κοινοβουλευτική διαδικασία κατέστρεψε και την τελευταία «εικόνα δημοκρατίας» στη χώρα και ότι οι αλλαγές αποσκοπούν στην παγίωση μιας «παράνομης δυναστείας». Η Ουάσινγκτον δήλωσε πως θα συνεχίσει να εξετάζει μέτρα κατά παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταξύ άλλων και μέσω περιφερειακών οργανισμών όπως ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών.
Η γλώσσα της ανακοίνωσης είναι αυστηρότερη από μια απλή καταδίκη. Οι ΗΠΑ δεν περιορίζονται στην απειλή νέων κυρώσεων κατά αξιωματούχων, αλλά επιχειρούν να κινητοποιήσουν τρίτες χώρες ώστε να περιορίσουν τις οικονομικές συναλλαγές και την πολιτική συνεργασία με τη Μανάγουα. Δεν έχει ανακοινωθεί, ωστόσο, συγκεκριμένο πακέτο νέων εμπορικών κυρώσεων, ούτε έχει γίνει γνωστό αν οι ΗΠΑ θα ζητήσουν από συμμάχους να εφαρμόσουν υποχρεωτικά μέτρα.
Η αντίδραση της Ουάσινγκτον μπορεί να επηρεάσει κυρίως τις σχέσεις της Νικαράγουας με χώρες της Λατινικής Αμερικής, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Το πραγματικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από το αν οι σύμμαχοι των ΗΠΑ θα ακολουθήσουν την έκκληση ή θα επιλέξουν να διατηρήσουν εμπορικούς δεσμούς, επικαλούμενοι οικονομικά και περιφερειακά συμφέροντα.
Η διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί
Η συνταγματική αλλαγή δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει όλα τα απαιτούμενα στάδια. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες αναφορές, απαιτείται δεύτερη νομοθετική έγκριση ώστε να τεθεί οριστικά σε ισχύ. Η κυβερνητική πλειοψηφία ελέγχει πλήρως την Εθνική Συνέλευση, γεγονός που καθιστά πιθανή την επικύρωση, όμως η τελική εφαρμογή και οι μεταβατικές διατάξεις παραμένουν κρίσιμες.
Υπάρχουν επίσης διαφορετικές αναφορές για το πότε ακριβώς θα διεξαχθούν οι επόμενες εκλογές και πώς θα υπολογιστούν οι παρατάσεις των υφιστάμενων θητειών. Ορισμένα δημοσιεύματα μιλούν για μετάθεση του εκλογικού κύκλου έως το 2028, ενώ άλλες αναφορές παραπέμπουν σε διαφορετικό χρονοδιάγραμμα. Συνεπώς, δεν πρέπει να θεωρηθεί επιβεβαιωμένη μια συγκεκριμένη ημερομηνία πριν δημοσιευτεί το οριστικό κείμενο και ολοκληρωθεί η δεύτερη ανάγνωση.
Από την καταστολή του 2018 στην οικογενειακή εξουσία
Η σημερινή κρίση αποτελεί συνέχεια της πολιτικής σύγκρουσης που ξέσπασε το 2018, όταν μαζικές διαδηλώσεις κατά της κυβέρνησης αντιμετωπίστηκαν με βίαιη καταστολή. Έκτοτε, δεκάδες πολιτικά κόμματα και οργανώσεις έχουν διαλυθεί ή περιοριστεί, ενώ αρκετοί ηγέτες της αντιπολίτευσης, δημοσιογράφοι, ακτιβιστές και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών οδηγήθηκαν στη φυλακή, στην εξορία ή στερήθηκαν την υπηκοότητά τους.
Ο Ορτέγα επέστρεψε στην προεδρία το 2007 και έκτοτε έχει διευρύνει σταδιακά τον έλεγχο της εκτελεστικής, νομοθετικής και δικαστικής εξουσίας. Η Μουρίγιο, που υπήρξε επί χρόνια αντιπρόεδρος και βασικό πρόσωπο του κυβερνητικού μηχανισμού, απέκτησε θεσμικά ισχυρότερο ρόλο μέσω προηγούμενων συνταγματικών αλλαγών.
Η νέα αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ επομένως δεν αφορά μόνο μία κοινοβουλευτική ψήφο. Αφορά το αν η Νικαράγουα θα συνεχίσει να διατηρεί ένα τυπικό εκλογικό πλαίσιο με περιορισμένη ή ανύπαρκτη πολιτική竞争τικότητα και το αν η Ουάσινγκτον θα καταφέρει να μετατρέψει τη διπλωματική καταδίκη σε συντονισμένη διεθνή πίεση. Μέχρι στιγμής, έχει επιβεβαιωθεί η αμερικανική έκκληση και η ψήφιση της μεταρρύθμισης σε πρώτη διαδικασία· δεν έχει επιβεβαιωθεί γενικευμένη διεθνής διακοπή εμπορικών σχέσεων ούτε η οριστική κατάργηση των εκλογών.
Πηγές
Euronews / AP: Η έκκληση Ρούμπιο για απομόνωση της Νικαράγουας
U.S. Department of State: Η επίσημη ανακοίνωση του Μάρκο Ρούμπιο
AFP: Η συνταγματική μεταρρύθμιση και ο αποκλεισμός της αντιπολίτευσης
El País: Η παράταση της θητείας και το εκλογικό χρονοδιάγραμμα
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
Ελληνικά
Αφήστε μια απάντηση