Ο Μαδούρο ζητά να ακυρωθεί η δίωξή του στις ΗΠΑ επικαλούμενος ασυλία αρχηγού κράτους

Το αίτημα της υπεράσπισης

Ο Νικολάς Μαδούρο και η σύζυγός του, Σίλια Φλόρες, ζήτησαν από ομοσπονδιακό δικαστή στη Νέα Υόρκη να απορρίψει την ποινική δίωξη που αντιμετωπίζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το αίτημα κατατέθηκε την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου 2026 και βασίζεται στον ισχυρισμό ότι ο Μαδούρο, όταν απαγγέλθηκαν οι κατηγορίες, ήταν αναγνωρισμένος από τη Βενεζουέλα ως εν ενεργεία αρχηγός κράτους και επομένως καλυπτόταν από κρατική ή προσωπική ασυλία.

Η υπόθεση εκκρεμεί ενώπιον του ομοσπονδιακού δικαστή Άλβιν Χέλερσταϊν στο Μανχάταν. Η υπεράσπιση υποστηρίζει ότι αμερικανικό δικαστήριο δεν μπορεί να προχωρήσει σε ποινική δίκη ξένου αρχηγού κράτους για πράξεις που, κατά την επιχειρηματολογία της, συνδέονται με την άσκηση των επίσημων καθηκόντων του. Το δικαστήριο δεν έχει αποφασίσει ακόμη αν θα αποδεχθεί ή θα απορρίψει το αίτημα.

Τι υποστηρίζει ο Μαδούρο

Σύμφωνα με τα νομικά έγγραφα που επικαλούνται το Associated Press και το Reuters, οι δικηγόροι του πρώην προέδρου υποστηρίζουν ότι η δίωξη παραβιάζει έναν παλαιό κανόνα του διεθνούς δικαίου: ότι οι εν ενεργεία αρχηγοί κρατών δεν υπόκεινται στην ποινική δικαιοδοσία άλλων χωρών, παρά μόνο στη δικαιοδοσία του δικού τους κράτους. Η υπεράσπιση θεωρεί ότι η αρχή αυτή δεν εξαρτάται από το αν η Ουάσιγκτον αναγνώριζε πολιτικά τον Μαδούρο ως νόμιμο πρόεδρο.

Το επιχείρημα αφορά κυρίως τον Μαδούρο, αλλά η σύζυγός του περιλαμβάνεται επίσης στην προσπάθεια απόρριψης της υπόθεσης. Η Φλόρες αντιμετωπίζει κατηγορίες στο ίδιο ομοσπονδιακό κατηγορητήριο, ενώ οι δικηγόροι ζητούν να τερματιστεί συνολικά η διαδικασία εις βάρος και των δύο.

Οι κατηγορίες και η αμερικανική επιχείρηση

Οι αμερικανικές αρχές κατηγορούν τον Μαδούρο και συνεργάτες του για αδικήματα που συνδέονται με διακίνηση ναρκωτικών και συνωμοσία. Οι κατηγορίες αποτέλεσαν τη νομική βάση για την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα στις 3 Ιανουαρίου 2026, κατά την οποία ο πρώην πρόεδρος και η σύζυγός του συνελήφθησαν και μεταφέρθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Μαδούρο έχει δηλώσει αθώος. Παραμένει κρατούμενος σε ομοσπονδιακή φυλακή στο Μπρούκλιν, ενώ, εφόσον το δικαστήριο δεν κάνει δεκτό το αίτημα απόρριψης, η δίκη έχει προγραμματιστεί για την 1η Ιουνίου 2027. Η ημερομηνία αυτή δεν αποτελεί απόφαση επί της ουσίας της υπόθεσης, αλλά μέρος του δικαστικού προγραμματισμού που ισχύει όσο η διαδικασία συνεχίζεται.

Γιατί η υπόθεση έχει ευρύτερη σημασία

Η νομική κίνηση του Μαδούρο μπορεί να εξελιχθεί σε μία από τις πιο σημαντικές δοκιμασίες για τα όρια της ασυλίας ξένων ηγετών ενώπιον αμερικανικών δικαστηρίων. Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σύνθετο επειδή ο Μαδούρο δεν βρίσκεται πλέον στην εξουσία και συνελήφθη από αμερικανικές δυνάμεις μετά την ανατροπή του. Το δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει αν η ιδιότητα του αρχηγού κράτους κατά τον χρόνο των κατηγοριών εξακολουθεί να παράγει νομικές συνέπειες μετά την απομάκρυνσή του.

Παράλληλα, η υπόθεση συνδέεται με το αμφισβητούμενο πολιτικό καθεστώς της Βενεζουέλας. Η Ουάσιγκτον είχε αμφισβητήσει την πολιτική νομιμοποίηση του Μαδούρο, όμως η υπεράσπισή του επιχειρεί να διαχωρίσει την πολιτική αναγνώριση από το νομικό καθεστώς ενός αρχηγού κράτους. Το επιχείρημα είναι ότι η προστασία από ξένη ποινική δικαιοδοσία δεν μπορεί να εξαρτάται μονομερώς από τη θέση της κυβέρνησης που ασκεί τη δίωξη.

Η αμερικανική κυβέρνηση αναμένεται να αντιταχθεί στο αίτημα. Το βασικό ερώτημα θα είναι αν οι πράξεις που περιγράφονται στο κατηγορητήριο μπορούν να θεωρηθούν επίσημες κρατικές ενέργειες ή αν πρόκειται για κοινά ποινικά αδικήματα, τα οποία δεν καλύπτονται από την ασυλία. Το Reuters αναφέρει ότι νομικοί ειδικοί θεωρούν δύσκολη την προσπάθεια του Μαδούρο, χωρίς όμως αυτό να προδικάζει την απόφαση του δικαστή.

Τι έχει επιβεβαιωθεί και τι όχι

Έχει επιβεβαιωθεί ότι οι δικηγόροι του Μαδούρο και της Φλόρες κατέθεσαν αίτημα απόρριψης της υπόθεσης, επικαλούμενοι ασυλία αρχηγού κράτους. Έχει επίσης επιβεβαιωθεί ότι οι κατηγορίες παραμένουν σε ισχύ, ότι ο Μαδούρο έχει δηλώσει αθώος και ότι η δίκη, εφόσον η υπόθεση δεν απορριφθεί, έχει προγραμματιστεί για τον Ιούνιο του 2027.

Δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι ο δικαστής αποδέχθηκε την επίκληση ασυλίας ή ότι η δίωξη ακυρώθηκε. Δεν υπάρχει επίσης δικαστική απόφαση που να κρίνει οριστικά αν η αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση και η μεταφορά του Μαδούρο στις ΗΠΑ ήταν συμβατές με το διεθνές δίκαιο. Αυτά τα ζητήματα παραμένουν αντικείμενο δικαστικής και πολιτικής αντιπαράθεσης.

Το επόμενο βήμα

Η εισαγγελική πλευρά θα πρέπει να απαντήσει στο αίτημα της υπεράσπισης έως τις 2 Οκτωβρίου 2026. Ο δικαστής έχει ορίσει ακρόαση για τις 17 Νοεμβρίου, κατά την οποία αναμένεται να εξεταστούν τα επιχειρήματα των δύο πλευρών. Μέχρι τότε, η υπόθεση συνεχίζεται κανονικά και ο Μαδούρο παραμένει αντιμέτωπος με τις ομοσπονδιακές κατηγορίες.

Η απόφαση δεν θα κρίνει μόνο αν ο πρώην πρόεδρος της Βενεζουέλας θα δικαστεί στη Νέα Υόρκη. Θα μπορούσε να επηρεάσει και τον τρόπο με τον οποίο τα αμερικανικά δικαστήρια αντιμετωπίζουν μελλοντικές υποθέσεις ξένων ηγετών που συλλαμβάνονται ή απομακρύνονται από την εξουσία μέσω στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Πηγές

Associated Press: Ex-Venezuelan President Nicolás Maduro and wife seek to end drug charges case on immunity grounds

Reuters: Venezuela’s Maduro asserts immunity, urges US judge to dismiss charges