Ο πόλεμος με το Ιράν επιταχύνει τις ανανεώσιμες σε Ευρώπη και Ασία – Η ενέργεια γίνεται ζήτημα ασφάλειας

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν αλλάζει μόνο τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Αλλάζει και τον ρυθμό της ενεργειακής μετάβασης. Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, έξι μήνες σύγκρουσης με το Ιράν έχουν ωθήσει κυβερνήσεις σε Ευρώπη και Ασία να επιταχύνουν την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς η εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα αντιμετωπίζεται πλέον ως πρόβλημα εθνικής ασφάλειας.

Η μετατόπιση αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία επειδή συμπίπτει με σοβαρές διαταραχές στις ενεργειακές ροές από τον Περσικό Κόλπο. Σήμερα το Katohika δημοσίευσε ότι οι εξαγωγές LNG του Κατάρ έχουν μειωθεί κατά 96%, ενώ η ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ παραμένει εύθραυστη μετά το χτύπημα σε δεξαμενόπλοιο.

Από την κλιματική πολιτική στην ενεργειακή άμυνα

Για χρόνια οι ανανεώσιμες πηγές παρουσιάζονταν κυρίως ως εργαλείο μείωσης εκπομπών. Η σημερινή κρίση προσθέτει μια δεύτερη, πολύ πιο άμεση λογική: όσο περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια παράγεται εγχώρια από ήλιο, άνεμο, υδροηλεκτρικά και άλλες πηγές, τόσο λιγότερο εκτεθειμένη είναι μια χώρα σε αποκλεισμούς θαλάσσιων δρόμων, κυρώσεις ή διακοπές εξαγωγών.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο μπορούν να αντικατασταθούν από τη μια μέρα στην άλλη. Η βιομηχανία, οι μεταφορές, τα δίκτυα ηλεκτρισμού και η θέρμανση εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από ορυκτά καύσιμα. Όμως οι κυβερνήσεις βλέπουν πλέον ότι η καθυστέρηση στις εναλλακτικές υποδομές μπορεί να μετατραπεί σε άμεσο οικονομικό και γεωπολιτικό κόστος.

Η Ευρώπη έχει ήδη ζήσει το μάθημα

Μετά το 2022, η Ευρώπη αναγκάστηκε να μειώσει γρήγορα την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο. Αυτό οδήγησε σε περισσότερες εισαγωγές LNG, νέα τερματικά και εντατικότερη ανάπτυξη ΑΠΕ. Η νέα κρίση δείχνει όμως ότι ακόμη και η διαφοροποίηση προμηθευτών δεν αρκεί αν μεγάλο μέρος του ενεργειακού συστήματος εξαρτάται από διεθνείς θαλάσσιες ροές.

Στο Katohika έχουμε καταγράψει επανειλημμένα την ευπάθεια της αγοράς στα Στενά του Ορμούζ, μεταξύ άλλων όταν τάνκερ απομακρύνονταν από την περιοχή υπό τον φόβο κλιμάκωσης.

Η Ασία επιταχύνει επίσης

Η ενεργειακή εξάρτηση είναι ακόμη πιο έντονη σε πολλές ασιατικές οικονομίες που εισάγουν μεγάλο μέρος του πετρελαίου και του LNG τους. Για αυτές τις χώρες, η αύξηση φωτοβολταϊκών, αιολικών, μπαταριών και δικτύων δεν είναι πλέον μόνο επένδυση για το 2035 ή το 2050. Είναι τρόπος να περιοριστεί το άμεσο σοκ από μια γεωπολιτική κρίση.

Η επιτάχυνση αυτή δημιουργεί βέβαια νέα εξάρτηση: από κρίσιμα μέταλλα, μπαταρίες, μετασχηματιστές, ημιαγωγούς και αλυσίδες εφοδιασμού που σε μεγάλο βαθμό ελέγχονται από την Κίνα. Έτσι, η ενεργειακή ανεξαρτησία δεν είναι ένα απλό τεχνικό πρόβλημα αλλά μια νέα μάχη βιομηχανικής πολιτικής.

Το μεγάλο ερώτημα

Αν η κρίση στη Μέση Ανατολή διαρκέσει, οι επενδύσεις σε ΑΠΕ και αποθήκευση είναι πιθανό να αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη πολιτική υποστήριξη. Αν υπάρξει αποκλιμάκωση, μένει να φανεί αν οι κυβερνήσεις θα διατηρήσουν τον ίδιο ρυθμό ή αν θα επιστρέψουν στις παλιές προτεραιότητες.

Το βέβαιο είναι ότι η ενέργεια έχει πάψει να αντιμετωπίζεται μόνο ως αγορά. Έχει γίνει κρίσιμο μέρος της στρατηγικής ασφάλειας κρατών και συμμαχιών.

Πηγή: Reuters, 26 Αυγούστου 2026.