Σήμερα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε ότι τα μέτρα που θα ανακοινωθούν στη ΔΕΘ θα είναι μόνιμου χαρακτήρα και θα αφορούν «όλους τους πολίτες». Ωραία. Μια στιγμή όμως, γιατί εδώ υπάρχει μια λέξη που στην Ελλάδα έχει ταλαιπωρηθεί περισσότερο και από το ίδιο το πορτοφόλι μας: ΟΛΟΙ.
Δεν θα κάνουμε αντιπολίτευση. Δεν θα κάνουμε κυβέρνηση. Θα κάνουμε κάτι πολύ πιο ενοχλητικό: θα πάρουμε τις λέξεις κυριολεκτικά.
Ποιος είναι τελικά αυτός ο μυστηριώδης «ΟΛΟΣ»;
Όταν ακούει ο πολίτης «μέτρα που θα αφορούν όλους», τι καταλαβαίνει; Ότι κάπου μέσα στις ανακοινώσεις θα βρίσκεται και ο ίδιος. Ο μισθωτός των 900 ευρώ, ο συνταξιούχος, ο ελεύθερος επαγγελματίας, η οικογένεια με δύο παιδιά, ο άνεργος, ο άνθρωπος που πληρώνει ενοίκιο, ο μικρομεσαίος, αυτός που βγάζει 15.000 ευρώ τον χρόνο και αυτός που βγάζει 50.000.
Μόνο που η πραγματικότητα της οικονομικής πολιτικής έχει κάτι μικρά, ενοχλητικά πραγματάκια που λέγονται κριτήρια, εισοδηματικά όρια, δικαιούχοι, εξαιρέσεις και προϋποθέσεις.
Και ξαφνικά ο «όλος» αρχίζει να αδυνατίζει.
Έναν μήνα πριν δεν ήταν ακριβώς «όλοι»
Στις 20 Ιουλίου, ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης, μιλώντας επίσης για τη ΔΕΘ, είχε περιγράψει τον στόχο ως να ωφεληθούν «όσο το δυνατόν περισσότεροι πολίτες».
Προσέξτε: αυτό δεν αποδεικνύει κάποια κυβερνητική αντίφαση. Οι δύο προτάσεις μπορούν τεχνικά να συνυπάρχουν. Ένα πακέτο μέτρων μπορεί συνολικά να αφορά πολλές διαφορετικές κοινωνικές ομάδες χωρίς κάθε επιμέρους μέτρο να δίνει χρήματα σε κάθε πολίτη.
Αλλά για εμάς τους απλούς ανθρώπους υπάρχει μια πολύ ενδιαφέρουσα διαφορά ανάμεσα στο «όλους» και στο «όσο το δυνατόν περισσότερους». Και αυτή η διαφορά συνήθως εμφανίζεται όταν ανοίγουν τα ψιλά γράμματα.
Το ελληνικό λεξικό της πολιτικής μετάφρασης
Επειδή λοιπόν έχουμε αποκτήσει μια μικρή εμπειρία ως χώρα, ας δημιουργήσουμε ένα ανεπίσημο λεξικό.
«Θα αφορά όλους τους πολίτες»
Μετάφραση Κατοχικά: Περιμένουμε να δούμε ποιοι ακριβώς είναι οι δικαιούχοι.
«Μόνιμου χαρακτήρα μέτρο»
Μετάφραση Κατοχικά: Πολύ ωραία. Πόσα καθαρά ευρώ, από πότε και για ποιον;
«Ενίσχυση του εισοδήματος»
Μετάφραση Κατοχικά: Πόσο μεγαλύτερο θα είναι το διαθέσιμο εισόδημα αφού πληρωθούν ενοίκιο, τρόφιμα, ενέργεια και φόροι;
«Στήριξη των νοικοκυριών»
Μετάφραση Κατοχικά: Ποιο νοικοκυριό; Με τι εισόδημα; Με πόσα παιδιά; Με ιδιόκτητο σπίτι ή ενοίκιο;
«Δημοσιονομικός χώρος»
Μετάφραση Κατοχικά: Πόσα λεφτά υπάρχουν πραγματικά στο τραπέζι;
Και εδώ αρχίζει το πραγματικό ξεκατίνιασμα: λίγο πάνω από 1 δισ.
Στην ίδια συνέντευξη ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έδωσε ένα στοιχείο που μας βοηθά να καταλάβουμε το μέγεθος της υπόθεσης. Ανέφερε ότι η πλήρης επαναφορά 13ης και 14ης σύνταξης μαζί με 13ο και 14ο μισθό απαιτεί συνολικά περίπου 8 δισ. ευρώ, ενώ τα διαθέσιμα για τα νέα μέτρα βρίσκονται λίγο πάνω από 1 δισ. ευρώ.
Άρα έχουμε ήδη μπροστά μας το πραγματικό πρόβλημα. Αν το διαθέσιμο πακέτο είναι λίγο πάνω από ένα δισεκατομμύριο και θέλουμε ταυτόχρονα συνταξιούχους, δημοσίους υπαλλήλους, ιδιωτικούς υπαλλήλους και ελεύθερους επαγγελματίες, τότε η λέξη «όλοι» χρειάζεται εξαιρετικά προσεκτική ανάγνωση.
Δεν λέμε ότι δεν θα υπάρξει όφελος. Λέμε ότι τα μαθηματικά δεν συγκινούνται από πολιτικά επίθετα.
Ο πολίτης δεν πληρώνει τον λογαριασμό με ποσοστά
Εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο επικοινωνιακό πρόβλημα κάθε κυβέρνησης. Ο πολίτης δεν ζει μέσα σε δελτία Τύπου. Δεν αγοράζει ψωμί με «ρυθμό ανάπτυξης». Δεν πληρώνει το ενοίκιο με «δημοσιονομική αξιοπιστία» και το σούπερ μάρκετ δεν δέχεται στο ταμείο «βελτίωση των μακροοικονομικών δεικτών».
Όλα αυτά μπορεί να είναι σημαντικά για μια οικονομία. Στο τέλος όμως υπάρχει μία πολύ απλή ερώτηση:
ΠΟΣΑ ΕΥΡΩ ΜΟΥ ΜΕΝΟΥΝ ΣΤΙΣ 30 ΤΟΥ ΜΗΝΑ;
Αυτός είναι ο δείκτης που καταλαβαίνει ο καθένας χωρίς οικονομολόγο.
Και έχουμε ήδη ένα παράδειγμα: τα εισοδηματικά κριτήρια
Ο ίδιος ο κ. Μαρινάκης αναγνώρισε ότι τα εισοδηματικά κριτήρια μπορεί να αδικούν συνταξιούχους με μεσαία εισοδήματα οι οποίοι επίσης χρειάζονται στήριξη, εξηγώντας ότι οι περιορισμένοι πόροι επιβάλλουν επιλογές.
Και αυτό είναι στην πραγματικότητα η πιο χρήσιμη παραδοχή ολόκληρης της συζήτησης. Γιατί όταν υπάρχουν περιορισμένοι πόροι, αναγκαστικά γίνονται επιλογές. Και όταν γίνονται επιλογές, κάποιοι παίρνουν περισσότερα, κάποιοι λιγότερα και κάποιοι πιθανόν τίποτα από συγκεκριμένα μέτρα.
Άρα εμείς δεν ζητάμε θαύματα. Ζητάμε κάτι πολύ πιο απλό: όταν χρησιμοποιείται η λέξη «όλοι», να ξέρουμε ακριβώς τι σημαίνει.
Ούτε χειροκρότημα ούτε γιούχα πριν δούμε τον λογαριασμό
Τα μέτρα της ΔΕΘ δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί στην τελική τους μορφή. Επομένως θα ήταν εξίσου παράλογο να τα καταδικάσουμε πριν τα δούμε όσο και να τα πανηγυρίσουμε πριν μάθουμε τι περιλαμβάνουν.
Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να κρατήσουμε τη σημερινή φράση.
«Θα αφορούν όλους τους πολίτες».
Τέλεια.
Όταν ανακοινωθούν τα μέτρα, θα επιστρέψουμε εδώ και θα κάνουμε κάτι απλό. Θα φτιάξουμε έναν πίνακα: μισθωτός, συνταξιούχος, ελεύθερος επαγγελματίας, άνεργος, οικογένεια, ενοικιαστής, ιδιοκτήτης. Και δίπλα θα γράψουμε το πραγματικό όφελος σε ευρώ.
Τότε θα μάθουμε αν ο περίφημος ελληνικός «ΟΛΟΣ» είναι πράγματι όλοι μας ή αν, όπως συμβαίνει συχνά, πρόκειται για εκείνον τον μυστηριώδη τύπο που όλοι ακούμε στις ανακοινώσεις αλλά κανείς δεν έχει γνωρίσει προσωπικά.
Μέχρι τότε, κρατάμε τη δήλωση. Γιατί οι λέξεις έχουν μνήμη.
Κατοχικά Νέα
Ελληνικά 