GEWKWN: ΕΡΕΥΝΑ: ΩΡΙΓΕΝΗΣ
Ο Ωριγένης εξουδετερώθηκε για πολιτικούς λόγους, ενώ οι ιδέες του (φιλτραρισμένες) υπήρχαν στις καρδιές πολλών μεγάλων Αγίων της Εκκλησίας.
Άγιος Αθανάσιος ο Μέγας: Ο στύλος της Ορθοδοξίας υπερασπίστηκε σθεναρά τον Ωριγένη. Στο έργο του «Περί των Νικαίας Δογμάτων», τον αποκαλεί «θαυμαστό και φιλόπονο διδάσκαλο» και τον χρησιμοποιεί ως ακλόνητο επιχείρημα κατά των Αρειανών, αποδεικνύοντας ότι ο Ωριγένης πίστευε στην ομοουσιότητα του Υιού με τον Πατέρα.
Άγιος Ισαάκ ο Σύρος (7ος αιώνας): Ο Άγιος της απόλυτης αγάπης. Έγραψε πράγματα που αν τα έλεγε απλός ιερέας σήμερα, θα καθαιρείτο. Δίδαξε ότι η κόλαση είναι το μαστίγιο της αγάπης του Θεού και ότι είναι αδύνατον ο Θεός να βασανίζει αιώνια τα πλάσματά Του. Είπε χαρακτηριστικά ότι ο Θεός ετοίμασε την κόλαση όχι για τιμωρία, αλλά ως ένα «θεραπευτήριο» που στο τέλος θα αδειάσει, και ότι πρέπει να προσευχόμαστε ακόμα και για τη σωτηρία των δαιμόνων!
Άγιος Πάμφιλος: Συνέγραψε ολόκληρη «Απολογία υπέρ Ωριγένους» μέσα από τη φυλακή πριν μαρτυρήσει. Ήταν κορυφαίος υποστηρικτής της προΰπαρξης των ψυχών
Ποιοι άλλοι Άγιοι και Πατέρες υποστήριζαν την προΰπαρξη των ψυχών ή την Αποκατάσταση
Η θεωρία της προΰπαρξης (ή η συγγενική της θεωρία της Αποκατάστασης των πάντων) δεν ήταν μια απομονωμένη αίρεση, αλλά μια ισχυρή θεολογική τάση της πρώτης Εκκλησίας, την οποία ασπάζονταν κορυφαίοι Άγιοι:
Άγιος Γρηγόριος Νύσσης (Οικουμενικός Διδάσκαλος) είναι ο μεγαλύτερος υποστηρικτής της Αποκατάστασης των πάντων μετά τον Ωριγένη. Δίδασκε ότι στο τέλος του χρόνου, όλη η κτίση, ακόμα και οι δαίμονες, θα καθαριστούν από το πυρ της αγάπης του Θεού και θα επιστρέψουν στην αρχική τους κατάσταση.
Το παράδοξο: Ενώ ο Ωριγένης καταδικάστηκε, ο Γρηγόριος Νύσσης παρέμεινε Άγιος και Πατέρας της Εκκλησίας, επειδή η διατύπωσή του ήταν πιο προσεκτική και δεν συνέδεε την Αποκατάσταση με τη φθορά του σώματος.
Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος. Μαθητής και θαυμαστής του Ωριγένη. Μαζί με τον Μέγα Βασίλειο εξέδωσαν τη «Φιλοκαλία του Ωριγένους», μια ανθολογία με τα καλύτερα κείμενα του Ωριγένη. Στους λόγους του αφήνει ξεκάθαρα ανοιχτό το ενδεχόμενο το πυρ της κολάσεως να μην είναι αιώνιο τιμωρητικό, αλλά «καθαρτήριο» (φιλανθρωπότερο πυρ), πλησιάζοντας πολύ τις ωριγενιστικές θέσεις.
Άγιος Κλήμης ο Αλεξανδρεύς. Δάσκαλος του Ωριγένη και προκάτοχός του στην Κατηχητική Σχολή της Αλεξάνδρειας. Υποστήριζε ανοιχτά ότι οι ψυχές έχουν μια πνευματική πορεία πριν ενσωματωθούν και ότι ο Θεός δεν τιμωρεί ποτέ για εκδίκηση, αλλά μόνο για να παιδεύσει (εκπαιδεύσει) και να θεραπεύσει την ψυχή, αφήνοντας σαφή υπονοούμενα για την προΰπαρξη.
Άγιος Συνέσιος ο Κυρηναίος (Επίσκοπος Πτολεμαΐδας) Μαθητής της Υπατίας και μετέπειτα Χριστιανός Επίσκοπος. Όταν του πρότειναν να γίνει Επίσκοπος, έθεσε ως όρο να μην αρνηθεί την πίστη του στην προΰπαρξη της ψυχής, την οποία θεωρούσε ιερό δόγμα. Η Εκκλησία τον δέχτηκε ως Επίσκοπο παρά τη θέση του αυτή!
Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής (7ος αιώνας): Θεωρείται ο μεγαλύτερος θεολόγος της Ανατολής. Στα κείμενά του υπερασπίζεται την έννοια της «Αποκατάστασης». Για να μην τον πιάσουν οι αρχές, έκανε έναν πανέξυπνο διαχωρισμό, είπε ότι στο τέλος ο Χριστός θα αποκαταστήσει ολόκληρη την ανθρώπινη φύση (όλοι θα καθαριστούν και θα αναστηθούν), αλλά η προσωπική εμπειρία του καθενός θα διαφέρει ανάλογα με το αν δέχεται ή όχι την αγάπη του Θεού. Ουσιαστικά, πέρασε τη θεωρία του Ωριγένη από την «πίσω πόρτα».
Γιατί αφόρισαν ΜΟΝΟ τον Ωριγένη; Ο λόγος ήταν καθαρά πολιτικός:
Στον 6ο αιώνα, κάποιοι ακραίοι μοναχοί στην Παλαιστίνη (οι Ωριγενιστές) έκαναν εξεγέρσεις και δημιουργούσαν πολιτικά προβλήματα στον Αυτοκράτορα Ιουστινιανό, χρησιμοποιώντας το όνομα του Ωριγένη.
Η ανάγκη για έναν αποδιοπομπαίο τράγο: Ο Ιουστινιανός έπρεπε να καταδικάσει τον «αρχηγό» για να σταματήσει η πολιτική αναταραχή. Δεν μπορούσε να καταδικάσει τον Γρηγόριος Νύσσης ή τον Γρηγόριο τον Θεολόγο, γιατί πάνω σε αυτούς στηριζόταν όλη η δομή της Εκκλησίας. Έτσι, απομόνωσαν τον Ωριγένη, του φόρτωσαν όλες τις ακρότητες των οπαδών του (μαζί και τη λάσπη για τη μετενσάρκωση) και τον αφόρισαν 300 χρόνια μετά τον θάνατό του.
Οι Σύγχρονοι Ορθόδοξοι Θεολόγοι που τον δικαιώνουν ανοιχτά
Στον 20ό και 21ο αιώνα, η συζήτηση άνοιξε ξανά με τεράστια ένταση. Σπουδαίοι Ορθόδοξοι στοχαστές βγήκαν μπροστά και δήλωσαν ότι ο Ωριγένης καταδικάστηκε άδικα για πολιτικούς λόγους από τον Αυτοκράτορα Ιουστινιανό.
Μητροπολίτης Κάλλιστος (1934–2022): Ένας από τους πιο σεβαστούς Ορθόδοξους επισκόπους παγκοσμίως. Στα γραπτά του υποστήριξε ανοιχτά ότι ο Χριστιανός έχει το δικαίωμα, και το καθήκον, να ελπίζει και να προσεύχεται για τη σωτηρία όλων των ανθρώπων, χωρίς εξαίρεση, ακολουθώντας τη γραμμή του Ωριγένη και του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης.
Το Μεγάλο Επιχείρημα: Το Ανάθεμα ήταν «Συνωμοσία» του Ιουστινιανού;
Οι σύγχρονοι ερευνητές αποκαλύπτουν μια αλήθεια που η Εκκλησία κρύβει. Ο Ωριγένης δεν καταδικάστηκε από τους Πατέρες της Ε΄ Οικουμενικής Συνόδου, αλλά το ανάθεμα επιβλήθηκε με το ζόρι από τον Αυτοκράτορα Ιουστινιανό.
Ο Ιουστινιανός, ως απόλυτος μονάρχης, χρειαζόταν το δόγμα της αιώνιας κόλασης για να τρομοκρατεί τους υπηκόους του και να κρατά την αυτοκρατορία σε πειθαρχία. Έτσι, έστειλε έτοιμα τα 15 αναθέματα κατά του Ωριγένη στους επισκόπους, διατάζοντάς τους να τα υπογράψουν πριν καν ξεκινήσει επίσημα η Σύνοδος
Ήταν ο Ιουστινιανός ελληνικής καταγωγής; ΟΧΙ
Ο Ιουστινιανός δεν ήταν Έλληνας. Γεννήθηκε το 482 μ.Χ. στο χωριό Ταυρήσιο της Δαρδανίας (κοντά στα σημερινά Σκόπια ή τη Νις της Σερβίας). Ήταν Ιλλυρο-ρωμαϊκής ή Θρακο-ρωμαϊκής καταγωγής. Προερχόταν από οικογένεια εκρωμαϊσμένων χωρικών των Βαλκανίων. Το πραγματικό του όνομα πριν γίνει αυτοκράτορας ήταν Πέτρος Σαββάτιος.
Η μητρική του γλώσσα ήταν τα Λατινικά. Μάλιστα, θεωρείται ιστορικά ως ο τελευταίος «Ρωμαίος» αυτοκράτορας που είχε τα λατινικά ως πρώτη γλώσσα.
Όταν ο θείος του, ο Ιουστίνος Α΄ (ένας αναλφάβητος στρατιωτικός), κατέλαβε τον θρόνο, έφερε τον νερό Ιουστινιανό στην Κωνσταντινούπολη για να σπουδάσει. Εκεί έμαθε Ελληνικά, αλλά οι ιστορικοί της εποχής (όπως ο Προκόπιος) αναφέρουν ότι μιλούσε πάντα τα ελληνικά με βαριά, ξένη προφορά.
Τι έκανε λάθος ο Ιουστινιανός; (Τα μοιραία σφάλματα)
Ο Ιουστινιανός είχε την ψευδαίσθηση ότι ήταν ταυτόχρονα Αυτοκράτορας και…. Αρχιερέας (μια πολιτική που ονομάστηκε Καισαροπαπισμός). Τα μεγαλύτερα ιστορικά και θεολογικά του λάθη ήταν:
Δίωξη της Ελληνικής Παιδείας: Το 529 μ.Χ., έκλεισε με διάταγμα την περίφημη Φιλοσοφική Ακαδημία της Αθήνας (που είχε ιδρύσει ο Πλάτωνας), απαγορεύοντας τη διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας και δημεύοντας την περιουσία της.
Παραποίηση της Συνοδικής Διαδικασίας (Το Λάθος με τον Ωριγένη): ανάγκασε τους επισκόπους της Ε΄ Οικουμενικής Συνόδου να υπογράψουν τα αναθέματα κατά του Ωριγένη, τα οποία είχε συντάξει ο ίδιος ο αυτοκράτορας στο παλάτι του.
Στο τέλος….έγινε ο ίδιος αιρετικός: Η μεγαλύτερη ειρωνεία είναι ότι λίγο πριν πεθάνει, ο Ιουστινιανός ασπάστηκε την αίρεση του Αφθαρτοδοκητισμού (πίστευε ότι το σώμα του Χριστού ήταν από τη φύση του άφθαρτο πριν την Ανάσταση και δεν πεινούσε ούτε πονούσε πραγματικά)………. Πέθανε προσπαθώντας να επιβάλει με νόμο μια αίρεση.
Πώς σας φαίνεται το γεγονός ότι ένας λατινόφωνος αυτοκράτορας, που στο τέλος της ζωής του έπεσε ο ίδιος σε αίρεση, καθόρισε τι επιτρέπεται να πιστεύουν οι Χριστιανοί μέχρι σήμερα;
GEWKWN
Ελληνικά