Οι χώρες του Κόλπου, και ιδιαίτερα η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αυξάνουν τις εισαγωγές άμμου από το εξωτερικό, παρά το γεγονός ότι περιβάλλονται από τεράστιες ερημικές εκτάσεις.

Το φαινομενικά παράδοξο φαινόμενο εξηγείται από τις αυστηρές απαιτήσεις της σύγχρονης οικοδομής.
Η άμμος της ερήμου είναι υπερβολικά λεία και στρογγυλεμένη λόγω της μακρόχρονης διάβρωσης από τον άνεμο και δεν μπορεί να «δέσει» σωστά στο σκυρόδεμα.

Το σκυρόδεμα απαιτεί τσιμέντο, νερό και αδρανή υλικά με γωνιώδη και τραχιά υφή, ώστε να προσδίδουν αντοχή και σταθερότητα. Αυτά τα χαρακτηριστικά απουσιάζουν από την ερημική άμμο, καθιστώντας την ακατάλληλη για κατασκευαστική χρήση υψηλών προδιαγραφών.

Η εξάρτηση της παγκόσμιας οικοδομής από τα αδρανή

Η παγκόσμια βιομηχανία τσιμέντου, που ευθύνεται για σημαντικό ποσοστό των εκπομπών άνθρακα, βασίζεται σε υψηλής ποιότητας αδρανή. Η κατάλληλη άμμος προέρχεται κυρίως από κοίτες ποταμών, λίμνες και θαλάσσιες περιοχές, όπου οι κόκκοι έχουν φυσικά πιο τραχιά και γωνιώδη μορφή. Έτσι, παρά την αφθονία της άμμου στις ερήμους, οι ιδιότητές της δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της σύγχρονης κατασκευής.

Η Αυστραλία ως προμηθευτής – κλειδί

Η Αυστραλία έχει αναδειχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς πυριτικής και κατασκευαστικής άμμου παγκοσμίως, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση το 2023. Με συνολική αξία εξαγωγών 273 εκατ. δολαρίων, η Σαουδική Αραβία συγκαταλέγεται στους εισαγωγείς, αγοράζοντας φυσική άμμο αξίας περίπου 140.000 δολαρίων. Η επιλογή αυτή συνδέεται άμεσα με τη δέσμευση του βασιλείου να τηρεί αυστηρά πρότυπα υλικών για κολοσσιαία έργα υποδομής, όπως το NEOM και το Red Sea Project.

Τα φιλόδοξα αυτά έργα απαιτούν τεράστιες ποσότητες σκυροδέματος και υλικά που η άμμος της ερήμου δεν μπορεί να προσφέρει. Η συζήτηση έχει ενταθεί και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς γίνεται ολοένα πιο σαφές ότι η αστικοποίηση της Σαουδικής Αραβίας εξαρτάται από ανώτερα κατασκευαστικά υλικά.

Όχι μόνο η Σαουδική Αραβία

Παρόμοιες προκλήσεις αντιμετωπίζουν και άλλες χώρες του Κόλπου. Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ειδικά στο Dubai και το Abu Dhabi, οι εισαγωγές άμμου υπήρξαν κρίσιμες για την ταχεία αστική ανάπτυξη.

Εμβληματικά έργα όπως ο Burj Khalifa, ύψους 828 μέτρων, απαίτησαν υλικά που πληρούσαν εξαιρετικά αυστηρές μηχανικές προδιαγραφές.
Το τεχνητό νησί Palm Jumeirah αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς η κατασκευή του κατανάλωσε 186,5 εκατ. κυβικά μέτρα θαλάσσιας άμμου, εξαντλώντας σε μεγάλο βαθμό τα τοπικά αποθέματα.

Vision 2030 και η παγκόσμια κρίση άμμου

Η πρωτοβουλία Vision 2030 της Σαουδικής Αραβίας, που στοχεύει στη διαφοροποίηση της οικονομίας πέρα από το πετρέλαιο, επιταχύνει επενδύσεις πολλών δισεκατομμυρίων. Έργα όπως η πόλη NEOM και το The Line απαιτούν εξειδικευμένα δομικά υλικά που συμμορφώνονται με διεθνή πρότυπα, καθιστώντας τις εισαγωγές άμμου αναπόφευκτες.

Την ίδια στιγμή, το Πρόγραμμα Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών προειδοποιεί για μια παγκόσμια κρίση άμμου, αποτέλεσμα ανεξέλεγκτης εξόρυξης και περιβαλλοντικής υποβάθμισης. Αν και εξετάζονται λύσεις όπως η τεχνητή άμμος και τα ανακυκλωμένα δομικά υλικά, η Σαουδική Αραβία δεν έχει ακόμη διαμορφώσει μια ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική για τη μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές.

Το παράδοξο της ερήμου που δεν μπορεί να χτίσει τον εαυτό της αποκαλύπτει ένα βαθύτερο πρόβλημα: στη σύγχρονη εποχή, ακόμη και οι πιο άφθονοι φυσικοί πόροι δεν είναι πάντα οι κατάλληλοι.

www.bankingnews.gr