O Πίναξ του Κέβητος …
· maria peppa

“Ο Πίναξ του Κέβητος έχει γραφεί υπό μορφή διαλόγου μεταξύ δύο προσώπων, ενός ξένου και ενός πρεσβύτη, που πιθανότατα είναι ο συγγραφέας και υπήρξε κατά τη νεότητά του μαθητής του φιλοσόφου που είχε αφιερώσει το ζωγραφικό πίνακα που βρισκόταν στην είσοδο του ιερού του Κρόνου, μιας πόλης που δεν κατονομάζεται, ανάμεσα σ’ άλλα αφιερώματα. Ο πρεσβύτης ερμηνεύει σ’ ένα ευρύ κοινό τις αλληγορικές παραστάσεις αυτού του πίνακα που με ζωηρά χρώματα απεικονίζει όλη την ανθρώπινη ζωή. Το έργο αυτό, γραμμένο με σαφή ηθικοπαιδαγωγικό χαρακτήρα, αναπτύσσει, όπως και το έργο του Πρόδικου Η εκλογή του Ηρακλέους, το κλασικό θέμα της ηθικής επιλογής μεταξύ αρετής και κακίας και περιέχει πολλούς κοινούς τόπους της ηθικής παράδοσης και εξ αιτίας του αλληγορικού του χαρακτήρα υπήρξε ιδιαίτερα προσφιλές στους κύκλους των λογίων ανθρωπιστών του 16°” αιώνα, έτυχε μάλιστα επανειλημμένων λατινικών μεταφράσεων, πολλές από τις οποίες είχαν σχόλια, ενώ συγχρόνως αποτέλεσε πηγή καλλιτεχνικής έμπνευσης λιθογράφων και ζωγράφων.”
«Έτυχε να περπατούμε μέσα στο ιερό του Κρόνου, μέσα στο οποίο παρατηρούσαμε και πολλά αναθήματα. Βρισκόταν και ένας πίνακας μπροστά στο ναό, στον οποίο υπήρχε ξένη χάραξη (“γραφή”), παράδοξη εικόνα με διάφορες μυθικές σκηνές που δεν μπορούσαμε να καταλάβουμε τι παρίστανε. Γιατί ούτε πόλη μας φαινόταν να είναι η ζωγραφιά, ούτε στρατόπεδο, αλλά ήταν ένας περίβολος που περιείχε δύο άλλους περιβόλους, έναν μεγαλύτερο και έναν μικρότερο. Ήταν και μια πύλη στον πρώτο περίβολο. Κοντά της φαινόταν πως ήταν συγκεντρωμένος πολύς όχλος και μέσα στον περίβολο φαινόταν ένα πλήθος γυναικών. Μπροστά στην είσοδο του πρώτου πυλώνα και περιβόλου στεκόταν ένας γέρος και εμφαινόταν σαν να πρόσταζε κάτι τον εισερχόμενο όχλο.
Για όνομα του Ηρακλή, πόσο μεγάλη επιθυμία μας έχεις ενσπείρει, εάν αυτά έχουν έτσι.
Και αφού έλαβε μια ράβδο και τη σήκωσε προς τη γραφή, Βλέπετε, είπε, τον περίβολο αυτό;
Απάτη ονομάζεται, λέει, η όλων των ανθρώπων πλανεύτρα
Τους εισερχομένους στον Βίο, ποτίζει με τη δύναμή της.
Όταν εισέρχεται ο όχλος, αυτές αναπηδούν και αγκαλιάζουν τον καθένα, έπειτα τους οδηγούν.
Αυτά, είπε, είναι όσα οι πολλοί άνθρωποι νομίζουν ότι είναι αγαθά.
Σχετικά με αυτά θα μιλήσουμε και αργότερα, αλλά τώρα ας ασχοληθούμε με την ιστορία.
Θ’
Από αυτές η μία Ακρασία (Ακράτεια) καλείται, η άλλη Ασωτία, η άλλη Απληστία και η άλλη Κολακεία.
Ι’
ΙΑ’
Βγάζει αυτόν από όλες τις συμφορές και του συνιστά μία άλλη Ιδέα και Επιθυμία που οδηγεί στην αληθινή Παιδεία, αλλά συγχρόνως και σε αυτή που καλείται Ψευδοπαιδεία.
ΙΒ’
Ποιο λοιπόν από τα δύο, υπάρχει ή όχι άλλος δρόμος, που να οδηγεί στην αληθινή Παιδεία;
ΙΓ’
ΙΔ’
Ναι, μα τον Δία, και αυτές εκεί, αλλά σπανίως και όχι όπως στον πρώτο περίβολο.
ΙΕ’
Βλέπεις πάνω, είπε, εκείνον τον τόπο, όπου δεν κατοικεί κανείς, αλλά έρημος φαίνεται να είναι;
Αυτός είναι ο δρόμος, είπε, που οδηγεί στην Αληθινή Παιδεία.
ΙΣΤ’
Η μία Εγκράτεια καλείται, είπε, η άλλη Καρτερία, είναι αδελφές.
Αυτές από τον γκρεμό κατεβαίνουν και τραβούν αυτούς επάνω προς αυτές, έπειτα τους συμβουλεύουν να αναπαυθούν και έπειτα από μικρό διάστημα τους δίνουν δύναμη και θάρρος και υπόσχονται ότι θα οδηγήσουν αυτούς στην αληθινή Παιδεία και τους δείχνουν την οδό, ότι είναι καλή και ομαλή και εύκολη στην πόρευση, και καθαρή από κάθε κακό, όπως βλέπεις.
ΙΖ’
Διακρίνεις λοιπόν μέσα στον λειμώνα, άλλο περίβολο και άλλη πύλη;
Ευδαιμόνων οικία, είπε, διότι, εκεί ζουν όλες οι Αρετές και η Ευδαιμονία.
ΙΗ’
Από αυτές η μεσαία είναι η Παιδεία, η άλλη η Αλήθεια και η άλλη η Πειθώ.
Αυτά ποια είναι συγκεκριμένα;
ΙΘ’
Αλλά θα καταλάβεις, είπε, όπως εάν κάποιος τύχαινε να αρρωστήσει και με φιλότιμο πήγαινε στον ιατρό, κατά πρώτον ο ιατρός, νομίζω, θα εξάλειφε όλα εκείνα που προκαλούν την νόσο και έτσι θα τον διέσωζε και θα αποκαταστούσε την υγεία του, εάν όμως δεν ακολουθούσε τις συνταγές του, εύλογα, εάν δεν απατώμαι, εκδιωγμένος από τον ιατρό, θα χανόταν, εξαιτίας της ασθένειας.
Κ’
Μέσα, είπε, προς την Επιστήμη και προς τις άλλες Αρετές.
Ω κάλλιστε, είπα εγώ, σε τι μεγάλη ελπίδα είμαστε.
ΚΑ’
Αυτή ποια είναι;
Bλέπω.
ΚΒ’
ΚΓ’
Πρώτα, είπε, την Άγνοια και την Πλάνη, ή μήπως δεν σου φαίνονται αυτά θηρία;
ΚΔ’
ΚΕ’
ΚΣΤ’
(σημ: δεύτερη γραφή)
ΚΖ’
Και οι γυναίκες που τους ακολουθούν, ποιες είναι;
ΚΗ’
Ποια αποκαλούν καλά;
ΚΘ’
Λ’
Αφού άπλωσε το χέρι ξανά, βλέπετε, είπε, τη γυναίκα εκείνη, η οποία φαίνεται τυφλή και στέκεται πάνω σε στρογγυλή πέτρα, για την οποία πριν λίγο σας είπα πως Τύχη ονομάζεται;
ΛΑ’
ΛΒ’
ΛΓ’
Εάν τώρα θέλετε να μάθετε τίποτε επιπλέον, κανείς φθόνος, εγώ θα σας πω.
ΛΔ’
Όχι διότι πως είναι πιθανό να πλεονεκτούν, όταν φαίνονται να απατώνται σχετικά με τα καλά και κακά, όπως ακριβώς και οι άλλοι και κυριαρχούνται ακόμη από κάθε κακία; Διότι, τίποτε δεν εμποδίζει να γνωρίζει κανείς τα γράμματα και να είναι κάτοχος όλων των γνώσεων και συγχρόνως να είναι μέθυσος, ακρατής, φιλάργυρος, άδικος και προδότης και με μια λέξη άφρων.
ΛΕ’
ΛS’
Εμπρός λοιπόν, είπε, προσπάθησε να απαντήσεις φαινομενικά πιο ορθά, σχετικά με όσα σε ερωτώ.
Ποιο από τα δύο, εάν κάποιος ζει κακώς, είναι πράγμα αγαθό για αυτόν η ζωή ή όχι;
Θεωρώ ότι για εκείνους που ζουν κακώς, είναι κακό, για αυτούς όμως που ζουν καλά, είναι αγαθό.
ΛΖ’
Αλλά δεν είναι το ίδιο ή ζωή και η κακή ζωή. Ή δεν σου φαίνεται έτσι;
ΛΗ’
Λοιπόν το ίδιο ισχύει και για την υγεία και την ασθένεια. Πολλές φορές δεν συμφέρει να είναι κανείς υγιής, αλλά το αντίθετο, όταν υπάρχει ανάλογη περίσταση.
ΛΘ’
Το να είναι κανείς σπουδαίος, τον κάνει όχι ο πλούτος, αλλά η Παιδεία.
Μ’
ΜΑ’
Αλλ’ ούτε την φρόνηση, ούτε την δικαιοπραξία μπορεί κανείς να αποκτήσει από κακά έργα, έτσι ούτε το να αδικεί και να είναι άφρων από καλά έργα, ούτε είναι δυνατόν αυτά να υπάρχουν στον ίδιο άνθρωπο. Τίποτε όμως δεν εμποδίζει να έχει κανείς μαζί με πολλή κακία πλούτο και δόξα και νίκη και όλα τα υπόλοιπα, όσα είναι παραπλήσια. Κατά συνέπεια, δεν δύνανται αυτά να είναι ούτε αγαθά ούτε κακά, αλλά μόνο η φρόνηση αποτελεί αγαθό και η αφροσύνη κακό.
ΤΕΛΟΣ
ΜΗ ΦΥΓΕΙΣ ΑΚΟΜΑ
Τρία σχετικά θέματα που αξίζει να δεις
ΕΛΛΑΔΑΕκατοντάδες εποχικοί πυροσβέστες στο Σύνταγμα: Ζητούν 12μηνη εργασία και αλλαγή των ορίων ηλικίας
ΕΛΛΑΔΑΕλλάδα και Ισραήλ υπέγραψαν συμφωνία 3 δισ. ευρώ για πολυεπίπεδη αεράμυνα
ΕΚΤΑΚΤΑ-BREAKING NEWS
Ανάθημα/ΠροςΦορά
Χάραξη/Γραφή/Γα/Ρ/Φ/Η8
Π/ολύβ/ιος
Π/ανθρονος
Απλαν (εί)ς
ΚΤΕΒ/ΗΟΣ/ΙΖ
ΚΤΈΒΗΚΕ/7ΗΣ/Ι0Α