ΥΕΜΕΝΗ: Οι Χούθι ελέγχουν την περιοχή του Μπαμπ ελ Μαντέμπ – Το δεύτερο στενό που μπορεί να πνίξει το παγκόσμιο εμπόριο

Ο κόσμος κοιτάζει τα Στενά του Ορμούζ. Όμως ένα άλλο στενό πέρασμα, στην έξοδο της Ερυθράς Θάλασσας, αποκτά ξανά στρατηγική σημασία. Το Μπαμπ ελ Μαντέμπ δεν είναι απλώς ένα σημείο στον χάρτη της Υεμένης. Είναι η πύλη από την οποία περνούν πλοία που συνδέουν την Ασία με τη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Όταν αλλάζει ο έλεγχος των ακτών του, αλλάζουν και οι υπολογισμοί όσων μεταφέρουν αγαθά, καύσιμα και πρώτες ύλες.

Η εξέλιξη της 15ης Νοεμβρίου

Το Reuters μετέδωσε ότι δυνάμεις της κυβέρνησης της Υεμένης αποσύρθηκαν από περιοχή κοντά στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, αφήνοντας τους Χούθι να ελέγχουν την περιοχή. Η είδηση έρχεται σε ένα περιβάλλον όπου συνεχίζονται οι συγκρούσεις και οι περιφερειακές αντιπαραθέσεις. Η αλλαγή επί του εδάφους δεν αποδεικνύει αυτομάτως ότι το θαλάσσιο πέρασμα έχει κλείσει. Αλλά δημιουργεί νέο λόγο ανησυχίας για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

Δύο στενά, μία παγκόσμια αλυσίδα

Το Ορμούζ αφορά κυρίως την έξοδο από τον Περσικό Κόλπο. Το Μπαμπ ελ Μαντέμπ αφορά την είσοδο και έξοδο από την Ερυθρά Θάλασσα. Πρόκειται για διαφορετικά γεωγραφικά σημεία, όμως οι διαταραχές τους μπορούν να συναντηθούν στο ίδιο οικονομικό αποτέλεσμα: ακριβότερη μεταφορά και μεγαλύτερη αβεβαιότητα. Η επιλογή παράκαμψης της Ερυθράς Θάλασσας γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας συνεπάγεται πρόσθετη απόσταση, χρόνο και λειτουργικό κόστος.

Η αύξηση του κόστους δεν περνά απαραίτητα αμέσως στην τελική τιμή ενός προϊόντος. Εξαρτάται από τις συμβάσεις, τα αποθέματα, τη ζήτηση και την ικανότητα των εταιρειών να απορροφήσουν την επιβάρυνση. Ωστόσο, όταν η αβεβαιότητα διαρκεί, η πίεση διαχέεται στην οικονομία.

Ποιος ελέγχει τι;

Ο έλεγχος μιας παράκτιας περιοχής δεν ταυτίζεται με τον πλήρη έλεγχο των διεθνών υδάτων. Σημαίνει όμως ότι η συγκεκριμένη δύναμη μπορεί να αποκτήσει καλύτερη δυνατότητα παρατήρησης, απειλής ή πίεσης, ανάλογα με τα όπλα που διαθέτει και την αντίδραση των αντιπάλων της. Η διαφορά ανάμεσα στην πραγματική στρατιωτική δυνατότητα και στην πολιτική επίδειξη ισχύος είναι κρίσιμη. Γι’ αυτό δεν αρκεί ένας χάρτης με χρωματισμένες ζώνες: χρειάζονται στοιχεία για τις ναυτικές κινήσεις, τα περιστατικά ασφαλείας και τις αποφάσεις των πλοιοκτητών.

Η μεγάλη εικόνα: πόλεμος, ασφάλιστρα και διαπραγμάτευση

Οι Χούθι έχουν χρησιμοποιήσει στο παρελθόν τις απειλές κατά της ναυσιπλοΐας ως μέσο πίεσης. Η σημερινή εξέλιξη πρέπει να αξιολογηθεί μέσα από αυτό το ιστορικό, χωρίς να θεωρείται δεδομένη μια νέα επίθεση. Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στα πλοία που ίσως βρεθούν σε κίνδυνο. Βρίσκεται και στη δυνατότητα ενός τοπικού στρατιωτικού παίκτη να επηρεάζει αποφάσεις πολυεθνικών εταιρειών και κυβερνήσεων σε άλλες ηπείρους.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Η χώρα μας έχει διπλό ενδιαφέρον: τη μεγάλη συμμετοχή της ελληνόκτητης ναυτιλίας στις διεθνείς μεταφορές και τη σημασία της Μεσογείου ως εμπορικής πύλης. Αν οι εταιρείες αποφεύγουν τη διαδρομή του Σουέζ, αλλάζει ο χρόνος πρόσβασης φορτίων προς τα ευρωπαϊκά λιμάνια. Η πραγματική επίδραση εξαρτάται από τον όγκο των παρακάμψεων και τη διάρκειά τους.

Το ερώτημα που μένει

Θα περιοριστεί η αλλαγή ελέγχου σε ένα επεισόδιο του εμφυλίου της Υεμένης ή θα γίνει αφορμή για νέα διεθνή ναυτική αντιπαράθεση; Το ασφαλές συμπέρασμα σήμερα είναι ότι το Μπαμπ ελ Μαντέμπ επιστρέφει στην πρώτη γραμμή της γεωπολιτικής. Κάθε ισχυρισμός περί πλήρους αποκλεισμού χρειάζεται ξεχωριστή επιβεβαίωση.

Πηγή: Reuters, 15/11/2026.