ΤΡΑΜΠ – ΠΟΥΤΙΝ – ΣΙ: Μια νέα Γιάλτα ή μια συνάντηση χωρίς συμφωνία; Ποιος θα καθορίσει τους κανόνες του επόμενου κόσμου

Όταν στο ίδιο τραπέζι αναμένεται να βρεθούν οι ηγέτες των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας και της Κίνας, η είδηση δεν περιορίζεται στο πρωτόκολλο. Αφορά το ερώτημα ποιος έχει τη δύναμη να αποφασίζει για πολέμους, σύνορα, τεχνολογία και την παγκόσμια οικονομία. Οι προετοιμασίες για μια πιθανή τριμερή συνάντηση στις 19 Νοεμβρίου στη Σενζέν ανοίγουν μια συζήτηση που θυμίζει τις μεγάλες διασκέψεις του 20ού αιώνα. Η σύγκριση με μια «νέα Γιάλτα», όμως, χρειάζεται προσοχή.

Τι ανακοινώνεται

Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα της 15ης Νοεμβρίου, το Κρεμλίνο αναφέρθηκε σε σχεδιαζόμενη συνάντηση του Βλαντίμιρ Πούτιν, του Σι Τζινπίνγκ και του Ντόναλντ Τραμπ στις 19 Νοεμβρίου, στη νότια Κίνα. Το Reuters εξετάζει το ενδεχόμενο μιας σπάνιας τριμερούς συνομιλίας, σημειώνοντας ότι οι πιθανότητες για μια συνολική συμφωνία παραμένουν περιορισμένες. Ο σχεδιασμός μιας συνάντησης δεν αποδεικνύει ότι έχει ήδη συμφωνηθεί η ατζέντα ή το αποτέλεσμά της.

Γιατί όλοι μιλούν για τη Γιάλτα

Η Γιάλτα του 1945 έχει μείνει στη συλλογική μνήμη ως σύμβολο διαπραγμάτευσης ανάμεσα σε μεγάλες δυνάμεις για τη μεταπολεμική τάξη. Η σημερινή πραγματικότητα είναι διαφορετική: περισσότερα κράτη έχουν λόγο, οι οικονομίες είναι αλληλεξαρτώμενες, ενώ η τεχνολογία και οι αλυσίδες παραγωγής αποτελούν εργαλεία επιρροής. Ωστόσο, η βασική ανησυχία παραμένει: μήπως οι ισχυρότεροι επιχειρήσουν να διαμορφώσουν κανόνες για περιοχές και λαούς που δεν κάθονται στο ίδιο τραπέζι;

Το ερώτημα δεν αποδεικνύει ότι υπάρχει μυστική συμφωνία. Αναδεικνύει όμως μια πραγματική ένταση ανάμεσα στη διπλωματία των μεγάλων δυνάμεων και στην κυριαρχία των μικρότερων κρατών.

Ουκρανία: Ειρήνη με ποιο τίμημα;

Η Ουκρανία βρίσκεται στο κέντρο κάθε συζήτησης για τις σχέσεις Ουάσιγκτον και Μόσχας. Οι διαφορετικές αντιλήψεις για την ασφάλεια, τα σύνορα και τις εγγυήσεις δημιουργούν εμπόδια που δεν εξαφανίζονται με μια φωτογραφία χειραψίας. Μια συμφωνία χωρίς αποδοχή και ουσιαστική συμμετοχή των άμεσα εμπλεκομένων θα αντιμετώπιζε προβλήματα νομιμοποίησης και εφαρμογής.

Για την Ευρώπη το διακύβευμα είναι διπλό. Από τη μία υπάρχει η ανάγκη να περιοριστεί ο πόλεμος. Από την άλλη, υπάρχει ο φόβος ότι αποφάσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια θα ληφθούν κυρίως από άλλους. Αυτό εξηγεί γιατί οι λεπτομέρειες μιας πιθανής διαπραγμάτευσης έχουν μεγαλύτερη σημασία από τον συμβολισμό της.

Ιράν και Μέση Ανατολή: Οι συγκρούσεις συνδέονται

Οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα έχουν διαφορετικά συμφέροντα στη Μέση Ανατολή, αλλά καμία δεν είναι αδιάφορη για τη σταθερότητα των ενεργειακών μεταφορών. Η κλιμάκωση γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ αυξάνει το κόστος μιας παρατεταμένης κρίσης. Η ενέργεια, οι κυρώσεις και οι θαλάσσιοι δρόμοι μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενα πίεσης ή ανταλλαγής θέσεων, όχι όμως αναγκαστικά μιας ενιαίας συμφωνίας.

Η νέα ισχύς δεν είναι μόνο στρατιωτική

Η τεχνητή νοημοσύνη, οι ημιαγωγοί, οι σπάνιες γαίες και τα συστήματα πληρωμών έχουν μπει στον πυρήνα του στρατηγικού ανταγωνισμού. Όποιος ελέγχει κρίσιμα εξαρτήματα, υποδομές και τεχνογνωσία μπορεί να επηρεάζει οικονομίες χωρίς να μετακινεί στρατό. Γι’ αυτό μια συζήτηση των τριών ηγετών για την τεχνολογία δεν θα ήταν δευτερεύον θέμα. Θα αφορούσε το πώς θα κατανέμεται η ισχύς τα επόμενα χρόνια.

Γιατί μια μεγάλη συμφωνία είναι δύσκολη

Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να προστατεύσει τη στρατηγική και τεχνολογική της υπεροχή. Το Πεκίνο θέλει να περιορίσει πιέσεις που θεωρεί απειλή για την ανάπτυξη και την ασφάλειά του. Η Μόσχα επιδιώκει αναγνώριση των δικών της απαιτήσεων ασφάλειας και επιρροής. Αυτοί οι στόχοι δεν είναι εύκολα συμβατοί. Ακόμη και αν υπάρξει κοινό ανακοινωθέν, θα πρέπει να εξεταστεί τι ακριβώς δεσμεύει κάθε πλευρά και τι αφήνει ανοιχτό.

Τι πρέπει να παρακολουθήσουμε στις 19 Νοεμβρίου

Πρώτα, αν η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί με την ανακοινωμένη μορφή. Δεύτερον, αν θα υπάρξουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις ή μόνο γενικές διατυπώσεις. Τρίτον, ποιες χώρες θα συμμετάσχουν στις επόμενες διαπραγματεύσεις για ζητήματα που τις αφορούν άμεσα. Και τέταρτον, αν οι αγορές και οι στρατιωτικές κινήσεις θα επιβεβαιώσουν αποκλιμάκωση ή θα αποκαλύψουν ότι οι αντιθέσεις παραμένουν.

Μια φωτογραφία τριών ηγετών μπορεί να γίνει ιστορική. Αλλά ιστορία δεν γράφει η φωτογραφία. Τη γράφουν οι αποφάσεις, οι συνέπειες και κυρίως όσοι καλούνται να ζήσουν με αυτές.

Πηγές: Reuters, διεθνής σύνοψη 15/11/2026 · Anadolu Agency, 15/11/2026.