Η Κίνα χτίζει «Πράσινο Τείχος» 4.480 χιλιομέτρων απέναντι στις ερήμους – Το μεγαλύτερο οικολογικό έργο του πλανήτη

Η εικόνα μοιάζει σχεδόν εξωπραγματική: η Κίνα επιχειρεί εδώ και δεκαετίες να δημιουργήσει ένα τεράστιο «Πράσινο Τείχος» απέναντι στις ερήμους, σε ένα από τα μεγαλύτερα περιβαλλοντικά έργα που έχουν πραγματοποιηθεί ποτέ.

Το πρόγραμμα ονομάζεται Three-North Shelterbelt Forest Program και ξεκίνησε το 1978. Στόχος του είναι να περιορίσει την ερημοποίηση, να μειώσει τις αμμοθύελλες, να προστατεύσει γεωργικές εκτάσεις και να σταθεροποιήσει τα εδάφη σε τεράστιες περιοχές της βόρειας και βορειοδυτικής Κίνας.

Ένα «τείχος» 4.480 χιλιομέτρων

Σύμφωνα με την Εθνική Διοίκηση Δασών και Λιβαδιών της Κίνας, η ζώνη του έργου εκτείνεται περίπου 4.480 χιλιόμετρα από ανατολή προς δύση και καλύπτει 13 επαρχίες και αυτόνομες περιοχές.

Το συνολικό πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί να ολοκληρωθεί το 2050, δηλαδή να διαρκέσει περισσότερα από 70 χρόνια.

Δεν είναι απλώς «δισεκατομμύρια δέντρα»

Στα social media κυκλοφορεί συχνά ο ισχυρισμός ότι η Κίνα έχει φυτέψει «100 δισεκατομμύρια δέντρα». Αυτός ο αριθμός δεν επιβεβαιώνεται από τις επίσημες πηγές που περιγράφουν το έργο.

Η πραγματική εικόνα είναι πιο σύνθετη: το πρόγραμμα περιλαμβάνει δέντρα, θάμνους, λιβάδια, φυσική αναγέννηση, αεροφύτευση και προστατευτικές λωρίδες. Μέχρι το 2020 είχαν αποκατασταθεί και διατηρηθεί περίπου 32 εκατομμύρια εκτάρια δασικής κάλυψης.

Η Taklamakan απέκτησε «πράσινο κολάρο» 3.046 χιλιομέτρων

Τον Νοέμβριο του 2024 ολοκληρώθηκε μια ακόμη εντυπωσιακή φάση: η προστατευτική ζώνη γύρω από την έρημο Taklamakan έκλεισε έναν πλήρη κύκλο μήκους περίπου 3.046 χιλιομέτρων.

Οι κινεζικές αρχές αναφέρουν ότι η ζώνη αυτή δεν μένει στατική αλλά διευρύνεται, με στόχο να δημιουργηθεί μεγαλύτερη πράσινη περιοχή και όχι απλώς μια λεπτή γραμμή γύρω από την έρημο.

Γιατί το κάνουν;

Οι βόρειες περιοχές της Κίνας έχουν αντιμετωπίσει για δεκαετίες σοβαρή ερημοποίηση και έντονες αμμοθύελλες. Η απώλεια εδάφους επηρεάζει γεωργία, πόλεις, υποδομές και ποιότητα αέρα.

Η λογική του έργου είναι ότι η βλάστηση συγκρατεί το έδαφος, μειώνει τη διάβρωση από τον άνεμο και δημιουργεί φυσικά εμπόδια απέναντι στην κίνηση της άμμου.

Τα αποτελέσματα μέχρι σήμερα

Οι επίσημες κινεζικές πηγές αναφέρουν ότι η δασική κάλυψη στις περιοχές του προγράμματος αυξήθηκε από περίπου 5% το 1978 σε σχεδόν 14% το 2020.

Παράλληλα, η χώρα υποστηρίζει ότι η επέκταση της ερημοποίησης έχει περιοριστεί σε πολλές από τις περιοχές όπου εφαρμόζεται το πρόγραμμα.

Υπάρχουν όμως και σοβαρές δυσκολίες

Η μαζική αναδάσωση σε ξηρά οικοσυστήματα δεν είναι απλή υπόθεση. Η επιβίωση των δέντρων εξαρτάται από το νερό, το είδος των φυτών και την τοπική οικολογία.

Γι’ αυτό και οι πιο πρόσφατες φάσεις του προγράμματος δεν βασίζονται μόνο στη φύτευση δέντρων, αλλά σε συνδυασμό δασών, θάμνων και φυσικών λιβαδιών.

Το πραγματικά εντυπωσιακό

Το πιο παράξενο και εντυπωσιακό δεν είναι ένας viral αριθμός δέντρων, αλλά η διάρκεια και η κλίμακα: ένα εθνικό περιβαλλοντικό σχέδιο που ξεκίνησε το 1978 και έχει ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2050.

Σε έναν κόσμο όπου τα περισσότερα πολιτικά σχέδια μετρώνται σε τετραετίες, η Κίνα επιχειρεί να αλλάξει ένα γεωγραφικό πρόβλημα σε ορίζοντα τριών γενεών.

Πηγές: National Forestry and Grassland Administration of China, State Council of China, 2024–2026.