Σήμα ηλικίας 9 δισ. ετών: Το CHIME «ακούει» το αρχαίο υδρογόνο και ανοίγει νέο δρόμο για τη σκοτεινή ενέργεια

Ένα αχνό σήμα από το σύμπαν πριν από περίπου 9 δισεκατομμύρια χρόνια μπορεί να μας δώσει νέο τρόπο να μετρήσουμε πώς εξελίχθηκε η κοσμική διαστολή.

Το καναδικό ραδιοτηλεσκόπιο CHIME κατάφερε να ανιχνεύσει με τα δικά του δεδομένα το αχνό αποτύπωμα ουδέτερου υδρογόνου από μία πολύ πρώιμη εποχή του σύμπαντος.

Γιατί έχει σημασία

Οι επιστήμονες θέλουν εδώ και χρόνια να χρησιμοποιήσουν το λεγόμενο intensity mapping του υδρογόνου για να χαρτογραφήσουν τεράστιες κοσμικές δομές χωρίς να χρειάζεται να παρατηρήσουν ξεχωριστά κάθε γαλαξία.

Αν η μέθοδος λειτουργήσει σε μεγάλη κλίμακα, μπορεί να δώσει μία εντελώς νέα εικόνα για το πώς άλλαξε η διαστολή του σύμπαντος με τον χρόνο.

Το μυστήριο της σκοτεινής ενέργειας

Η σκοτεινή ενέργεια είναι το όνομα που δίνουμε στο άγνωστο φαινόμενο που φαίνεται να επιταχύνει τη διαστολή του σύμπαντος. Δεν γνωρίζουμε ακόμη τι ακριβώς είναι.

Η δυνατότητα να μετρηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η κατανομή της ύλης πριν από δισεκατομμύρια χρόνια μπορεί να περιορίσει τα θεωρητικά μοντέλα και ίσως να δείξει αν η σκοτεινή ενέργεια ήταν πάντα σταθερή ή άλλαξε με τον χρόνο.

Ένα νέο παράθυρο στο παρελθόν

Το ενδιαφέρον είναι ότι το CHIME σχεδιάστηκε αρχικά για διαφορετικού τύπου παρατηρήσεις, αλλά αποδεικνύεται ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως κοσμικός χαρτογράφος τεράστιας κλίμακας.

Δεν λύθηκε το μυστήριο της σκοτεινής ενέργειας. Αλλά για πρώτη φορά ανοίγει ένας δρόμος που μπορεί να μας επιτρέψει να το μετρήσουμε πολύ καλύτερα.

Πηγή: ScienceDaily / CHIME Collaboration, 9 Οκτωβρίου 2026.