Operation Northwoods: Το αποχαρακτηρισμένο σχέδιο που πρότεινε κατασκευασμένες επιθέσεις για να δικαιολογηθεί πόλεμος με την Κούβα

Υπάρχουν ιστορίες που για δεκαετίες θα απορρίπτονταν εύκολα ως «θεωρίες συνωμοσίας». Η Operation Northwoods είναι μία από αυτές — μόνο που εδώ υπάρχει επίσημο, αποχαρακτηρισμένο έγγραφο των Αρχηγών των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ.

Στις 13 Μαρτίου 1962, μέσα στο ψυχροπολεμικό κλίμα μετά τον Κόλπο των Χοίρων και πριν από την Κρίση των Πυραύλων της Κούβας, οι Αμερικανοί αρχηγοί επιτελείων υπέβαλαν στον υπουργό Άμυνας Robert McNamara υπόμνημα με τίτλο Justification for U.S. Military Intervention in Cuba. Το έγγραφο έφερε την κωδική ονομασία Northwoods.

Τι πρότεινε πραγματικά το έγγραφο

Το βασικό πρόβλημα για την αμερικανική στρατιωτική ηγεσία ήταν πολιτικό: πώς θα μπορούσε να δημιουργηθεί επαρκής δημόσια και διεθνής υποστήριξη για στρατιωτική επέμβαση στην Κούβα.

Το υπόμνημα προτείνει μια σειρά από «προσχήματα» και σκηνοθετημένα περιστατικά που θα μπορούσαν να αποδοθούν στην κυβέρνηση του Fidel Castro. Ανάμεσα στα σενάρια που καταγράφονται περιλαμβάνονταν:

• η δημιουργία επεισοδίου τύπου «Remember the Maine» στον κόλπο του Γκουαντάναμο,
• η πραγματική ή προσομοιωμένη βύθιση πλοίου με Κουβανούς πρόσφυγες,
• η σκηνοθέτηση επιθέσεων ή σαμποτάζ που θα μπορούσαν να αποδοθούν στην Κούβα,
• σενάρια γύρω από πολιτικό αεροσκάφος ώστε να δημιουργηθεί η εντύπωση κουβανικής κατάρριψης.

Το σημαντικό είναι να διαβάσουμε προσεκτικά τη γλώσσα: δεν πρόκειται για απόδειξη ότι αυτές οι ενέργειες εκτελέστηκαν. Είναι απόδειξη ότι τέτοιες ενέργειες προτάθηκαν επισήμως σε ανώτατο επίπεδο ως πιθανός τρόπος δημιουργίας αιτίας πολέμου.

Γιατί αυτό έχει τόσο μεγάλη ιστορική σημασία

Η Northwoods μας δείχνει κάτι που συνήθως χάνεται όταν η ιστορία παρουσιάζεται μόνο μέσα από τελικά γεγονότα. Τα κράτη δεν εξετάζουν μόνο όσα τελικά εφαρμόζουν. Παράγουν εναλλακτικά σενάρια, μυστικά σχέδια, επιχειρησιακές προτάσεις και επιλογές που μπορεί να απορριφθούν.

Η ύπαρξη ενός σχεδίου δεν σημαίνει ότι εφαρμόστηκε. Αλλά η ύπαρξή του αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αντιμετωπίζουμε το επιχείρημα ότι «κανένα κράτος δεν θα σκεφτόταν ποτέ κάτι τέτοιο».

Το πλαίσιο: Bay of Pigs και Operation Mongoose

Για να καταλάβουμε το έγγραφο πρέπει να επιστρέψουμε στο 1961. Η αποτυχημένη απόβαση στον Κόλπο των Χοίρων είχε πλήξει σοβαρά το κύρος των ΗΠΑ και είχε ενισχύσει το καθεστώς Castro.

Παρά την αποτυχία, η Ουάσινγκτον συνέχισε εκτεταμένες μυστικές επιχειρήσεις εναντίον της Κούβας μέσω της Operation Mongoose. Ο στόχος ήταν η αποσταθεροποίηση και τελικά η ανατροπή του Castro.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το Northwoods δεν εμφανίζεται ως μεμονωμένη φαντασίωση. Είναι προϊόν μιας πραγματικής στρατηγικής σύγκρουσης όπου το ερώτημα ήταν πώς θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια πολιτικά αποδεκτή αιτία άμεσης επέμβασης.

Εγκρίθηκε ποτέ;

Δεν υπάρχει τεκμηρίωση ότι το Northwoods εγκρίθηκε από τον Πρόεδρο John F. Kennedy ή ότι εφαρμόστηκε. Το σχέδιο δεν προχώρησε σε επιχειρησιακή εκτέλεση.

Αυτό είναι κρίσιμο. Το τεκμηριωμένο γεγονός είναι η πρόταση, όχι η υλοποίηση.

Πώς αποκαλύφθηκε

Το έγγραφο παρέμεινε απόρρητο για δεκαετίες και αποκαλύφθηκε μέσα από τη διαδικασία αποχαρακτηρισμού εγγράφων που σχετίζονταν με την περίοδο Kennedy. Το National Security Archive το έχει δημοσιεύσει πλήρως και το χαρακτηρίζει ένα από τα πιο σοκαριστικά έγγραφα της επιχείρησης Mongoose.

Τι μας διδάσκει σήμερα

Η Northwoods είναι σημαντική όχι επειδή αποδεικνύει κάθε σύγχρονη θεωρία περί «false flag». Δεν το κάνει.

Αποδεικνύει όμως ότι η ιδέα της δημιουργίας τεχνητού προσχήματος για στρατιωτική δράση δεν ανήκει μόνο στη σφαίρα της φαντασίας. Υπήρξε αντικείμενο επίσημου στρατιωτικού σχεδιασμού.

Και ακριβώς εδώ χρειάζεται η σωστή στάση: ούτε αφέλεια ούτε γενίκευση. Κάθε σύγχρονος ισχυρισμός πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά, με στοιχεία. Αλλά η ιστορία της Northwoods μας υπενθυμίζει ότι το «θα ήταν αδιανόητο» δεν αποτελεί ιστορική απόδειξη.

Η γραμμή ανάμεσα στη συνωμοσία και στο αποχαρακτηρισμένο έγγραφο

Υπάρχουν θεωρίες που παραμένουν θεωρίες επειδή δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία. Υπάρχουν όμως και υποθέσεις που κάποτε θα ακούγονταν ακραίες και αργότερα επιβεβαιώθηκαν ως πραγματικά σχέδια, προγράμματα ή επιχειρήσεις μέσα από επίσημα αρχεία.

Η Northwoods ανήκει καθαρά στη δεύτερη κατηγορία.

Τεκμηρίωση: Joint Chiefs of Staff, “Justification for U.S. Military Intervention in Cuba”, 13 Μαρτίου 1962· National Security Archive.