Υπόκαυστο: Η αρχαία ενδοδαπέδια θέρμανση που χρησιμοποιούσαν οι Ρωμαίοι πριν από 2.000 χρόνια

Η ενδοδαπέδια θέρμανση μοιάζει με σύγχρονη τεχνολογία, αλλά η βασική της αρχή χρησιμοποιούνταν ήδη στα ρωμαϊκά λουτρά και σε πολυτελείς κατοικίες πριν από περίπου δύο χιλιάδες χρόνια.

Το σύστημα λεγόταν hypocaustum – υπόκαυστο. Το δάπεδο δεν ακουμπούσε στο έδαφος αλλά στηριζόταν σε μικρούς κτιστούς στύλους, δημιουργώντας έναν κενό χώρο κάτω από αυτό.

Πώς λειτουργούσε

Ένας εξωτερικός φούρνος, το praefurnium, έκαιγε ξύλα. Ο θερμός αέρας και τα καυσαέρια διοχετεύονταν κάτω από το υπερυψωμένο δάπεδο και στη συνέχεια ανέβαιναν μέσα από ειδικούς κεραμικούς αγωγούς στους τοίχους.

Έτσι δεν θερμαινόταν μόνο ο αέρας του δωματίου αλλά και το ίδιο το πάτωμα και οι τοίχοι, δημιουργώντας ακτινοβολούμενη θερμότητα παρόμοια ως αρχή με τα σύγχρονα συστήματα radiant heating.

Διαφορετικές θερμοκρασίες σε διαφορετικά δωμάτια

Στα ρωμαϊκά λουτρά το θερμότερο δωμάτιο, το caldarium, βρισκόταν κοντά στον φούρνο, ενώ το tepidarium τοποθετούνταν πιο μακριά ώστε να είναι ηπιότερα θερμαινόμενο.

Το English Heritage αναφέρει ότι οι θερμοκρασίες μπορούσαν να φτάνουν περίπου τους 40°C στο caldarium και γύρω στους 30°C στο tepidarium.

Η βασική αρχή επιβιώνει μέχρι σήμερα

Η σύγχρονη ενδοδαπέδια θέρμανση έχει αντικαταστήσει τον καυτό αέρα και τον καπνό με σωλήνες ζεστού νερού ή ηλεκτρικά στοιχεία. Η βασική ιδέα όμως παραμένει ίδια: θερμαίνεται μια μεγάλη επιφάνεια χαμηλά ώστε η θερμότητα να διαχέεται ομοιόμορφα στον χώρο.

Πηγές: Oxford Classical Dictionary, English Heritage, Building and Environment.