Υπάρχει μια στιγμή που κάθε κοινωνία ανακαλύπτει πόσο επικίνδυνο είναι να εξαρτάται από λίγα κέντρα για να μάθει τι πραγματικά συμβαίνει. Δεν χρειάζεται να πιστεύεις ότι όλα τα μέσα ενημέρωσης λένε ψέματα. Δεν χρειάζεται ούτε να θεωρείς ότι κάθε δημοσιογράφος υπηρετεί κάποιο συμφέρον. Αρκεί να δεχτείς κάτι πολύ πιο απλό και απολύτως πραγματικό: κανένα μέσο δεν βρίσκεται παντού, κανένα newsroom δεν βλέπει τα πάντα και κάθε σύστημα ενημέρωσης κάνει επιλογές για το τι θα δείξει, πότε θα το δείξει και πόσο χώρο θα του δώσει.
Σε ήρεμες περιόδους αυτό μπορεί να μοιάζει απλώς με πρόβλημα ενημέρωσης. Σε μια δύσκολη περίοδο όμως — μια μεγάλη φωτιά, ένα ατύχημα, ένα blackout, μια πλημμύρα, μια μαζική κινητοποίηση, ένα σοβαρό συμβάν σε μια περιοχή, μια στιγμή που οι πληροφορίες αλλάζουν ανά λεπτό — η διαφορά ανάμεσα στο «κάποιος το είδε» και στο «υπάρχει καταγεγραμμένο υλικό από το σημείο» μπορεί να είναι τεράστια.
Η εποχή του παθητικού θεατή τελειώνει
Για δεκαετίες ο πολίτης είχε έναν ρόλο: άνοιγε την τηλεόραση, άκουγε το ραδιόφωνο ή αγόραζε εφημερίδα και περίμενε να του πουν τι συνέβη. Σήμερα σχεδόν κάθε άνθρωπος κρατά στην τσέπη του μια κάμερα, GPS, σύνδεση στο διαδίκτυο και δυνατότητα άμεσης επικοινωνίας.
Αυτό αλλάζει τα πάντα. Η πληροφορία δεν χρειάζεται πλέον να ξεκινά μόνο από ένα στούντιο. Μπορεί να ξεκινήσει από τον άνθρωπο που είναι ήδη εκεί.
Και αυτό ακριβώς θέλουμε να χτίσουμε στα Κατοχικά Νέα: ένα πραγματικό Δίκτυο Πολιτών που δεν περιμένει να μάθει τι έγινε ώρες αργότερα, αλλά μπορεί να βοηθήσει ώστε ένα πραγματικό γεγονός να φτάσει γρήγορα στην κοινότητα, να ελεγχθεί και να καταγραφεί.
Δεν θέλουμε «φήμες». Θέλουμε μάτια στο σημείο
Το διαδίκτυο έχει ένα τεράστιο πλεονέκτημα και ένα τεράστιο πρόβλημα. Το πλεονέκτημα είναι η ταχύτητα. Το πρόβλημα είναι ότι μια λάθος πληροφορία μπορεί να διαδοθεί εξίσου γρήγορα με μια σωστή.
Γι’ αυτό το σύστημα που έχουμε δημιουργήσει δεν είναι «ανέβασε ό,τι θέλεις και εμφανίζεται αυτόματα». Το υλικό πηγαίνει πρώτα στην ομάδα του KATOXIKA για έλεγχο. Ζητάμε τόπο, βασική περιγραφή και τηλέφωνο επικοινωνίας που δεν δημοσιεύεται, ώστε όταν χρειάζεται να μπορούμε να επιβεβαιώσουμε τι συνέβη.
Δεν θέλουμε εκατό ανθρώπους να αναπαράγουν το ίδιο post. Θέλουμε έναν άνθρωπο που βρίσκεται πραγματικά εκεί και μπορεί να πει: «Το βλέπω μπροστά μου. Αυτή είναι η φωτογραφία. Αυτό είναι το βίντεο. Αυτή είναι η περιοχή.»
Αυτό μπορεί να γίνει μία από τις σημαντικότερες υπηρεσίες της κοινότητάς μας
Φαντάσου ένα δίκτυο με ανθρώπους σε κάθε νομό, σε κάθε πόλη, σε νησιά, χωριά και γειτονιές. Όχι «ρεπόρτερ» με την επαγγελματική έννοια. Απλούς ανθρώπους που ξέρουν ότι όταν δουν κάτι σημαντικό, έχουν έναν συγκεκριμένο τρόπο να το στείλουν άμεσα.
Ένας καπνός που μόλις εμφανίστηκε στο βουνό. Ένας δρόμος που έχει κλείσει. Μια ξαφνική πλημμύρα. Μια σοβαρή βλάβη δικτύου. Ένα ατύχημα. Μια περίεργη στρατιωτική ή πολιτική κινητικότητα που είναι ορατή δημόσια. Ένα γεγονός που συμβαίνει τώρα και χρειάζεται επιβεβαίωση.
Αν εκατοντάδες ή χιλιάδες αναγνώστες μάθουν να χρησιμοποιούν αυτό το εργαλείο πριν υπάρξει πραγματική ανάγκη, τότε όταν έρθει μια δύσκολη ημέρα δεν θα ξεκινάμε από το μηδέν. Το δίκτυο θα υπάρχει ήδη.
Γιατί πρέπει να το μάθεις τώρα και όχι όταν συμβεί κάτι
Σε μια κρίση δεν είναι η κατάλληλη στιγμή να μάθεις πού βρίσκεται ένα κουμπί, πώς ανεβάζεις μια φωτογραφία ή πώς ενεργοποιείς την τοποθεσία σου. Αυτά πρέπει να τα ξέρουμε από πριν.
Η σελίδα «Στείλε το τώρα» είναι σχεδιασμένη ακριβώς γι’ αυτό. Από το κινητό σου μπορείς να ανοίξεις απευθείας την κάμερα ή να επιλέξεις φωτογραφία και βίντεο που έχεις ήδη τραβήξει. Επιλέγεις τι είδους συμβάν είναι, γράφεις την περιοχή ή — αν θέλεις — επιτρέπεις στη συσκευή να προσθέσει τη θέση σου, αφήνεις δυο λόγια και πατάς αποστολή.
Το υλικό δεν εμφανίζεται αυτόματα δημόσια. Πρώτα περνά από έλεγχο. Αυτό είναι κρίσιμο, γιατί ο στόχος δεν είναι να δημιουργήσουμε έναν ακόμη θόρυβο στο διαδίκτυο. Ο στόχος είναι να δημιουργήσουμε ένα δίκτυο αξιόπιστων μαρτυριών από ανθρώπους που βρίσκονται εκεί όπου συμβαίνει το γεγονός.
Δεν σου ζητάμε να γίνεις δημοσιογράφος
Δεν χρειάζεσαι ειδικό εξοπλισμό. Δεν χρειάζεται να κάνεις live μετάδοση. Δεν χρειάζεται να μιλήσεις μπροστά σε κάμερα. Και κυρίως, δεν χρειάζεται να βάλεις τον εαυτό σου σε κίνδυνο.
Αν βρίσκεσαι σε ασφαλές σημείο και βλέπεις κάτι που πιστεύεις ότι έχει δημόσιο ενδιαφέρον, μπορείς απλώς να το καταγράψεις. Μερικές φορές μια καθαρή φωτογραφία και δύο γραμμές πληροφορίας αξίζουν περισσότερο από δέκα αναρτήσεις με εικασίες.
Και υπάρχει ένας απόλυτος κανόνας: η ασφάλειά σου προηγείται της είδησης. Δεν πλησιάζουμε φωτιές, ατυχήματα, βίαια περιστατικά ή επικίνδυνες καταστάσεις για να «βγάλουμε υλικό». Δεν παρεμβαίνουμε στο έργο διασωστών ή αρχών. Δεν δημοσιοποιούμε ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα και δεν εκθέτουμε ανθρώπους που βρίσκονται σε ευάλωτη θέση.
Η αλήθεια χρειάζεται αποκέντρωση
Το πραγματικό νόημα αυτής της προσπάθειας δεν είναι να αντικαταστήσουμε τα μέσα ενημέρωσης. Είναι να μην εξαρτάται η πρώτη ύλη της ενημέρωσης αποκλειστικά από αυτά.
Όταν υπάρχουν πολλαπλοί αυτόπτες μάρτυρες, φωτογραφίες, βίντεο, τοποθεσίες και ανεξάρτητες μαρτυρίες, γίνεται πολύ δυσκολότερο για ένα σημαντικό γεγονός να χαθεί μέσα στον θόρυβο. Και γίνεται επίσης ευκολότερο να απορριφθούν ψεύτικες πληροφορίες, γιατί υπάρχουν στοιχεία από το πραγματικό σημείο.
Αυτό θέλουμε να χτίσουμε: όχι «στρατό οπαδών», αλλά ένα δίκτυο ανθρώπων που σέβονται τα γεγονότα και καταλαβαίνουν ότι η αξιοπιστία είναι πιο σημαντική από την ταχύτητα.
Κάν’ το σήμερα, πριν το χρειαστούμε αύριο
Μπες τώρα στη σελίδα. Δες πώς λειτουργεί. Θυμήσου πού βρίσκεται. Αν κάποια στιγμή βρεθείς μπροστά σε ένα πραγματικά σημαντικό γεγονός, θα ξέρεις τι να κάνεις.
ΓΙΝΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ — ΣΤΕΙΛΕ ΤΟ ΤΩΡΑ →
Αν αυτή η ιδέα σου φαίνεται σημαντική, μην την κρατήσεις για σένα. Στείλε το άρθρο σε έναν άνθρωπο που εμπιστεύεσαι στην περιοχή σου. Αν σε κάθε πόλη υπάρχουν έστω λίγοι άνθρωποι που ξέρουν πώς να καταγράφουν και να στέλνουν ένα γεγονός υπεύθυνα, τότε έχουμε ήδη αρχίσει να δημιουργούμε κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια ιστοσελίδα.
Έχουμε αρχίσει να δημιουργούμε ένα δίκτυο πραγματικής πληροφόρησης από κάτω προς τα πάνω.

STRANGER-VOICE
STRANGER-VOICE
Αφήστε μια απάντηση