Νέα στοιχεία για τη λειτουργία του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας στην Αυστραλία εντείνουν τις ανησυχίες γύρω από την ασφάλεια στο αεροδρόμιο του Σίδνεϊ, μετά την αποκάλυψη ότι πέντε από τους δέκα ελεγκτές που βρίσκονταν στη βάρδια μιας παρ’ ολίγον σύγκρουσης δύο αεροσκαφών είχαν καταγραφεί ως υψηλού κινδύνου κόπωσης.
Η υπόθεση αφορά το περιστατικό της 27ης Ιουλίου 2026, όταν ένα ελικοφόρο αεροσκάφος της QantasLink που προσγειωνόταν βρέθηκε σε πορεία σύγκρουσης με Boeing 737 της Qantas, το οποίο είχε λάβει άδεια να διασχίσει τον ίδιο διάδρομο. Τα δύο αεροσκάφη απέφυγαν τη σύγκρουση την τελευταία στιγμή και δεν υπήρξαν τραυματισμοί ή ζημιές.
Τι αποκαλύπτουν τα εσωτερικά αρχεία
Σύμφωνα με αποκλειστική έρευνα του Reuters, την οποία βασίζεται σε εσωτερικό αρχείο και σε ηχογράφηση τηλεφωνικής συνομιλίας, από τους δέκα ελεγκτές που εργάζονταν εκείνη τη στιγμή οι πέντε είχαν την ένδειξη «H», δηλαδή υψηλό κίνδυνο κόπωσης στο αυστραλιανό σύστημα διαχείρισης της κόπωσης. Ένας ακόμη είχε αξιολογηθεί ως μεσαίου κινδύνου και ένας ως χαμηλού κινδύνου, ενώ για τρεις δεν είχε καταγραφεί σχετική αξιολόγηση.
Ο υπεύθυνος της βάρδιας φέρεται να είπε σε διευθυντή διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας ότι υπήρχαν «πέντε υψηλές κόπωσεις» στην πρωινή βάρδια, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση εξαιρετικά προβληματική. Το Reuters αναφέρει επίσης ότι οι δύο από τους τρεις ελεγκτές που εμπλέκονταν άμεσα στο περιστατικό είχαν ταξινομηθεί ως υψηλού κινδύνου κόπωσης, ενώ ο τρίτος ως μεσαίου κινδύνου.
Η κόπωση δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι προκάλεσε το συμβάν. Ωστόσο, θεωρείται κρίσιμος παράγοντας κινδύνου σε περιβάλλοντα όπου απαιτούνται συνεχής επαγρύπνηση, ταχύτατη επεξεργασία πληροφοριών και ακριβής επικοινωνία μεταξύ πληρωμάτων και πύργου ελέγχου.
Ένα περιστατικό μέσα σε ευρύτερη αλυσίδα συμβάντων
Η σχεδόν σύγκρουση του Ιουλίου δεν εμφανίζεται ως μεμονωμένο περιστατικό. Η Αυστραλιανή Υπηρεσία Ασφάλειας Μεταφορών, γνωστή ως ATSB, έχει ανοίξει έρευνες για σειρά συμβάντων στο αεροδρόμιο του Σίδνεϊ μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων.
Η δημόσια ραδιοτηλεόραση ABC είχε μεταδώσει τον Αύγουστο ότι οι αρχές εξετάζουν πολλαπλά περιστατικά αντικρουόμενων οδηγιών σε αεροσκάφη που βρίσκονταν στους διαδρόμους ή στους τροχοδρόμους. Σε ένα από αυτά, αεροσκάφος της Virgin Australia είχε λάβει άδεια απογείωσης ενώ Boeing 737 της Qantas κινούνταν για να διασχίσει τον ίδιο διάδρομο. Η άδεια απογείωσης ακυρώθηκε και το αεροσκάφος σταμάτησε, αποφεύγοντας την κλιμάκωση.
Το ATSB έχει διευκρινίσει ότι τα περιστατικά εξετάζονται ξεχωριστά, αλλά παράλληλα αξιολογείται αν υπάρχουν κοινοί παράγοντες. Μεταξύ αυτών μπορεί να είναι η πίεση στις βάρδιες, η στελέχωση, η ποιότητα των διαδικασιών συντονισμού και η καθυστέρηση στην αναφορά ορισμένων συμβάντων.
Το πρόβλημα των υπερωριών
Η αποκάλυψη για το Σίδνεϊ εντάσσεται σε μια ευρύτερη διεθνή κρίση επάρκειας προσωπικού στον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας. Τα τελευταία χρόνια, αεροπορικές αρχές και ενώσεις εργαζομένων σε Αυστραλία, Ηνωμένες Πολιτείες και Καναδά έχουν προειδοποιήσει ότι οι ελλείψεις προσωπικού οδηγούν σε περισσότερες υπερωρίες και σε δυσκολότερο προγραμματισμό των βαρδιών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Reuters, οι ελεγκτές στην Αυστραλία μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να εργάζονται έως και δέκα συνεχόμενες βάρδιες, συμπεριλαμβανομένων πρόσθετων ή έκτακτων υπηρεσιών, με ανώτατο όριο 80 ώρες σε έναν συνεχή κύκλο. Εργαζόμενοι και συνδικαλιστικοί εκπρόσωποι υποστηρίζουν ότι δεν είναι ασυνήθιστο να μεσολαβούν πολλές συνεχόμενες ημέρες εργασίας πριν από μία πλήρη ημέρα ανάπαυσης.
Η σύγκριση με άλλες χώρες δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το αυστραλιανό σύστημα παραβιάζει κανόνες. Δείχνει όμως πόσο κρίσιμο είναι να εφαρμόζονται στην πράξη τα όρια κόπωσης και να μην αντιμετωπίζονται ως απλή γραφειοκρατική διαδικασία.
Τι αλλάζει και τι δεν έχει επιβεβαιωθεί
Το νέο στοιχείο είναι η σύνδεση της συγκεκριμένης βάρδιας με καταγεγραμμένες αξιολογήσεις υψηλού κινδύνου κόπωσης. Δεν έχει ανακοινωθεί, μέχρι στιγμής, τελικό πόρισμα που να αποδίδει το περιστατικό αποκλειστικά ή άμεσα στην κόπωση των ελεγκτών.
Δεν έχει επίσης αποδειχθεί ότι υπήρξε παραβίαση των επίσημων ορίων εργασίας, ούτε ότι οι υπεύθυνοι γνώριζαν πως η συγκεκριμένη σύνθεση της βάρδιας δημιουργούσε άμεσο κίνδυνο. Τα στοιχεία προέρχονται από εσωτερικά αρχεία και ηχογράφηση που εξετάστηκαν από το Reuters, ενώ η επίσημη έρευνα των αρμόδιων αρχών παραμένει σε εξέλιξη.
Το ζήτημα έχει σημασία και για το ελληνικό κοινό, καθώς η ασφάλεια των αεροδρομίων εξαρτάται όχι μόνο από την τεχνική κατάσταση των αεροσκαφών, αλλά και από τον ανθρώπινο παράγοντα, τη στελέχωση των πύργων ελέγχου και την ορθή διαχείριση των βαρδιών. Κάθε περιστατικό στο Σίδνεϊ λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η πρόληψη μιας αεροπορικής τραγωδίας απαιτεί πολλαπλά επίπεδα άμυνας — και ότι η κόπωση μπορεί να αποδυναμώσει περισσότερα από ένα ταυτόχρονα.
Πηγές
ABC News: Fourth Sydney Airport runway safety incident in almost as many weeks being investigated
ATSB: Κατάλογος ενεργών ερευνών για τα περιστατικά στο αεροδρόμιο του Σίδνεϊ
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
Ελληνικά
Αφήστε μια απάντηση