Το Ανώτατο Δικαστήριο του Μιζούρι ανέτρεψε την Πέμπτη, 3 Σεπτεμβρίου 2026, έναν από τους πιο κρίσιμους εκλογικούς σχεδιασμούς των Ρεπουμπλικανών ενόψει των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών. Με ομόφωνη απόφαση, μπλόκαρε τη χρήση του νέου χάρτη των οκτώ περιφερειών της Βουλής των Αντιπροσώπων και έκρινε ότι οι πολίτες της πολιτείας πρέπει να ψηφίσουν σε δημοψήφισμα αν θα τον εγκρίνουν ή θα τον απορρίψουν.
Η απόφαση αποτελεί σημαντικό πολιτικό πλήγμα για τον Ντόναλντ Τραμπ και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, το οποίο είχε στηρίξει τον νέο χάρτη ως μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας αναδιαμόρφωσης των εκλογικών περιφερειών μέσα στη δεκαετία, με στόχο να ενισχύσει τις πιθανότητες διατήρησης της οριακής πλειοψηφίας των Ρεπουμπλικανών στη Βουλή.
Τι αποφάσισε το δικαστήριο
Το δικαστήριο έκρινε ότι ο υπουργός Εξωτερικών του Μιζούρι, Ντένι Χόσκινς, δεν είχε το δικαίωμα να απορρίψει την προσπάθεια συγκέντρωσης υπογραφών για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος. Η πολιτειακή νομοθεσία επιτρέπει στους πολίτες να ζητούν δημοψήφισμα για πράξεις της Γενικής Συνέλευσης, εκτός αν υπάρχει ρητή συνταγματική εξαίρεση.
Οι δικαστές αποφάνθηκαν ότι δεν υπάρχει τέτοια σαφής εξαίρεση για τη χάραξη των εκλογικών περιφερειών του Κογκρέσου. Κατά συνέπεια, διέταξαν τον Χόσκινς να πιστοποιήσει την πρωτοβουλία και να την εντάξει στο ψηφοδέλτιο των εκλογών του Νοεμβρίου. Παράλληλα, απαγόρευσαν τη χρήση του νέου χάρτη έως ότου οι ψηφοφόροι αποφανθούν.
Μέχρι το δημοψήφισμα, οι εκλογές θα διεξαχθούν με τις γραμμές των περιφερειών του 2022, οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν και στις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις. Η απόφαση δεν ακυρώνει οριστικά τον νέο χάρτη· τον θέτει σε αναστολή και μεταφέρει την τελική κρίση στους ψηφοφόρους.
Γιατί ο χάρτης θεωρείται κρίσιμος
Ο νέος χάρτης είχε σχεδιαστεί ώστε να αυξήσει τις πιθανότητες των Ρεπουμπλικανών να κερδίσουν μία επιπλέον έδρα στη Βουλή. Κεντρικό σημείο της αναδιάταξης ήταν η περιφέρεια του Κάνσας Σίτι, όπου εκλέγεται ο Δημοκρατικός βουλευτής Εμανουέλ Κλέιβερ.
Η νέα χάραξη διέλυε ουσιαστικά την υφιστάμενη βάση της περιφέρειάς του και την ενσωμάτωνε σε περιοχές με σαφώς πιο ευνοϊκούς συσχετισμούς για τους Ρεπουμπλικανούς. Με βάση την πολιτική στόχευση του σχεδίου, ο Κλέιβερ θα αντιμετώπιζε πολύ δυσκολότερη προσπάθεια επανεκλογής ή θα αναγκαζόταν να διεκδικήσει διαφορετική περιφέρεια.
Η εξέλιξη έχει εθνική σημασία επειδή οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν οριακό προβάδισμα στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Ακόμη και μία ή δύο έδρες μπορούν να επηρεάσουν τον έλεγχο της Βουλής, την εκλογή προέδρου της και την ικανότητα της κυβέρνησης να περνά νομοθεσία.
Ο Τραμπ είχε υποστηρίξει την αναδιάταξη των περιφερειών στο Μιζούρι, ενώ οι Ρεπουμπλικανοί νομοθέτες την παρουσίασαν ως μέτρο που αντανακλά καλύτερα τη σημερινή εκλογική εικόνα της πολιτείας. Οι αντίπαλοί τους, αντίθετα, τη χαρακτήρισαν κομματική χειραγώγηση των ορίων, γνωστή ως gerrymandering, με στόχο να μειωθεί η πιθανότητα εκλογής Δημοκρατικού από την περιοχή του Κάνσας Σίτι.
Η πολιτική μάχη μεταφέρεται στους ψηφοφόρους
Το δημοψήφισμα αναμένεται να διεξαχθεί στις 3 Νοεμβρίου 2026, μαζί με τις ενδιάμεσες εκλογές. Για πρώτη φορά εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα, οι ψηφοφόροι του Μιζούρι θα κληθούν να αποφασίσουν άμεσα για χάρτη εκλογικών περιφερειών του Κογκρέσου.
Αν εγκρίνουν τον νέο χάρτη, οι τροποποιημένες περιφέρειες θα τεθούν σε ισχύ. Αν τον απορρίψουν, θα παραμείνουν οι υφιστάμενες γραμμές του 2022. Αυτό σημαίνει ότι το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος μπορεί να επηρεάσει άμεσα τον ανταγωνισμό για τις έδρες της πολιτείας, αλλά και την εθνική μάχη για τον έλεγχο της Βουλής.
Η απόφαση δημιουργεί επίσης πρακτικές δυσκολίες για τις εκλογικές αρχές, καθώς οι υποψήφιοι είχαν ήδη οργανώσει τις εκστρατείες τους με βάση τον νέο χάρτη και είχαν επενδύσει χρόνο και χρήματα σε συγκεκριμένες περιφέρειες. Το δικαστήριο, ωστόσο, έκρινε ότι οι διοικητικές δυσκολίες δεν μπορούν να ακυρώσουν το συνταγματικό δικαίωμα των πολιτών να ζητήσουν δημοψήφισμα.
Το ευρύτερο εθνικό πλαίσιο
Η υπόθεση του Μιζούρι εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια αλλαγής εκλογικών χαρτών σε αρκετές αμερικανικές πολιτείες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές. Ρεπουμπλικανικές πολιτείες επιδιώκουν να ενισχύσουν την κοινοβουλευτική τους εκπροσώπηση, ενώ Δημοκρατικές πολιτείες εξετάζουν αντίστοιχες κινήσεις ως απάντηση.
Η διαμάχη δεν αφορά μόνο την κατανομή των εδρών. Αφορά και το ποιος έχει την τελική εξουσία να καθορίζει τους κανόνες του εκλογικού ανταγωνισμού: τα πολιτειακά κοινοβούλια, τα δικαστήρια ή οι ίδιοι οι ψηφοφόροι. Στην περίπτωση του Μιζούρι, το πολιτειακό Ανώτατο Δικαστήριο επέλεξε να αναγνωρίσει τον ρόλο των πολιτών μέσω του δημοψηφίσματος.
Δεν έχει επιβεβαιωθεί ακόμη ποια θα είναι η τελική στάση των Ρεπουμπλικανών απέναντι στην απόφαση ή αν θα επιχειρήσουν νέα προσφυγή. Επίσης, δεν είναι γνωστό αν η εκστρατεία υπέρ ή κατά του χάρτη θα συνδεθεί με την ευρύτερη εθνική αντιπαράθεση γύρω από τον Τραμπ και τον έλεγχο του Κογκρέσου. Το βέβαιο είναι ότι, μέχρι την ψηφοφορία του Νοεμβρίου, ο νέος χάρτης δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί και οι εκλογές επιστρέφουν προσωρινά στο πλαίσιο του 2022.
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
Ελληνικά
Αφήστε μια απάντηση