Ελ Νίνιο 2026: Η NOAA δίνει 69% πιθανότητα για ιστορική ένταση, ενώ ο WMO ζητεί άμεση προετοιμασία

Νέα, ουσιαστικά στοιχεία προκύπτουν από τη διασταύρωση της σημερινής ενημέρωσης του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO) με την ανεξάρτητη διαγνωστική έκθεση του Climate Prediction Center της NOAA. Η βασική προειδοποίηση παραμένει ότι το Ελ Νίνιο έχει εδραιωθεί και αναμένεται να ενισχυθεί έως το τέλος του 2026. Ωστόσο, η νέα εικόνα είναι πιο συγκεκριμένη: η NOAA υπολογίζει πιθανότητα 69% το επεισόδιο να περάσει ένα ιστορικό κατώφλι έντασης στο τρίμηνο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου 2026, ενώ ο WMO καταγράφει ήδη εβδομαδιαίες ανωμαλίες θερμοκρασίας έως +2,6°C στην κρίσιμη περιοχή Niño 3.4 του τροπικού Ειρηνικού.

Δεν πρόκειται ακόμη για επιβεβαίωση ότι το φαινόμενο είναι το ισχυρότερο στα χρονικά. Πρόκειται για πρόγνωση υψηλής εμπιστοσύνης, η οποία θα πρέπει να επιβεβαιωθεί από τις μετρήσεις των επόμενων μηνών. Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη: ο WMO μιλά για «πολύ ισχυρό» Ελ Νίνιο και η επικεφαλής του, Σελέστε Σάουλο, θέτει ως ενδεχόμενο να βγει «εκτός των γραφημάτων» των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών, εφόσον συνεχιστεί η τρέχουσα τροχιά.

Τι επιβεβαιώνεται σήμερα

Ο WMO ανακοίνωσε στις 3 Σεπτεμβρίου 2026 ότι το Ελ Νίνιο είναι πλέον πλήρως εγκατεστημένο. Τα πολυμοντελικά εποχικά σενάρια των Παγκόσμιων Κέντρων Παραγωγής Προγνώσεων του οργανισμού δίνουν σχεδόν 100% πιθανότητα να παραμείνει ενεργό τόσο στο τρίμηνο Σεπτεμβρίου-Νοεμβρίου 2026 όσο και στο τρίμηνο Δεκεμβρίου 2026-Φεβρουαρίου 2027. Στο ίδιο εύρος πρόγνωσης, η πιθανότητα ουδέτερων συνθηκών ENSO ή επανεμφάνισης της Λα Νίνια αποτιμάται ως αμελητέα.

Η ωκεάνια ένδειξη είναι ήδη ισχυρή. Η μέση ανωμαλία της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας στον δείκτη Niño 3.4 ήταν +1,5°C στο τρίμηνο Μαΐου-Ιουλίου και +2,0°C μόνο τον Ιούλιο. Από τα τέλη Ιουλίου έως τα μέσα Αυγούστου, οι εβδομαδιαίες τιμές κυμάνθηκαν περίπου από +2,2°C έως +2,6°C. Παράλληλα, ο WMO αναφέρει ότι σε τμήματα του υπεδάφιου ωκεανού οι θερμοκρασίες βρέθηκαν πάνω από 8°C υψηλότερα από τα κανονικά επίπεδα κατά τον Ιούλιο και στις αρχές Αυγούστου. Αυτό το θερμό υποεπιφανειακό απόθεμα ενισχύει τη δυνατότητα περαιτέρω ανάπτυξης του επεισοδίου.

Η ανεξάρτητη ενημέρωση της NOAA, με ημερομηνία 13 Αυγούστου 2026, κατέγραψε επίσης σύζευξη ωκεανού και ατμόσφαιρας: δυτικούς ανέμους χαμηλά στην ατμόσφαιρα, ανατολικούς ανέμους ψηλότερα, ενισχυμένες βροχές στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό και καταστολή βροχοπτώσεων πάνω από την Ινδονησία. Με άλλα λόγια, δεν καταγράφεται μόνο επιφανειακή θέρμανση του ωκεανού, αλλά και η ατμοσφαιρική απόκριση που χαρακτηρίζει ένα ώριμο και ενισχυόμενο Ελ Νίνιο.

Το νέο αριθμητικό σήμα της NOAA: 69% για ιστορικό κατώφλι

Το πιο συγκεκριμένο νέο στοιχείο είναι η εκτίμηση της NOAA ότι υπάρχει πιθανότητα 69% στο τρίμηνο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου 2026 να σημειωθεί γεγονός που θα ξεπερνά σε ισχύ τα προηγούμενα επεισόδια από το 1950. Η υπηρεσία ορίζει αυτό το κατώφλι ως τιμή του τριμηνιαίου Relative Oceanic Niño Index (RONI) ίση ή μεγαλύτερη από +2,5°C.

Ο RONI δεν ταυτίζεται απλώς με τη συνήθη ανωμαλία της θερμοκρασίας στη ζώνη Niño 3.4. Επιχειρεί να μετρήσει τη σχετική θέρμανση του ανατολικού-κεντρικού τροπικού Ειρηνικού σε σχέση με το ευρύτερο τροπικό υπόβαθρο, ώστε να ξεχωρίζει καλύτερα το σήμα του Ελ Νίνιο από τη γενικευμένη θέρμανση των ωκεανών. Επομένως, η πρόβλεψη του 69% είναι ισχυρή προειδοποίηση, αλλά δεν αποτελεί ακόμη παρατήρηση-ρεκόρ.

Σε ξεχωριστή εποχική πρόγνωση, ο WMO αναφέρει ότι ο μέσος όρος των μοντέλων προβλέπει ανωμαλία περίπου +3,6°C στον Niño 3.4 για το τρίμηνο Σεπτεμβρίου-Νοεμβρίου 2026, με κορύφωση της τροχιάς ενίσχυσης τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο. Ο αριθμός αυτός είναι πρόβλεψη πολυμοντελικού μέσου και όχι καταγεγραμμένη πραγματική τιμή. Ο WMO σημειώνει ότι η διασπορά μεταξύ των μοντέλων παραμένει περιορισμένη, γεγονός που αυξάνει την εμπιστοσύνη στην κατεύθυνση της εξέλιξης, όχι όμως τη βεβαιότητα για την ακριβή κορύφωση.

Χρονολόγιο: από εξασθενημένη Λα Νίνια σε πιθανό υπερ-ισχυρό Ελ Νίνιο

Μέσα Φεβρουαρίου 2026: ο WMO έβλεπε την ασθενή Λα Νίνια να υποχωρεί. Για το τρίμηνο Μαρτίου-Μαΐου έδινε 60% πιθανότητα ουδέτερων συνθηκών, 30% για συνέχιση της Λα Νίνια και μόλις 10% για ανάπτυξη Ελ Νίνιο. Τόνιζε μάλιστα το γνωστό «εαρινό φράγμα προβλεψιμότητας», δηλαδή τη χαμηλότερη αξιοπιστία των μακρινών εποχικών προβλέψεων εκείνη την περίοδο.

Μέσα Μαΐου 2026: οι θερμότερες επιφανειακές θάλασσες στον κεντρικό-ανατολικό Ειρηνικό άλλαξαν την εκτίμηση. Ο WMO ανέβασε στο 80% την πιθανότητα Ελ Νίνιο για Ιούνιο-Αύγουστο και προέβλεπε πιθανότητες κοντά ή πάνω από 90% για τις μεταγενέστερες επικαλυπτόμενες περιόδους έως το φθινόπωρο.

Ιούλιος-μέσα Αυγούστου: η NOAA μέτρησε +1,4°C στον Niño 3.4 για τον Ιούλιο, +1,7°C στον Niño 3 και +2,9°C στον Niño 1+2, ενώ κατέγραψε υποεπιφανειακές ανωμαλίες που σε βάθος έφθασαν έως +10°C. Οι τιμές αυτές και οι ατμοσφαιρικές ενδείξεις έδειξαν ότι το σύστημα ενισχύεται.

3 Σεπτεμβρίου 2026: ο WMO αναβάθμισε την αξιολόγηση σε εδραιωμένο Ελ Νίνιο, με σχεδόν βέβαιη παραμονή έως τον Φεβρουάριο του 2027 και με αναμενόμενη κορύφωση προς το τέλος του τρέχοντος έτους.

Πιθανές συνέπειες και τι αλλάζει στην επιχειρησιακή ετοιμότητα

Ο WMO εκτιμά ότι για την περίοδο Σεπτεμβρίου-Νοεμβρίου υπάρχει αυξημένη πιθανότητα θερμοκρασιών πάνω από τα κανονικά επίπεδα σχεδόν σε όλες τις χερσαίες περιοχές του πλανήτη. Οι βροχοπτώσεις αναμένεται να εμφανίσουν την κλασική ατμοσφαιρική απόκριση σε ισχυρό Ελ Νίνιο, αλλά οι επιπτώσεις δεν είναι ομοιόμορφες: σε ορισμένες περιοχές αυξάνονται οι κίνδυνοι ξηρασίας και σε άλλες οι κίνδυνοι έντονων βροχών και πλημμυρών.

Η περιφερειακή εικόνα δεν εξαρτάται μόνο από το Ελ Νίνιο. Ο WMO προβλέπει παράλληλα θετική φάση του Δείκτη Διπόλου Ινδικού Ωκεανού, με εποχική μέση τιμή +0,9°C, καθώς και γενικά θερμό ισημερινό Ατλαντικό. Αυτοί οι παράγοντες μπορούν, ανάλογα με την περιοχή και την εποχή, να ενισχύσουν, να αποδυναμώσουν ή να μεταβάλουν την τυπική επίδραση του Ελ Νίνιο. Για αυτό ο οργανισμός παραπέμπει στις εθνικές μετεωρολογικές και υδρολογικές υπηρεσίες ως αρμόδιες για τοπικές προειδοποιήσεις.

Η Σελέστε Σάουλο κάλεσε τις αρχές πολιτικής προστασίας και τους τομείς γεωργίας, υγείας, ενέργειας και υδάτινων πόρων να προετοιμαστούν χωρίς καθυστέρηση. Ο WMO αναφέρει ότι κινητοποιεί τα εθνικά μετεωρολογικά και υδρολογικά δίκτυα και συνεργάζεται με οργανισμούς του ΟΗΕ και τον ανθρωπιστικό μηχανισμό για κλιματική πληροφόρηση και έγκαιρη δράση. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες συνέδεσε την προειδοποίηση με την άνοδο των θαλάσσιων θερμοκρασιών και τον κίνδυνο ακραίων καιρικών φαινομένων.

Τι παραμένει ανεπιβεβαίωτο

Δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι το Ελ Νίνιο του 2026-2027 θα είναι πράγματι το ισχυρότερο από τότε που άρχισαν οι αντίστοιχες μετρήσεις ή ότι θα ξεπεράσει κάθε προηγούμενο επεισόδιο από το 1950. Η πιθανότητα 69% της NOAA σημαίνει ότι εξακολουθεί να υπάρχει ουσιαστική πιθανότητα να μη διασχίσει το ιστορικό κατώφλι RONI. Επίσης, η υψηλή πιθανότητα ενός πολύ ισχυρού επεισοδίου δεν επιτρέπει από μόνη της πρόβλεψη της έντασης μιας πλημμύρας, ξηρασίας ή καύσωνα σε συγκεκριμένη χώρα.

Παραμένει επίσης αβέβαιο το ακριβές ύψος της κορύφωσης και η ακριβής χρονική στιγμή της. Η τρέχουσα σύγκλιση των μοντέλων είναι ισχυρή, αλλά οι επίσημοι φορείς θα συνεχίσουν τις εβδομαδιαίες και μηνιαίες αξιολογήσεις. Η επόμενη διαγνωστική ενημέρωση της NOAA έχει προγραμματιστεί για τις 10 Σεπτεμβρίου 2026.

Πηγές

WMO — El Niño set to become very strong, raising risks of extreme weather into 2027

WMO — El Niño/La Niña Update, August 2026

NOAA Climate Prediction Center — ENSO Diagnostic Discussion, 13 August 2026

WMO — Global Seasonal Climate Update for September-October-November 2026

Al Jazeera/AFP — UN warns El Nino could be ‘off the charts’