Σουδάν: Ξένη στρατιωτική στήριξη και drones βαθαίνουν τον πόλεμο — προειδοποίηση του ΟΗΕ για πιθανά εγκλήματα πολέμου

Η σύγκρουση στο Σουδάν αποκτά ολοένα πιο έντονα χαρακτηριστικά διεθνοποιημένου πολέμου, καθώς ξένα όπλα, προηγμένη στρατιωτική τεχνολογία, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, δίκτυα μεταφοράς και αλλοδαποί μαχητές επιτρέπουν στις αντιμαχόμενες πλευρές να πλήττουν στόχους βαθιά μέσα σε κατοικημένες περιοχές. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας έκθεσης της Ανεξάρτητης Διεθνούς Αποστολής Εξακρίβωσης Γεγονότων του ΟΗΕ για το Σουδάν, η οποία δημοσιοποιήθηκε την Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου 2026.

Η έκθεση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο πόλεμος, που άρχισε τον Απρίλιο του 2023, έχει προκαλέσει μία από τις μεγαλύτερες ανθρωπιστικές κρίσεις στον κόσμο. Οι συγκρούσεις μεταξύ των Σουδανικών Ενόπλων Δυνάμεων (SAF), υπό τον στρατηγό Αμπντελ Φατάχ αλ-Μπουρχάν, και των παραστρατιωτικών Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF), υπό τον Μοχάμεντ Χαμντάν Νταγκάλο, γνωστό ως «Χεμέντι», έχουν εκτοπίσει περισσότερους από 14 εκατομμύρια ανθρώπους, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Reuters.

Δίκτυα ανεφοδιασμού πέρα από τα σύνορα

Οι ερευνητές αναφέρουν ότι υπάρχουν «εύλογες βάσεις» για την εκτίμηση πως ένα διακρατικό δίκτυο με συνδέσεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Τσαντ, τη Λιβύη και τη Σομαλία έχει παράσχει στην RSF όπλα, στρατιωτικό εξοπλισμό, εκπαίδευση, επιμελητεία και ξένο προσωπικό. Η διατύπωση αυτή δεν αποτελεί δικαστική καταδίκη συγκεκριμένων κυβερνήσεων, αλλά αποτυπώνει το επίπεδο των στοιχείων που, σύμφωνα με την αποστολή, μπόρεσε να συγκεντρώσει.

Η έκθεση κάνει επίσης λόγο για στοιχεία σχετικά με τον ρόλο Κολομβιανών ιδιωτικών στρατιωτικών εργολάβων στη λειτουργία και τη συντήρηση συστημάτων drones και άλλων προηγμένων όπλων που χρησιμοποιούνται από την RSF. Η παρουσία ξένων ειδικών και μαχητών περιπλέκει ακόμη περισσότερο την προσπάθεια να διαχωριστούν οι εσωτερικές επιχειρήσεις από την εξωτερική στρατιωτική υποστήριξη.

Παράλληλα, η αποστολή επαναλαμβάνει την ανάγκη να εφαρμοστεί αυστηρότερα το εμπάργκο όπλων που ισχύει για το Νταρφούρ και ζητά από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να εξετάσει την επέκτασή του σε ολόκληρο το Σουδάν. Η σύσταση αυτή δείχνει ότι οι ερευνητές θεωρούν πως τα σημερινά μέτρα δεν επαρκούν για να σταματήσουν τις ροές εξοπλισμού προς τα μέτωπα.

Τα drones ως εργαλείο πίεσης στους αμάχους

Ιδιαίτερη θέση στην έκθεση καταλαμβάνουν οι επιθέσεις με drones, οι οποίες έχουν μετατρέψει πόλεις, ενεργειακές εγκαταστάσεις, αεροδρόμια και οδικές αρτηρίες σε άμεσους στόχους. Μεταξύ Μαΐου και Ιουλίου 2026, επανειλημμένα πλήγματα της RSF προκάλεσαν ζημιές σε εγκαταστάσεις ηλεκτρισμού και καυσίμων στην Ελ Ομπέιντ, πρωτεύουσα του Βόρειου Κορντοφάν. Η πόλη βρισκόταν υπό τον έλεγχο του σουδανικού στρατού, ενώ η RSF αύξανε την πίεσή της στην περιοχή.

Η καταστροφή τέτοιων υποδομών δεν επηρεάζει μόνο τις στρατιωτικές δυνατότητες του αντιπάλου. Διακόπτει την ηλεκτροδότηση, τη λειτουργία νοσοκομείων, την άντληση νερού, τις μεταφορές τροφίμων και την πρόσβαση των αμάχων σε βασικές υπηρεσίες. Η Associated Press έχει περιγράψει τα drones ως μία από τις πλέον θανατηφόρες απειλές για τον άμαχο πληθυσμό στο Σουδάν, καθώς προηγμένα συστήματα που προέρχονται από διαφορετικές χώρες επιτρέπουν επιθέσεις σε μεγαλύτερες αποστάσεις και με μεγαλύτερη ακρίβεια.

Οι συντάκτες της έκθεσης υποστηρίζουν ότι ορισμένες επιθέσεις ενδέχεται να συνιστούν εγκλήματα πολέμου. Μεταξύ των περιστατικών που εξετάζονται περιλαμβάνεται πλήγμα των SAF στο διδακτικό νοσοκομείο της Αντ-Ντάεϊν, στο Ανατολικό Νταρφούρ, όπου σύμφωνα με την αποστολή σκοτώθηκαν τουλάχιστον 70 άνθρωποι και η εγκατάσταση τέθηκε εκτός λειτουργίας.

Τι σημαίνει η νέα έκθεση

Το σημαντικότερο στοιχείο δεν είναι μόνο η καταγραφή μεμονωμένων επιθέσεων, αλλά η σύνδεσή τους με ένα ευρύτερο σύστημα υποστήριξης. Όσο οι δύο πλευρές μπορούν να ανανεώνουν τα αποθέματά τους και να αποκτούν drones, συστήματα παρεμβολών, πυρομαχικά και εκπαίδευση από το εξωτερικό, τόσο μειώνονται τα κίνητρα για συμβιβασμό και αυξάνεται η διάρκεια του πολέμου.

Η διεθνοποίηση της σύγκρουσης έχει συνέπειες και πέρα από το Σουδάν. Η χώρα βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο μεταξύ της Ερυθράς Θάλασσας, του Σαχέλ και της Ανατολικής Αφρικής, κοντά σε θαλάσσιες εμπορικές διαδρομές και σε περιοχές όπου ήδη ανταγωνίζονται περιφερειακές δυνάμεις. Η διεύρυνση της χρήσης drones και η εμπλοκή ξένων δικτύων αυξάνουν τον κίνδυνο εξαγωγής της αστάθειας σε γειτονικά κράτη.

Για την ώρα, η έκθεση δεν συνοδεύεται από νέα απόφαση κυρώσεων ή από άμεση συμφωνία για γενικευμένο εμπάργκο. Επίσης, δεν έχει ανακοινωθεί δικαστική διαδικασία που να αποδίδει οριστικά ευθύνη σε συγκεκριμένα κράτη ή πρόσωπα για τα περιστατικά που περιγράφονται. Οι διαπιστώσεις της αποστολής αποτελούν τεκμηριωμένες εκτιμήσεις ανεξάρτητων ερευνητών του ΟΗΕ και όχι τελεσίδικες αποφάσεις δικαστηρίου.

Το μήνυμα, πάντως, είναι σαφές: ο πόλεμος στο Σουδάν δεν συντηρείται μόνο από την αντιπαλότητα δύο εσωτερικών στρατοπέδων. Τροφοδοτείται από διεθνείς αλυσίδες όπλων, τεχνολογίας και ανθρώπινου δυναμικού, ενώ το κόστος μεταφέρεται στους αμάχους, στα νοσοκομεία, στις υποδομές και σε μια κοινωνία που ήδη βρίσκεται αντιμέτωπη με μαζικό εκτοπισμό, πείνα και κατάρρευση των βασικών υπηρεσιών.

Πηγές

Reuters: Foreign support, drones fuel Sudan war and possible war crimes, UN probe says

Associated Press: Drones are making Sudan’s war even deadlier for civilians