Η κρίση στη Θέουτα αποκτά νέα πολιτική και διπλωματική διάσταση, μετά τη δημοσιοποίηση στοιχείων της ισπανικής αστυνομίας για τα δίκτυα επικοινωνίας που χρησιμοποιήθηκαν πριν από τη μαζική είσοδο μεταναστών στον ισπανικό θύλακα. Σύμφωνα με την Cadena SER, το 90,8% των τηλεφωνικών αριθμών που περιλαμβάνονταν στο δείγμα των ομάδων ανταλλαγής μηνυμάτων είχε μαροκινό πρόθεμα.
Το στοιχείο αυτό δεν αποτελεί, από μόνο του, απόδειξη κρατικής εμπλοκής. Δείχνει όμως ότι η κινητοποίηση πραγματοποιήθηκε σε μεγάλο βαθμό μέσα από δίκτυα που απευθύνονταν σε νέους από το Μαρόκο και ότι η ισπανική αστυνομία εξετάζει πλέον την κρίση όχι μόνο ως μεταναστευτικό φαινόμενο, αλλά και ως οργανωμένη ψηφιακή κινητοποίηση.
Τι περιλαμβάνει η αστυνομική ανάλυση
Το υλικό προέρχεται από το CENIF, το ισπανικό Εθνικό Κέντρο Μετανάστευσης και Συνόρων, το οποίο ζήτησε από τη Meta τη δυνατότητα παρακολούθησης περίπου είκοσι ομάδων στο WhatsApp. Οι συνομιλίες είχαν προηγουμένως εντοπιστεί ή διαδοθεί σε πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok.
Στις ομάδες διακινούνταν μηνύματα που καλούσαν τους συμμετέχοντες να συγκεντρωθούν στις 30 Ιουλίου και να κινηθούν προς τα σύνορα της Θέουτας. Ορισμένες αναρτήσεις υποστήριζαν ότι η πύλη ήταν ανοικτή ή ότι όσοι περνούσαν κολυμπώντας δεν θα επέστρεφαν στο Μαρόκο. Η αστυνομική έκθεση εκτιμά ότι η ταυτόχρονη διάδοση παρόμοιων μηνυμάτων σε πολλές εφαρμογές περιόρισε τον παράγοντα της τύχης και διευκόλυνε τη μαζική κινητοποίηση.
Το δείγμα περιλάμβανε και αριθμούς από άλλες χώρες. Μεταξύ των μη μαροκινών αριθμών καταγράφηκαν προθέματα από την Αλγερία, την Τυνησία, τη Λιβύη, χώρες της υποσαχάριας Αφρικής, την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η παρουσία ενός μαροκινού προθέματος, ωστόσο, δεν ταυτοποιεί αυτομάτως τον κάτοχο, την τοποθεσία του ή την πολιτική του σχέση με οποιαδήποτε κρατική αρχή.
Η σύγκρουση ανάμεσα στην αστυνομία και την κυβέρνηση
Η δημοσιοποίηση των στοιχείων ήρθε σε ιδιαίτερα ευαίσθητη στιγμή για την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ. Ο Ισπανός πρωθυπουργός εμφανίζεται στο Κογκρέσο για να δώσει εξηγήσεις σχετικά με την κρίση, ενώ η αντιπολίτευση απαιτεί να αποσαφηνιστεί τι γνώριζαν οι κρατικές υπηρεσίες πριν από τη μαζική είσοδο και γιατί δεν ελήφθησαν αποτελεσματικότερα μέτρα.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι δεν διαθέτει οριστικά στοιχεία που να αποδεικνύουν πως το Μαρόκο σχεδίασε ή οργάνωσε την επιχείρηση. Το κυβερνητικό επιχείρημα βασίζεται σε πληροφορίες άλλων υπηρεσιών, μεταξύ των οποίων το CNI, οι οποίες φέρεται να μην καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα με την ανάλυση του CENIF.
Παράλληλα, ανώτεροι αξιωματούχοι της ισπανικής αστυνομίας έχουν διευκρινίσει ότι δεν υπάρχει επίσημη έκθεση που να αποδίδει την πνευματική ή επιχειρησιακή ευθύνη σε συγκεκριμένη κυβέρνηση, υπηρεσία ή πρόσωπο. Η διευκρίνιση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή προηγούμενες αναφορές παρουσίασαν το αστυνομικό υλικό ως τελεσίδικη απόδειξη ότι μαροκινοί κρατικοί παράγοντες «καθοδήγησαν» τους μετανάστες.
Τι υποστηρίζει η έκθεση και τι παραμένει αβέβαιο
Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, οι ερευνητές εξέτασαν βίντεο, φωτογραφίες, ανοιχτές πηγές και ψηφιακές επικοινωνίες. Η έκθεση φέρεται να περιγράφει πρόσωπα που βρίσκονταν κοντά στη ροή των μεταναστών και, κατά την εκτίμηση των συντακτών της, ενδέχεται να έδιναν οδηγίες ή να παρακολουθούσαν την κίνηση των ομάδων.
Ωστόσο, η ίδια η φύση αυτών των συμπερασμάτων απαιτεί προσοχή. Η παρουσία ανθρώπων με χαρακτηριστικά που οι αναλυτές θεωρούν συμβατά με μέλη μαροκινών υπηρεσιών δεν αποδεικνύει την επίσημη ιδιότητά τους. Ούτε η χρήση μαροκινών αριθμών αποδεικνύει ότι οι κάτοχοί τους ενεργούσαν κατ’ εντολή του Ραμπάτ. Για να τεκμηριωθεί κρατική ευθύνη θα απαιτούνταν ανεξάρτητα στοιχεία, όπως ταυτοποιημένες επικοινωνίες, οικονομικές διαδρομές, επίσημες εντολές ή αξιόπιστες μαρτυρίες από το πεδίο.
Το El País αναφέρει ότι η αστυνομική έκθεση βασίστηκε κυρίως σε υλικό από τα κοινωνικά δίκτυα και όχι σε άμεσες πηγές μέσα στο Μαρόκο. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η ισπανική κυβέρνηση αρνείται να υιοθετήσει ως οριστικό συμπέρασμα την πιθανή συμμετοχή μαροκινών αρχών.
Οι συνέπειες για Ισπανία, Μαρόκο και Ευρώπη
Η υπόθεση έχει άμεσες συνέπειες για τις ισπανομαροκινές σχέσεις. Η Μαδρίτη εξαρτάται από τη συνεργασία του Ραμπάτ για τον έλεγχο των χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων, την επιστροφή μεταναστών και την αντιμετώπιση δικτύων διακίνησης. Μια επίσημη κατηγορία κατά του Μαρόκου θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή διπλωματική κρίση και να περιορίσει τη συνεργασία σε έναν τομέα κρίσιμο για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ισπανική κυβέρνηση έχει ήδη ανακοινώσει πακέτο ύψους 309 εκατ. ευρώ για τη Θέουτα, με 90 εκατ. ευρώ για την ασφάλεια, 118 εκατ. ευρώ για υποδομές υποδοχής και ανθρωπιστική διαχείριση, 80 εκατ. ευρώ για την οικονομική δραστηριότητα και 21 εκατ. ευρώ για βασικές υπηρεσίες. Τα μέτρα δείχνουν ότι η κρίση δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένα σύντομο συνοριακό επεισόδιο, αλλά ως παρατεταμένη πολιτική, κοινωνική και διοικητική δοκιμασία.
Για την Ευρώπη, η υπόθεση λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι οι μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών μπορούν να επιταχυνθούν από ψηφιακές καμπάνιες, ψευδείς πληροφορίες και συντονισμένα μηνύματα. Δεν έχει, όμως, επιβεβαιωθεί ότι πίσω από τη συγκεκριμένη κινητοποίηση βρίσκεται το μαροκινό κράτος. Το βέβαιο μέχρι στιγμής είναι ότι χρησιμοποιήθηκαν δίκτυα επικοινωνίας με έντονη παρουσία μαροκινών αριθμών και ότι οι ισπανικές υπηρεσίες διαφωνούν ως προς την ερμηνεία των ευρημάτων.
Πηγές
Cadena SER – Τα στοιχεία για το 90,8% των τηλεφωνικών αριθμών
El País – Η θέση της ισπανικής κυβέρνησης και η εμφάνιση του Σάντσεθ στο Κογκρέσο
La Moncloa – Τα κυβερνητικά μέτρα ύψους 309 εκατ. ευρώ για τη Θέουτα
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
Ελληνικά
Αφήστε μια απάντηση