Ο βασιλιάς Χάακον Η΄ της Νορβηγίας ορκίστηκε την Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου 2026 ενώπιον του Storting, του νορβηγικού Κοινοβουλίου, σε μια τελετή με έντονο συμβολισμό για τη συνέχεια της μοναρχίας και τη λειτουργία του συνταγματικού κράτους. Ο νέος μονάρχης δεσμεύτηκε να κυβερνά σύμφωνα με το Σύνταγμα και τους νόμους της χώρας, λίγες ημέρες μετά τον θάνατο του πατέρα του, βασιλιά Χάραλντ Ε΄.
Η τελετή πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα του Κοινοβουλίου στο Όσλο, παρουσία της βασίλισσας Μέτε-Μάριτ, της πριγκίπισσας Ίνγκριντ Αλεξάνδρα, της βασίλισσας Σόνια και του πρίγκιπα Σβέρε Μάγκνους. Παρόντες ήταν επίσης ο πρόεδρος του Storting, Μασούντ Γκαραχάνι, μέλη της κυβέρνησης και βουλευτές.
Ο όρκος που προβλέπει το Σύνταγμα
Ο όρκος του βασιλιά δεν αποτελεί τυπική στέψη, αλλά συνταγματική διαδικασία που προβλέπεται από το άρθρο 9 του νορβηγικού Συντάγματος. Με αυτόν, ο μονάρχης υπόσχεται και ορκίζεται να κυβερνά το Βασίλειο της Νορβηγίας σύμφωνα με το Σύνταγμα και τους νόμους του.
Η διαδικασία υπογραμμίζει τον περιορισμένο και θεσμικά καθορισμένο ρόλο του βασιλιά. Η Νορβηγία είναι κοινοβουλευτική συνταγματική μοναρχία, όπου η εκλεγμένη κυβέρνηση ασκεί την πολιτική εξουσία και το Κοινοβούλιο αποτελεί το βασικό νομοθετικό και πολιτικό κέντρο της χώρας.
Η πριγκίπισσα Ίνγκριντ Αλεξάνδρα, η οποία βρίσκεται πρώτη στη σειρά διαδοχής μετά τον πατέρα της, υπέγραψε επίσης γραπτό όρκο προς το Storting. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη νορβηγική συνταγματική παράδοση και δεν σημαίνει ότι αναλαμβάνει σήμερα βασιλικά καθήκοντα.
Η διαδοχή μετά τον θάνατο του Χάραλντ Ε΄
Ο Χάακον έγινε βασιλιάς αυτομάτως μετά τον θάνατο του Χάραλντ Ε΄ την Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026, σε ηλικία 89 ετών. Ο Χάραλντ είχε παραμείνει στον θρόνο επί 35 χρόνια, από το 1991, και θεωρούνταν ευρέως μια σταθεροποιητική και ενωτική προσωπικότητα για τη χώρα.
Ο θάνατός του προκάλεσε πολυήμερο εθνικό πένθος. Χιλιάδες πολίτες προσήλθαν στο βασιλικό ανάκτορο για να αφήσουν λουλούδια, κεριά, σημαίες και προσωπικά μηνύματα. Η σορός του Χάραλντ παραμένει σε λαϊκό προσκύνημα στο παρεκκλήσι του ανακτόρου, ενώ η κηδεία έχει προγραμματιστεί για τις 9 Σεπτεμβρίου στον καθεδρικό ναό του Όσλο.
Η βασιλική οικογένεια επιδιώκει να διατηρήσει την τελετουργική συνέχεια, χωρίς να δημιουργηθεί εικόνα πολιτειακής αστάθειας. Ο Χάακον έχει ήδη απευθυνθεί στον λαό, περιγράφοντας τον πατέρα του ως έναν εξαιρετικό πατέρα και εκφράζοντας την πρόθεσή του να υπηρετήσει τη χώρα με τον ίδιο θεσμικό προσανατολισμό.
Μια μοναρχία με ισχυρή κοινωνική στήριξη
Η αλλαγή στον θρόνο πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η νορβηγική μοναρχία εξακολουθεί να διατηρεί σημαντική κοινωνική αποδοχή. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Norstat για το NRK, η οποία δημοσιεύθηκε μετά τον θάνατο του Χάραλντ, το 72% των πολιτών τάσσεται υπέρ της διατήρησης της μοναρχίας, ενώ το 20% προτιμά μια διαφορετική μορφή πολιτεύματος, όπως η δημοκρατία.
Το ποσοστό στήριξης εμφανίζεται αυξημένο σε σχέση με προηγούμενη μέτρηση του Μαΐου, όταν υπέρ της μοναρχίας είχε ταχθεί το 64% των ερωτηθέντων. Ωστόσο, η δημοσκόπηση αποτυπώνει το κλίμα της συγκεκριμένης συγκυρίας και δεν αποτελεί από μόνη της οριστική ένδειξη για τη μακροπρόθεσμη πορεία του θεσμού.
Ο Χάακον Η΄, 53 ετών, αναλαμβάνει τον θρόνο σε μια χώρα με υψηλό βιοτικό επίπεδο, ισχυρούς θεσμούς και σημαντικό γεωπολιτικό ρόλο στη Βόρεια Ευρώπη. Η Νορβηγία δεν είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμμετέχει όμως στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, στο ΝΑΤΟ και σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες ασφάλειας και ενέργειας.
Τι αλλάζει και τι δεν αλλάζει
Η ορκωμοσία επικυρώνει θεσμικά τη διαδοχή και σηματοδοτεί την έναρξη της δημόσιας βασιλικής περιόδου του Χάακον. Δεν αλλάζει, όμως, το κυβερνητικό σύστημα, τη σύνθεση του υπουργικού συμβουλίου ή τις βασικές αρμοδιότητες της εκτελεστικής εξουσίας.
Δεν έχει ανακοινωθεί κάποια πολιτική μετατόπιση της χώρας εξαιτίας της διαδοχής. Ούτε η τελετή συνιστά στέψη, καθώς η Νορβηγία έχει καταργήσει αυτή την πρακτική από το 1908. Πρόκειται για όρκο ενώπιον του Κοινοβουλίου, μια διαδικασία που αναδεικνύει περισσότερο τη συνταγματική συνέχεια παρά την προσωπική εξουσία του μονάρχη.
Το επόμενο μεγάλο δημόσιο γεγονός θα είναι η κηδεία του Χάραλντ Ε΄ στις 9 Σεπτεμβρίου. Μέχρι τότε, το ενδιαφέρον στη Νορβηγία θα παραμείνει στραμμένο στη μετάβαση από έναν βασιλιά που κυβέρνησε επί τρεις δεκαετίες σε έναν νέο μονάρχη, ο οποίος καλείται να διατηρήσει την παράδοση, ενώ παράλληλα θα αντιμετωπίσει τις σύγχρονες συζητήσεις για το μέλλον της μοναρχίας.
Πηγές
Associated Press: Norway’s King Haakon pledges an oath of allegiance to the constitution
Reuters: Norway’s new king to swear oath before parliament after Harald’s death
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
Ελληνικά
Αφήστε μια απάντηση