Η επιδημία Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό πέρασε το όριο των 6.000 επιβεβαιωμένων κρουσμάτων, εξελισσόμενη σε μία από τις σοβαρότερες υγειονομικές κρίσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η κεντρική Αφρική. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε τη Δευτέρα 31 Αυγούστου το υπουργείο Επικοινωνίας του Κονγκό, τα επιβεβαιωμένα κρούσματα ανέρχονται σε 6.041 και οι θάνατοι σε 2.911. Περισσότεροι από 1.360 ασθενείς έχουν αναρρώσει.
Η εξέλιξη αφορά τον ιό Bundibugyo, ένα σπάνιο είδος του ιού Έμπολα που έχει προκαλέσει περιορισμένα ξεσπάσματα στο παρελθόν. Η συγκεκριμένη επιδημία ξεκίνησε επίσημα τον Μάιο του 2026 στην επαρχία Ιτούρι, όμως οι υγειονομικές αρχές εκτιμούν ότι η μετάδοση είχε αρχίσει ήδη από τον Φεβρουάριο. Το μέγεθος και η ταχύτητα εξάπλωσης έχουν προκαλέσει ανησυχία, καθώς η επιδημία έχει πλέον επεκταθεί σε σχεδόν 60 υγειονομικές ζώνες και σε έξι επαρχίες.
Το επίκεντρο και οι αριθμοί
Η Ιτούρι παραμένει το βασικό επίκεντρο, με τη βία ένοπλων οργανώσεων, τις μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών και την περιορισμένη πρόσβαση των συνεργείων να δυσκολεύουν κάθε προσπάθεια ιχνηλάτησης. Κρούσματα έχουν καταγραφεί επίσης στις επαρχίες Βόρειο Κίβου, Νότιο Κίβου, Άνω-Ουελέ, Τσόπο και Κάτω-Ουελέ.
Οι τελευταίες ανακοινώσεις δείχνουν ότι η πραγματική εικόνα ενδέχεται να είναι ακόμη βαρύτερη. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανέφερε στις 28 Αυγούστου ότι, έως τις 26 Αυγούστου, είχαν καταγραφεί 5.794 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 2.786 θάνατοι μόνο στο Κονγκό, ενώ συνολικά, μαζί με περιστατικά σε Ουγκάντα και Γαλλία, οι επιβεβαιωμένες μολύνσεις έφθαναν τις 5.815. Η μεταγενέστερη ενημέρωση των αρχών του Κονγκό ανεβάζει τον αριθμό σε 6.041 κρούσματα.
Η διαφορά ανάμεσα στις ημερομηνίες και στα σύνολα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλα τα νέα περιστατικά εμφανίστηκαν μέσα σε λίγες ημέρες. Ο ΠΟΥ έχει επισημάνει ότι μέρος της αύξησης σχετίζεται με την επέκταση της επιτήρησης, την ενίσχυση των εργαστηριακών ελέγχων και την ενσωμάτωση καθυστερημένων δεδομένων. Παράλληλα, όμως, ο οργανισμός τονίζει ότι η συνεχιζόμενη άνοδος αντανακλά πραγματική μετάδοση μέσα στις κοινότητες.
Γιατί η αντιμετώπιση γίνεται δυσκολότερη
Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω άμεσης επαφής με αίμα ή άλλα σωματικά υγρά μολυσμένων ανθρώπων, αλλά και μέσω της επαφής με σορούς. Οι παραδοσιακές τελετές ταφής αποτελούν ιδιαίτερα κρίσιμο σημείο, καθώς οι σοροί ασθενών που πέθαναν από Έμπολα μπορεί να παραμένουν ιδιαίτερα μεταδοτικές.
Το Σάββατο, ομάδα αντιμετώπισης της επιδημίας δέχθηκε επίθεση κοντά στη Μάμπασα, στην Ιτούρι, όταν προσπάθησε να αναλάβει τη διαχείριση σορού. Νεαροί με μαχαίρια εισέβαλαν στον χώρο της κηδείας, αναγκάζοντας τα μέλη της ομάδας να αποχωρήσουν, ενώ ένας εργαζόμενος τραυματίστηκε. Το περιστατικό καταδεικνύει πόσο σημαντική είναι η εμπιστοσύνη των τοπικών κοινωνιών, αλλά και πόσο επικίνδυνη έχει γίνει η εργασία των υγειονομικών συνεργείων.
Η κατάσταση περιπλέκεται από απεργίες εργαζομένων στον τομέα της υγείας, τις ελλείψεις χρηματοδότησης και τις ένοπλες συγκρούσεις. Σε αρκετές περιοχές, οι αρχές και οι διεθνείς οργανώσεις δεν μπορούν να προσεγγίσουν γρήγορα ασθενείς, επαφές ή οικογένειες που χρειάζονται βοήθεια. Ταυτόχρονα, οι μετακινήσεις πληθυσμών για λόγους ασφάλειας, εργασίας και εμπορίου αυξάνουν τον κίνδυνο να μεταφερθεί ο ιός σε νέες περιοχές.
Το εμβόλιο και το κρίσιμο ρίσκο
Η επιδημία προκαλείται από τον ιό Bundibugyo, για τον οποίο δεν υπάρχει σήμερα εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία. Οι αρχές του Κονγκό ξεκίνησαν την περασμένη εβδομάδα εμβολιασμούς εργαζομένων πρώτης γραμμής με το Ervebo, το εγκεκριμένο εμβόλιο που έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό έναντι του συχνότερου στελέχους Zaire.
Ο ΠΟΥ διευκρινίζει ότι δεν είναι γνωστό αν το Ervebo προσφέρει προστασία στους ανθρώπους απέναντι στον Bundibugyo. Για τον λόγο αυτό, παράλληλα με τη χρήση του σε εργαζομένους υψηλού κινδύνου, οργανώνεται κλινική δοκιμή ώστε να συλλεχθούν επιστημονικά δεδομένα. Η χρήση του συγκεκριμένου εμβολίου δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως αποδεδειγμένη λύση για το τρέχον στέλεχος.
Ο οργανισμός έχει διατηρήσει την επιδημία ως «διεθνή κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία», αλλά δεν την έχει χαρακτηρίσει πανδημική κατάσταση. Η επιτροπή έκτακτης ανάγκης του ΠΟΥ προειδοποίησε ότι οι επίσημοι αριθμοί πιθανόν υποεκτιμούν την πραγματική εξάπλωση και ότι τα μοντέλα μπορεί να δείχνουν τρεις έως τέσσερις φορές περισσότερες λοιμώξεις από όσες έχουν επιβεβαιωθεί.
Τι σημαίνει για την Ευρώπη και την Ελλάδα
Μέχρι στιγμής, ο ΠΟΥ αξιολογεί τον κίνδυνο για τον υπόλοιπο κόσμο ως χαμηλό και δεν συνιστά περιορισμούς στα ταξίδια ή στο εμπόριο με τις πληγείσες χώρες. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος αφορά τις γειτονικές χώρες του Κονγκό, όπου υπάρχουν χερσαία σύνορα, υψηλή κινητικότητα και περιορισμένες δυνατότητες υγειονομικής επιτήρησης.
Η Ουγκάντα ανακοίνωσε ότι ολοκλήρωσε την περίοδο παρακολούθησης χωρίς νέα τοπικά μεταδιδόμενα κρούσματα, όμως παραμένει εκτεθειμένη σε εισαγωγές από το Κονγκό. Ένα περιστατικό είχε εντοπιστεί και στη Γαλλία σε εργαζόμενο που είχε μεταβεί στην περιοχή για να υποστηρίξει την αντιμετώπιση της επιδημίας, χωρίς να αναφερθεί δευτερογενής μετάδοση.
Δεν έχει επιβεβαιωθεί κρούσμα στην Ελλάδα ούτε υπάρχει επίσημη ένδειξη ότι απαιτούνται ειδικά μέτρα για τον ελληνικό πληθυσμό. Η σημασία της εξέλιξης για την Ευρώπη αφορά κυρίως την ανάγκη έγκαιρης επιτήρησης, την ετοιμότητα των συστημάτων υγείας και τη διεθνή συνεργασία. Το βασικό ζητούμενο παραμένει να περιοριστεί η μετάδοση στις κοινότητες του Κονγκό πριν η γεωγραφική επέκταση καταστήσει την επιχείρηση ακόμη πιο δύσκολη.
Πηγές
Associated Press: Congo’s Ebola virus outbreak surpasses 6,000 cases
Reuters: More than 6,000 people infected with Ebola in Congo
Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας: Disease Outbreak News για τον ιό Bundibugyo
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
Ελληνικά
Αφήστε μια απάντηση