Η Τυνησία δοκιμάζεται από έναν συνδυασμό ακραίας ζέστης, διακοπών ηλεκτροδότησης και προβλημάτων στην παροχή νερού, σε μια κρίση που αγγίζει πλέον όχι μόνο την καθημερινότητα των πολιτών αλλά και τη λειτουργία των νοσοκομείων και των βασικών υποδομών. Οι θερμοκρασίες σε αρκετές περιοχές πλησίασαν τους 50 βαθμούς Κελσίου, ενώ η αυξημένη χρήση κλιματιστικών επιβάρυνε ένα ήδη πιεσμένο ηλεκτρικό δίκτυο.
Το φαινόμενο ενδιαφέρει άμεσα και την ευρύτερη Μεσόγειο, καθώς η Βόρεια Αφρική βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Η Τυνησία αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια λειψυδρία, ξηρασία και προβλήματα στις υποδομές ύδρευσης. Το νέο κύμα καύσωνα λειτουργεί ως επιταχυντής μιας κρίσης που δεν ξεκίνησε σήμερα.
49,8°C στην Καϊρουάν και πίεση στο ηλεκτρικό δίκτυο
Στις 27 Αυγούστου 2026, η πόλη Καϊρουάν κατέγραψε θερμοκρασία 49,8°C, σύμφωνα με το Τυνησιακό Παρατηρητήριο Καιρού και Κλίματος. Η τιμή αυτή την κατέταξε μεταξύ των θερμότερων σημείων του πλανήτη εκείνη την ημέρα. Παράλληλα, άλλες πέντε τυνησιακές πόλεις βρέθηκαν στη λίστα με τις είκοσι υψηλότερες θερμοκρασίες παγκοσμίως.
Η μέτρηση πλησίασε το εθνικό ρεκόρ των 50,3°C, που είχε καταγραφεί στις 11 Αυγούστου 2021. Η παρατεταμένη ζέστη έχει αυξήσει κατακόρυφα τη ζήτηση για κλιματισμό, με την κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου STEG να εφαρμόζει εκ περιτροπής διακοπές σε αρκετές περιοχές, προκειμένου να προστατεύσει τη σταθερότητα του δικτύου.
Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται ότι έφτασε ή πλησίασε τα 6.000 μεγαβάτ τον Ιούλιο, από περίπου 5.600 μεγαβάτ λίγες ημέρες νωρίτερα. Οι αριθμοί δείχνουν το μέγεθος της πίεσης: όταν μεγάλος αριθμός νοικοκυριών και επιχειρήσεων λειτουργεί ταυτόχρονα κλιματιστικά, το δίκτυο δεν αντιμετωπίζει απλώς μια συνηθισμένη θερινή αιχμή αλλά μια κατάσταση δοκιμασίας των ορίων του.
Πώς το μπλακ άουτ επηρεάζει την υδροδότηση
Οι διακοπές ρεύματος δεν περιορίζονται στην απώλεια φωτισμού, ψύξης ή επικοινωνίας. Σε αρκετές περιοχές, οι αντλίες που μεταφέρουν και διανέμουν το νερό λειτουργούν με ηλεκτρική ενέργεια. Όταν σταματούν, η διακοπή ρεύματος μπορεί να μετατραπεί άμεσα σε διακοπή υδροδότησης.
Χαρακτηριστικό περιστατικό σημειώθηκε στις 24 Αυγούστου, όταν διακοπή ηλεκτροδότησης επηρέασε τον κεντρικό σταθμό άντλησης Κέρκερ και προκάλεσε προβλήματα στην παροχή πόσιμου νερού σε τμήματα των κυβερνητικών διαμερισμάτων Μαχντία και Σφαξ, σύμφωνα με την κρατική εταιρεία ύδρευσης SONEDE.
Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή στη διατύπωση. Δεν οφείλονται όλες οι διακοπές νερού στο ηλεκτρικό σύστημα. Η Τυνησία αντιμετωπίζει διαχρονική υδατική ανεπάρκεια, μειωμένα αποθέματα, ξηρασία, παλαιωμένα δίκτυα και προβλήματα συντήρησης. Η ζέστη επιβαρύνει ταυτόχρονα τόσο την κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος όσο και τη ζήτηση για νερό, αλλά οι δύο κρίσεις έχουν και διαφορετικές, ανεξάρτητες αιτίες.
Πίεση στα νοσοκομεία και αμφισβητούμενος απολογισμός
Η θερμοκρασία έχει αυξήσει την πίεση στις υπηρεσίες υγείας. Η Τυνησιακή Οργάνωση Νέων Γιατρών ανακοίνωσε στις 29 Αυγούστου ότι τα τμήματα επειγόντων περιστατικών αντιμετωπίζουν «πρωτοφανή» αύξηση περιστατικών και θανάτων που συνδέονται με θερμοπληξία και ακραίες θερμοκρασίες.
Ο επικεφαλής της οργάνωσης υποστήριξε ότι 13 άνθρωποι πέθαναν μέσα σε 24 ώρες στο νοσοκομείο Χαμπίμπ Μπουργκίμπα της Σφαξ. Ο αριθμός αυτός προέρχεται από την ιατρική οργάνωση και δεν αποτελεί επίσημο, πανεθνικό απολογισμό. Το υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε ότι από την 1η Ιουλίου έως τις 29 Αυγούστου καταγράφηκαν 633 περιστατικά που χρειάστηκαν ιατρική συμβουλή ή διαχείριση λόγω των επιπτώσεων του καύσωνα, χωρίς να δημοσιοποιήσει εθνικό αριθμό θανάτων.
Η διάκριση είναι κρίσιμη. Οι θάνατοι που συνδέονται με θερμοκρασίες, αφυδάτωση, καρδιαγγειακά προβλήματα ή την επιβάρυνση προϋπαρχουσών παθήσεων συχνά απαιτούν ιατρική διερεύνηση. Ακόμη περισσότερο, δεν μπορεί να αποδοθεί αυτομάτως ένας θάνατος σε μια διακοπή ρεύματος χωρίς επιβεβαίωση από γιατρούς ή αρμόδιες αρχές.
Το πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση
Οι ελλείψεις νερού και ηλεκτρικού ρεύματος έχουν μετατραπεί σε πολιτικό ζήτημα. Στις 20 Αυγούστου, κίνημα πολιτών πραγματοποίησε διαμαρτυρία στην Τύνιδα ζητώντας καλύτερη πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, ενώ οι αντιδράσεις συνδέθηκαν και με το αυξημένο κόστος ζωής και την πολιτική κατάσταση στη χώρα.
Ο πρόεδρος Κάις Σαγιέντ δήλωσε στις 27 Αυγούστου ότι ορισμένες διακοπές δεν οφείλονται σε τεχνικές βλάβες αλλά σε εσκεμμένες πράξεις δολιοφθοράς που αποσκοπούν στην πρόκληση έντασης. Μέχρι στιγμής, αυτό παραμένει ισχυρισμός του προέδρου και δεν έχει τεκμηριωθεί ως συνολική εξήγηση για την κρίση. Υπάρχουν παράλληλα καταγεγραμμένες τεχνικές αιτίες, όπως η υπερφόρτωση του δικτύου και η εξάρτηση των αντλιοστασίων από την ηλεκτροδότηση.
Τι αλλάζει και τι δεν έχει επιβεβαιωθεί
Το άμεσο πρόβλημα είναι ότι η ακραία ζέστη δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο: περισσότερη χρήση κλιματιστικών προκαλεί μεγαλύτερη ζήτηση ρεύματος, οι διακοπές επηρεάζουν αντλίες και ψυγεία, η έλλειψη νερού αυξάνει την ανάγκη για εμφιαλωμένο νερό και οι υψηλές θερμοκρασίες επιβαρύνουν περισσότερο τα νοσοκομεία.
Η κρίση έχει επίσης πλήξει την παραγωγή εμφιαλωμένου νερού. Η Associated Press έχει αναφέρει ότι οι διακοπές ρεύματος διατάραξαν τη λειτουργία εργοστασίων, ενώ η έλλειψη πρώτων υλών, όπως πλαστικό, επιδείνωσε την κατάσταση. Αυτό σημαίνει ότι η έλλειψη δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στο ηλεκτρικό ρεύμα.
Δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημος εθνικός αριθμός νεκρών από τον καύσωνα, ούτε ότι όλες οι υγειονομικές υπηρεσίες έχουν αναστείλει χειρουργεία ή ότι κάθε θάνατος ασθενούς που χρησιμοποιεί ηλεκτρικό ιατρικό εξοπλισμό προκλήθηκε από διακοπή ρεύματος. Το βέβαιο είναι ότι η Τυνησία αντιμετωπίζει μια πραγματική και πολυπαραγοντική κρίση, στην οποία η θερμότητα αποκάλυψε την ευπάθεια των υποδομών και την περιορισμένη αντοχή των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας.
Πηγές
Al Jazeera: Tunisia swelters as power cuts disrupt water supplies
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
Ελληνικά
Αφήστε μια απάντηση