Μια σπάνια μετατροπή της δορυφορικής προειδοποίησης σε πραγματική επισκευή
Το Τουρκμενιστάν, μία από τις χώρες με τις χειρότερες επιδόσεις παγκοσμίως στις μεγάλες διαρροές μεθανίου, έχει αρχίσει να επισκευάζει τμήματα της γερασμένης πετρελαϊκής και gas υποδομής του. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία που συνδέονται με το σύστημα Methane Alert and Response System (MARS) του Περιβαλλοντικού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών, έχουν σταματήσει οκτώ μεγάλες διαρροές από σωληνώσεις, γεωτρήσεις και προβληματικούς πυρσούς καύσης.
Η εξέλιξη χαρακτηρίζεται από ειδικούς ως σημαντικό πρώτο βήμα, επειδή αποδεικνύει ότι οι δορυφορικές μετρήσεις μπορούν να οδηγήσουν σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις στο έδαφος. Δεν σημαίνει όμως ότι το Τουρκμενιστάν έχει λύσει το πρόβλημα ή ότι οι εκπομπές του έχουν μειωθεί συνολικά σε επίπεδο που να αλλάζει την παγκόσμια εικόνα.
192 ειδοποιήσεις σε έναν χρόνο
Το MARS απέστειλε στο Τουρκμενιστάν 192 ειδοποιήσεις για νέφη μεθανίου κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες. Η χώρα είχε τρεις από τις έξι μεγαλύτερες διαρροές που εντοπίστηκαν παγκοσμίως από το σύστημα κατά το τελευταίο εξάμηνο, ενώ εννέα από τις 50 μεγαλύτερες καταγραφές αφορούσαν τουρκμενικές εγκαταστάσεις.
Το Τουρκμενιστάν φέρεται να παρείχε επιτόπιες πληροφορίες ή σχέδια αντιμετώπισης περίπου για το 20% των ειδοποιήσεων. Το ποσοστό αυτό δείχνει κάποια βελτίωση σε σχέση με την προηγούμενη στάση της χώρας, αλλά ταυτόχρονα σημαίνει ότι η μεγάλη πλειονότητα των προειδοποιήσεων δεν έχει οδηγήσει σε τεκμηριωμένη δράση.
Το σύστημα MARS δεν βασίζεται σε απλές ενδείξεις. Χρησιμοποιεί δεδομένα από περισσότερους από δώδεκα δορυφόρους, αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης και διαδοχικούς ελέγχους από αναλυτές, ώστε να επιβεβαιώνεται ότι ένα νέφος προέρχεται πράγματι από συγκεκριμένη εγκατάσταση. Όταν μια κυβέρνηση ή εταιρεία δηλώσει ότι έκανε επισκευή, η περιοχή παρακολουθείται ξανά μέχρι να επιβεβαιωθεί ότι οι εκπομπές έχουν σταματήσει.
Γιατί το μεθάνιο έχει τόσο μεγάλη σημασία
Το μεθάνιο παραμένει στην ατμόσφαιρα για μικρότερο χρονικό διάστημα από το διοξείδιο του άνθρακα, αλλά παγιδεύει πολύ περισσότερη θερμότητα σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι ερευνητές, η υπερθέρμανση που προκαλεί είναι περίπου 80 φορές ισχυρότερη από εκείνη του CO₂ σε περίοδο 20 ετών. Για τον λόγο αυτό, η αντιμετώπιση μεγάλων διαρροών θεωρείται από αρκετούς επιστήμονες ένα είδος «φρένου έκτακτης ανάγκης» για την κλιματική κρίση.
Σε αντίθεση με τις εκπομπές που απαιτούν μακροχρόνια αλλαγή του ενεργειακού συστήματος, πολλές διαρροές μεθανίου μπορούν να περιοριστούν με σχετικά απλές τεχνικές παρεμβάσεις: αντικατάσταση διαβρωμένων σωλήνων, επιδιόρθωση βαλβίδων, επισκευή γεωτρήσεων ή επαναλειτουργία πυρσών που δεν καίνε σωστά το αέριο.
Το οικονομικό κίνητρο είναι επίσης ισχυρό. Το μεθάνιο που διαφεύγει είναι φυσικό αέριο το οποίο, εάν συλλεχθεί, μπορεί να πωληθεί ή να χρησιμοποιηθεί στην παραγωγή ενέργειας. Επομένως, σε αρκετές περιπτώσεις η επισκευή δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντικό κόστος, αλλά μπορεί να περιορίσει απώλειες προϊόντος και να αυξήσει την αποδοτικότητα των εγκαταστάσεων.
Το ιστορικό της διεθνούς πίεσης
Το Τουρκμενιστάν διαθέτει μεγάλα αποθέματα φυσικού αερίου και αποτελεί σημαντικό προμηθευτή της Κίνας. Για χρόνια, όμως, η χώρα θεωρούνταν εξαιρετικά δύσκολος συνομιλητής για περιβαλλοντικά ζητήματα, λόγω του αυστηρά ελεγχόμενου πολιτικού συστήματος και της περιορισμένης διαφάνειας του ενεργειακού τομέα.
Η διεθνής πίεση εντάθηκε μετά τις αποκαλύψεις για διαρροές τεράστιας κλίμακας από τα κοιτάσματα και τις εγκαταστάσεις της χώρας. Προηγούμενες αναλύσεις δορυφορικών δεδομένων είχαν δείξει ότι οι εκπομπές μεθανίου από δύο βασικές περιοχές παραγωγής ήταν, ως προς την επίδραση στην υπερθέρμανση, μεγαλύτερες από τις συνολικές ετήσιες εκπομπές άνθρακα του Ηνωμένου Βασιλείου για συγκεκριμένο έτος.
Το Τουρκμενιστάν εντάχθηκε αργότερα στην παγκόσμια δέσμευση για το μεθάνιο και άρχισε να συνεργάζεται περισσότερο με οργανισμούς του ΟΗΕ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και διεθνείς τεχνικούς φορείς. Οι πρώτες επιβεβαιωμένες επισκευές φαίνεται να εντάσσονται σε αυτή τη σταδιακή μετατόπιση.
Η εικόνα δεν είναι ακόμη ανατροπή
Το γεγονός ότι έχουν κλείσει οκτώ διαρροές δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως οριστική αλλαγή πορείας. Τα ίδια στοιχεία δείχνουν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές ενεργές πηγές εκπομπών, ενώ η ανταπόκριση της χώρας στις ειδοποιήσεις παραμένει περιορισμένη.
Το Τουρκμενιστάν δεν είναι η μοναδική χώρα με σοβαρό πρόβλημα. Το MARS έχει εντοπίσει μεγάλες διαρροές και σε περιοχές του Μεξικού, του Καζακστάν, της Αλγερίας, της Λιβύης, του Ιράν, της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Σε μία περίπτωση σε υπεράκτια εγκατάσταση του Μεξικού, η εκτιμώμενη διαρροή έφτασε τους 37 τόνους μεθανίου την ώρα, ποσότητα με κλιματική επίδραση αντίστοιχη με εκατομμύρια οχήματα.
Δεν έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητο, πλήρως δημοσιευμένο τεχνικό κατάλογο ποια ακριβώς είναι και οι οκτώ τουρκμενικές εγκαταστάσεις που επισκευάστηκαν ούτε πόσο μειώθηκαν οι συνολικές ετήσιες εκπομπές της χώρας. Το επιβεβαιωμένο στοιχείο είναι ότι το σύστημα του ΟΗΕ έχει καταγράψει συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου οι εκπομπές σταμάτησαν μετά από εργασίες σε υποδομές.
Για την Ευρώπη, η εξέλιξη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Οι νέοι κανόνες για το μεθάνιο στις εισαγωγές φυσικού αερίου αυξάνουν την πίεση στους παραγωγούς να μετρούν, να δημοσιοποιούν και να περιορίζουν τις διαρροές τους. Εάν η διεθνής δορυφορική παρακολούθηση συνδυαστεί με πραγματικούς ελέγχους στις εισαγωγές, οι εγκαταστάσεις που δεν αντιμετωπίζουν τις εκπομπές τους μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπες με αυξημένο κόστος πρόσβασης στις ευρωπαϊκές αγορές.
Η σημερινή είδηση, επομένως, δεν είναι ότι το Τουρκμενιστάν έγινε ξαφνικά «πράσινη» χώρα. Είναι ότι, έπειτα από χρόνια διεθνούς πίεσης και δορυφορικής τεκμηρίωσης, καταγράφηκε μια μετρήσιμη —αν και περιορισμένη— μετάβαση από την προειδοποίηση στην επισκευή.
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
Ελληνικά
Αφήστε μια απάντηση