G20 σε εκρηκτικό φόντο: Ιράν, δασμοί και αμερικανικό χρέος 40 τρισ. δολαρίων

Η νέα σύνοδος υπουργών Οικονομικών και κεντρικών τραπεζιτών του G20 στο Asheville της Βόρειας Καρολίνας δεν ανοίγει σαν μια συνηθισμένη οικονομική συνάντηση. Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Scott Bessent προσέρχεται με ταυτόχρονα μέτωπα: εμπορικές συγκρούσεις, πίεση προς το Ιράν, παγκόσμιες ανισορροπίες, αναταραχή στα ομόλογα και αμερικανικό δημόσιο χρέος που έχει ξεπεράσει τα 40 τρισ. δολάρια.

Η Ουάσιγκτον θέλει το Ιράν στην οικονομική ατζέντα

Ο Bessent αναμένεται να πιέσει χώρες του G20 να περιορίσουν επιχειρηματικές και χρηματοοικονομικές σχέσεις με την Τεχεράνη. Η αμερικανική στρατηγική περιλαμβάνει διευρυμένες κυρώσεις και πίεση ακόμη και σε τρίτες χώρες ή εταιρείες που διευκολύνουν ιρανικές συναλλαγές.

Σχεδόν 60 νέοι στόχοι κυρώσεων

Στη νέα εκστρατεία κυρώσεων οι ΗΠΑ στόχευσαν σχεδόν 60 οντότητες, πρόσωπα και πλοία που συνδέονται, σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, με το ιρανικό υπουργείο Άμυνας, κυβερνοδραστηριότητες, εμπόριο πετρελαίου και χρηματοοικονομικά δίκτυα. Οι κινήσεις αυξάνουν την πίεση και σε επιχειρήσεις εκτός Ιράν που συναλλάσσονται με την Τεχεράνη.

Οι εταίροι όμως θέλουν να μιλήσουν για τους αμερικανικούς δασμούς

Πολλά μέλη του G20 προσέρχονται με διαφορετική προτεραιότητα. Οι νέοι αμερικανικοί δασμοί σε δεκάδες χώρες και οι απειλές για πρόσθετα μέτρα δημιουργούν φόβους για νέο γύρο εμπορικού πολέμου. Στην Ευρώπη υπάρχει ταυτόχρονα ανησυχία για την τεράστια άνοδο των κινεζικών εξαγωγών, ιδιαίτερα σε ηλεκτρικά οχήματα και βιομηχανικά προϊόντα.

Το χρέος των ΗΠΑ πάνω από 40 τρισ. δολάρια

Πίσω από τη διπλωματία βρίσκεται ένα ακόμη μεγαλύτερο ζήτημα: ο αμερικανικός δημόσιος δανεισμός έχει περάσει τα 40 τρισ. δολάρια και οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις των ομολόγων έχουν φτάσει σε επίπεδα που ανησυχούν αγορές και κυβερνήσεις. Όσο υψηλότερη είναι η απόδοση που απαιτούν οι επενδυτές, τόσο ακριβότερη γίνεται η αναχρηματοδότηση αυτού του τεράστιου χρέους.

Γιατί ο Bessent αύξησε τις επαναγορές ομολόγων

Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει αυξήσει τις επαναγορές μακροπρόθεσμων τίτλων, κίνηση που παρουσιάζεται ως εργαλείο βελτίωσης της λειτουργίας της αγοράς αλλά έχει προκαλέσει κριτική ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να επηρεάσει το κόστος δανεισμού. Η συζήτηση συνδέεται πλέον και με το πόσο καθαρά χωρίζονται η δημοσιονομική πολιτική του Treasury και η νομισματική πολιτική της Fed.

Το G20 ως τεστ για ένα κατακερματισμένο σύστημα

Το G20 δημιουργήθηκε για να επιτρέπει στις μεγαλύτερες οικονομίες να συντονίζονται σε κρίσεις. Σήμερα όμως τα ίδια κράτη συγκρούονται για Ιράν, Ουκρανία, Κίνα, δασμούς, ενέργεια και νομισματική πολιτική. Αυτό κάνει τη σύνοδο περισσότερο τεστ πολιτικής συνοχής παρά απλή συζήτηση για ανάπτυξη.

Τι πρέπει να παρακολουθήσουμε: αν υπάρξει κοινή γλώσσα για το Ιράν, αν οι εμπορικές εντάσεις μπουν στο τελικό ανακοινωθέν, τι θα ειπωθεί για τις κινεζικές εξαγωγές και — κυρίως — αν οι εταίροι των ΗΠΑ δείξουν ότι αρχίζουν να ανησυχούν ανοιχτά για τη διαχείριση του αμερικανικού χρέους και των αγορών.

Πηγές: Reuters, 30 Αυγούστου 2026· Reuters, 25 Αυγούστου 2026 για τη νέα εκστρατεία κυρώσεων κατά του Ιράν.