MEDIA WATCH – ΕΛΕΦΑΝΤΑΣ #2. Σήμερα δεν θα πούμε ότι το Πρώτο Θέμα είπε ψέματα. Θα κάνουμε κάτι πιο ενοχλητικό: θα δεχτούμε το νούμερό του και θα ρωτήσουμε τι ακριβώς μετρά.
Το Πρώτο Θέμα παρουσίασε στις 12 Αυγούστου την ελληνική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στα 96 €/MWh, συγκρίνοντάς την με σημαντικά υψηλότερες τιμές σε αγορές της Κεντρικής Ευρώπης, κάτω από τον τίτλο ότι η Ελλάδα έχει «φθηνότερο ρεύμα χάρη στις ΑΠΕ».
Πρώτα το δίκαιο: το 96 δεν το βγάλαμε από καπέλο
Η σύγκριση αφορά τη χονδρεμπορική Αγορά Επόμενης Ημέρας. Αυτό είναι πραγματικό και χρήσιμο οικονομικό μέγεθος. Αν η χονδρική πέφτει, είναι καλό νέο για το ενεργειακό σύστημα και δυνητικά για τον καταναλωτή.
Μέχρι εδώ λοιπόν κανένα «fake news». Και τώρα αρχίζει το ωραίο.
96 €/MWh: φθηνό ρεύμα για ποιον ακριβώς;
Ο άνθρωπος που ανοίγει τον λογαριασμό στο σπίτι του δεν αγοράζει ηλεκτρική ενέργεια απευθείας από την Αγορά Επόμενης Ημέρας. Αν ήταν έτσι, θα είχαμε όλοι ένα laptop δίπλα στον ηλεκτρικό πίνακα και θα φωνάζαμε: «Μαρία, άναψε θερμοσίφωνα, έπεσε η spot!»
Μεταξύ χονδρικής αγοράς και τελικού ποσού μεσολαβούν η εμπορική πολιτική του προμηθευτή, κόστη δικτύων, ρυθμιζόμενες χρεώσεις, φόροι και λοιπές επιβαρύνσεις. Η ίδια η Eurostat μετρά χωριστά για τα νοικοκυριά κόστος ενέργειας/προμήθειας, κόστος δικτύου και φόρους/τέλη/λοιπές χρεώσεις. Δηλαδή η χονδρική είναι ένα κομμάτι της διαδρομής — όχι ο λογαριασμός.
Και εδώ εμφανίζεται ο ελέφαντας
Η Eurostat αναφέρει ότι στο δεύτερο εξάμηνο του 2025 η μέση τελική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά στην ΕΕ ήταν περίπου 28,96 € ανά 100 kWh και παρέμενε αισθητά υψηλότερη από τα προ ενεργειακής κρίσης επίπεδα. Οι φόροι και οι επιβαρύνσεις αποτελούσαν κατά μέσο όρο 28,9% της τελικής τιμής.
Ακόμη πιο διδακτικό: η Eurostat εξηγεί ότι η μικρή μείωση στην προ φόρων τιμή αντισταθμίστηκε από υψηλότερη φορολογία, με αποτέλεσμα η τελική τιμή για τον καταναλωτή να αυξηθεί ελαφρά.
Με απλά ελληνικά: μπορεί να πέσει ένα κομμάτι της τιμής χωρίς ο λογαριασμός σου να πέσει στον ίδιο βαθμό.
Το δημοσιογραφικό κόλπο που δεν χρειάζεται ούτε ένα ψέμα
Εδώ βρίσκεται το ενδιαφέρον του Media Watch. Δεν χρειάζεται να αλλοιώσεις το 96. Αρκεί να βάλεις προβολέα στο 96 και να αφήσεις την υπόλοιπη αλυσίδα λίγο πιο σκοτεινή.
Είναι σαν να γράφουμε: «Το σουβλάκι έγινε πάμφθηνο: μόλις 70 λεπτά το κρέας!» και μετά να απορούμε γιατί ο αναγνώστης πλήρωσε αρκετά ευρώ στο ταμείο. Ναι, φίλε μου. Γιατί ανάμεσα στην πρώτη ύλη και στην απόδειξη συνέβησαν… μερικά πράγματα.
Τι θα ήταν ο πλήρης τίτλος;
Κάτι σαν: «Χαμηλότερη χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα – τι σημαίνει και πότε μπορεί να περάσει στον λογαριασμό του καταναλωτή».
Λιγότερο εντυπωσιακό; Σίγουρα. Περισσότερο ακριβές ως προς αυτό που αντιλαμβάνεται ο πολίτης όταν διαβάζει «φθηνότερο ρεύμα»; Επίσης σίγουρα.
Η ετυμηγορία του KATOHIKA
Το νούμερο: πραγματικό.
Η χονδρική αποκλιμάκωση: θετική.
Το πρόβλημα: η χονδρική τιμή δεν ταυτίζεται με την τελική τιμή νοικοκυριού.
Άρα ο ελέφαντας σήμερα δεν είναι ένα ψέμα. Είναι το context που χωράει δύσκολα στον πανηγυρικό τίτλο.
Και κάπου στην Ελλάδα ένας λογαριασμός ρεύματος κοιτάζει το δημοσίευμα με απορία και ψιθυρίζει:
«Ρε παιδιά… εμένα με ενημέρωσε κανείς ότι έγινα φθηνός;»
Media Watch του KATOHIKA: Δεν βαθμολογούμε πολιτικές συμπάθειες. Ελέγχουμε συγκεκριμένους ισχυρισμούς, το πλαίσιο στο οποίο παρουσιάζονται και όσα κρίσιμα δεδομένα μένουν εκτός κάδρου. Όταν τα στοιχεία δικαιώνουν ένα μέσο, το λέμε. Όταν όχι, επίσης.
Ελληνικά 