MEDIA WATCH – Ο ΕΛΕΦΑΝΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ. Το Liberal έγραψε ότι ο «αέρας του υπερπλεονάσματος» ανοίγει περισσότερο τον δημοσιονομικό χώρο για το πακέτο της ΔΕΘ. Ωραία φράση. Αλλά πριν ανοίξουμε παράθυρα να μπει ο αέρας, ας κοιτάξουμε από πού φυσάει.
Τι έγραψε το Liberal
Στις 19 Αυγούστου το Liberal παρουσίασε το πρωτογενές πλεόνασμα Ιανουαρίου–Ιουλίου 2026, ύψους 5,725 δισ. ευρώ, ως έναν από τους παράγοντες που διευρύνουν τα δημοσιονομικά περιθώρια για τις εξαγγελίες της ΔΕΘ. Το ίδιο άρθρο αναφέρει ότι το αποτέλεσμα ξεπέρασε τον στόχο κατά περίπου 1,307 δισ. ευρώ.
Το πλεόνασμα είναι πραγματικό. Αλλά δεν είναι σακούλα με «λεφτά που περίσσεψαν»
Εδώ χρειάζεται η διάκριση που χάνεται εύκολα σε έναν πολιτικό τίτλο. Το πρωτογενές αποτέλεσμα δεν είναι το ίδιο με το συνολικό ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού. Στο ίδιο επτάμηνο το συνολικό ισοζύγιο ήταν έλλειμμα 389 εκατ. ευρώ, καλύτερο πάντως από τον στόχο για έλλειμμα 1,323 δισ. ευρώ.
Άρα: ναι, υπάρχει ισχυρό πρωτογενές αποτέλεσμα. Όχι, δεν σημαίνει ότι βρέθηκαν 5,7 δισ. σε κάποιο συρτάρι του υπουργείου και τώρα ψάχνουν σε ποιον θα τα μοιράσουν.
Και τώρα φτάνουμε στην τρόμπα: τα φορολογικά έσοδα
Τα φορολογικά έσοδα του επταμήνου ανήλθαν σε 42,916 δισ. ευρώ. Αν αφαιρεθούν ειδικά ποσά που σχετίζονται με την Εγνατία Οδό και την άδεια καζίνο στο Ελληνικό, τα φορολογικά έσοδα διαμορφώνονται σε 42,475 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου 1,112 δισ. ή 2,7% πάνω από τον στόχο.
Και κάπου εδώ το μπαλόνι με την επιγραφή «ΥΠΕΡΠΛΕΟΝΑΣΜΑ» αποκτά τρόμπα. Και πάνω στην τρόμπα γράφει: ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΕΣΟΔΑ.
Άρα το Liberal είπε ψέματα;
Όχι. Και αυτό είναι σημαντικό. Τα 5,725 δισ. υπάρχουν στα προσωρινά στοιχεία και το ίδιο το Liberal, σε ξεχωριστό οικονομικό ρεπορτάζ του, ανέφερε τόσο τα φορολογικά έσοδα όσο και το έλλειμμα των 389 εκατ. ευρώ.
Το πρόβλημα που εντοπίζουμε είναι το framing: η έκφραση «αέρας του υπερπλεονάσματος» μπορεί να δημιουργήσει στον αναγνώστη την εικόνα ενός ανεξάρτητου πλούτου που εμφανίστηκε και τώρα μετατρέπεται σε παροχές. Η πλήρης εικόνα είναι πιο πεζή: καλύτερη εκτέλεση από τον στόχο, ισχυρά φορολογικά έσοδα, αυξημένες δαπάνες και συγκεκριμένοι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες.
Και το χρέος; Εκεί υπάρχει πραγματική βελτίωση
Για να μην κάνουμε εμείς αυτό που κατηγορούμε τους άλλους ότι κάνουν: η εικόνα του ελληνικού χρέους έχει πράγματι βελτιωθεί αισθητά. Η Eurostat κατέγραψε το χρέος στο 143,5% του ΑΕΠ στο πρώτο τρίμηνο του 2026, μειωμένο κατά 9,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του 2025. Παραμένει όμως το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ εκείνη την περίοδο, πάνω από την Ιταλία στο 138,9%.
Άρα ούτε «όλα καταστράφηκαν» ούτε «γίναμε Ελβετία». Τα δεδομένα έχουν την ενοχλητική συνήθεια να μη χωράνε εύκολα στα κομματικά συνθήματα.
Η ετυμηγορία του Ελέφαντα
Δεν βρήκαμε fake news. Βρήκαμε κάτι πιο ενδιαφέρον δημοσιογραφικά: ένα θετικό πραγματικό μέγεθος παρουσιασμένο με framing που κάνει πολύ πιο εύπεπτη την κυβερνητική αφήγηση.
Το πρωτογενές πλεόνασμα είναι γεγονός. Η υπέρβαση φορολογικών εσόδων είναι επίσης γεγονός. Το συνολικό ισοζύγιο παραμένει διαφορετικό μέγεθος. Και το να ονομάζουμε όλο αυτό «αέρα» χωρίς να βάζουμε δίπλα την τρόμπα είναι σαν να θαυμάζουμε το μπαλόνι και να ξεχνάμε ποιος το φούσκωσε.
Βαθμολογία παπαγάλου: όχι 5/5. Γιατί τα στοιχεία υπάρχουν και το Liberal τα έχει δημοσιεύσει. Αλλά για το συγκεκριμένο πολιτικό framing, ο παπαγάλος κερδίζει μερικά φτερά.
Πηγές: Liberal, «Τα δημοσιονομικά περιθώρια και το σκεπτικό των μέτρων της ΔΕΘ» (19/8/2026) · στοιχεία εκτέλεσης κρατικού προϋπολογισμού Ιαν.–Ιουλ. 2026 όπως δημοσιεύθηκαν στον οικονομικό Τύπο από την ανακοίνωση του ΥΠΕΘΟ · Eurostat, Government debt at the end of the first quarter of 2026 (21/7/2026).
Ελληνικά 