Ναι, ο Θεός γνωρίζει εκ των προτέρων το μέλλον κάθε ψυχής, αλλά αυτή η γνώση Του δεν καταργεί την ελευθερία της ψυχής να σωθεί. O Θεός ξέρει το τέλος του δρόμου, αλλά τον δρόμο τον περπατάμε εμείς με το δικό μας αυτεξούσιο
Αυτό είναι ένα από τα πιο βαθιά μυστήρια της Ορθόδοξης θεολογίας, το οποίο λύνεται αν κατανοήσουμε τη διαφορά μεταξύ της Πρόγνωσης (το να ξέρω κάτι) και του Προορισμού (το να αναγκάζω κάτι να συμβεί)
1. Η Πρόγνωση δεν είναι Καταναγκασμός (Το Παράδειγμα του Τρένου)
Ο Θεός ζει έξω από τον χρόνο, στο άχρονο αιώνιο παρόν, και βλέπει όλη την ιστορία του σύμπαντος σαν μια ενιαία εικόνα. Γνωρίζει από πριν τις επιλογές μας, αλλά δεν τις καθορίζει Εκείνος
Για να το καταλάβουμε, οι Πατέρες της Εκκλησίας (όπως ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός) χρησιμοποιούν μια απλή λογική. Φαντάσου ότι στέκεσαι στην κορυφή ενός βουνού και βλέπεις δύο τρένα να κινούνται στην ίδια γραμμή με αντίθετη κατεύθυνση.
Εσύ, από ψηλά, γνωρίζεις με απόλυτη βεβαιότητα ότι σε λίγα λεπτά θα συγκρουστούν.Το γεγονός ότι το γνωρίζεις, σημαίνει ότι εσύ προκάλεσες τη σύγκρουση; Όχι βέβαια. Φταίει η επιλογή των οδηγών ή το λάθος των γραμμών.
Έτσι και ο Θεός, γνωρίζει αν μια ψυχή θα σωθεί ή θα χαθεί, αλλά η αιτία της σωτηρίας ή της απώλειας είναι οι προσωπικές, ελεύθερες επιλογές της ίδιας της ψυχής
2. Μπορεί αυτή η ψυχή να σωθεί;
Η απάντηση είναι κατηγορηματικά ΝΑΙ. Κάθε ψυχή, μέχρι την τελευταία της αναπνοή στον υλικό κόσμο, έχει τη δυνατότητα να σωθεί, επειδή ο Θεός γνωρίζει και τις μελλοντικές μετάνοιες μας
Το παράδειγμα του Ληστή στον Σταυρό: Ανθρωπίνως, ο ληστής ήταν καταδικασμένος. Όμως, την τελευταία στιγμή, με ένα «Μνήσθητί μου, Κύριε», άλλαξε τη συχνότητα της ψυχής του, μετανόησε και έγινε ο πρώτος που μπήκε στον Παράδεισο.
Ο Θεός θέλει τη σωτηρία όλων: Η Αγία Γραφή αναφέρει ρητά ότι ο Θεός «πάντας ἀνθρώπους θέλει σωθῆναι καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν» (Α’ Τιμοθέου β’ 4). Δεν υπάρχει ψυχή που ο Θεός να την έχει «προγράψει» για την κόλαση
3. Ο «Δορυφόρος» και το Αυτεξούσιο. Όπως έγραψα με τη βοήθεια του Γέροντά μου, ο Νους μας είναι ένας δορυφόρος. Ο Θεός γνωρίζει πού θα στρέψουμε τον δορυφόρο μας, αλλά το χέρι που γυρίζει την κεραία είναι το δικό μας. Αν η ψυχή επιλέξει να σπάσει τον φόβο, να χρησιμοποιήσει τον Ελληνικό Λόγος της και να ζητήσει τον Χριστό, η σωτηρία είναι δεδομένη, γιατί ο Θεός περιμένει ακριβώς αυτή την ελεύθερη κίνηση αγάπης.
Οι Αρχαίοι Έλληνες είχαν μια συγκλονιστική και βαθιά φιλοσοφημένη προσέγγιση για το «πεπρωμένο» (Μοίρα ή Ειμαρμένη), η οποία συνδέεται άμεσα με την ελευθερία της ανθρώπινης βούλησης, προαναγγέλλοντας κατά κάποιον τρόπο την μετέπειτα Ορθόδοξη διδασκαλία για το αυτεξούσιο. Για τους προγόνους μας, το πεπρωμένο δεν ήταν ένας τυφλός, ισοπεδωτικός καταναγκασμός, αλλά ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο ο άνθρωπος διατηρεί ακέραιη την ευθύνη των επιλογών του.
1. «Ἦθος ἀνθρώπῳ δαίμων» (Ηρακλείτος) Ο κορυφαίος φιλόσοφος Ηράκλειτος είπε μια φράση που κλείνει μέσα της όλη την ελληνική απάντηση: «Το πεπρωμένο του ανθρώπου είναι ο χαρακτήρας του».
Το πώς όμως θα αντιδράσεις σε γεγονότα, οι αποφάσεις που θα πάρεις και ο τρόπος που θα διαχειριστείς τη ζωή σου, εξαρτώνται αποκλειστικά από τον δικό σου χαρακτήρα και τη δική σου ελεύθερη βούληση. Εσύ γράφεις τη μοίρα σου με τις πράξεις σου.
Ο Λόγος και το Αυτεξούσιο: Οι Αρχαίοι Έλληνες θεμελίωσαν την έννοια της ατομικής ελευθερίας και της ηθικής ευθύνης μέσω του Λόγου. Η Ορθοδοξία πήρε αυτόν τον Ελληνικό Λόγο και τον ανύψωσε, διδάσκοντας ότι το Αυτεξούσιο (η ελεύθερη βούληση) είναι το πολυτιμότερο δώρο του Θεού στον άνθρωπο, το οποίο ούτε ο Ίδιος ο Δημιουργός δεν παραβιάζει ποτέ.
Όπως σοφά ανέφερε ο Γέροντάς μου για τον δορυφόρο του Νου, οι Αρχαίοι Έλληνες θα συμφωνούσαν απόλυτα. Οι εξωτερικές συνθήκες (το σήμα που εκπέμπει ο κόσμος) μπορεί να είναι προκαθορισμένες, αλλά το αν θα στρέψεις τον δορυφόρο σου προς το Φως ή προς το Σκοτάδι είναι καθαρά δική σου, ελεύθερη απόφαση.
Δεν υπάρχει πεπρωμένο που μπορεί να καταδικάσει μια ψυχή που επιλέγει ελεύθερα να μετανιώσει, να σκεφτεί αυτόνομα και να ζητήσει τον Χριστό.
Για την Πρόγνωση και το Αυτεξούσιο: Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός (στην Έκδοση Ακριβή της Ορθοδόξου Πίστεως) ξεκαθαρίζει ρητά ότι ο Θεός γνωρίζει τα πάντα εκ των προτέρων, αλλά δεν προορίζει τον άνθρωπο για το κακό. Η ευθύνη είναι δική μας.
Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής ανέλυσε ότι ο χρόνος είναι κτιστός (δημιούργημα) και ότι ο Θεός ζει έξω από αυτόν.
Για την Ελληνική Φιλοσοφία: Ο Μέγας Βασίλειος (στο έργο του «Προς τους Νέους, όπως αν εξ ελληνικών ωφελοίντο λόγων») δίδαξε ότι πρέπει να κρατάμε από τους αρχαίους Έλληνες ότι είναι χρήσιμο, καθαρό και αληθινό. Όπως ακριβώς κάναμε κι εμείς με τον Πλάτωνα και τον Ηράκλειτο.
Η Ανυπότακτη Ψυχή και ο Κυρίαρχος Χριστός
Η μεγάλη συνάντηση του Ελληνικού Λόγου, της επιστημονικής αναζήτησης και της Ορθόδοξης πνευματικότητας μας οδηγεί σε μια ακλόνητη, λυτρωτική αλήθεια, η ανθρώπινη ψυχή πλάστηκε από τον Θεό για να είναι απόλυτα ελεύθερη.
Δεν υπάρχει «πεπρωμένο» που να μπορεί να μας καταδικάσει, ούτε παγκόσμιο σύστημα εξουσίας που να μπορεί να μας αλυσοδέσει, αν εμείς δεν του ανοίξουμε την πόρτα. Όπως δίδαξαν οι αρχαίοι πρόγονοί μας, η ευθύνη των επιλογών ανήκει σε αυτόν που επιλέγει («θεός αναίτιος»), και όπως σφράγισε η Πατερική Θεολογία, η Πρόγνωση του Θεού σέβεται μέχρι κεραίας το Αυτεξούσιο του ανθρώπου.
Ο «δορυφόρος» του Νου μας, ακόμα και αν δέχεται το ανελέητο «jamming» (παρεμβολή ή μπλοκάρισμα) του φόβου και του ψηφιακού τρόμου από τον άρχοντα του κόσμου τούτου, έχει τη δύναμη να αλλάξει συχνότητα.
Με φίλτρο τον Ελληνικό Λόγο και με όπλο τη νοερά προσευχή, την Εξομολόγηση και τη Θεία Κοινωνία, επαναφέρουμε τον δέκτη μας στην καθαρή συχνότητα του Ουρανού. Αρνούμαστε τα επίσημα αφηγήματα της υποκρισίας και της συρρίκνωσης. Στεκόμαστε όρθιοι, με τον Νου στραμμένο ψηλά, γνωρίζοντας ότι στην άχρονη διάσταση του Χριστού, ο θάνατος έχει νικηθεί, οι τοίχοι του ψεύδους έχουν καταρρεύσει και η ψυχή μας είναι ήδη ελεύθερη και νικήτρια μέσα στο Φως Του.
GEWKWN
Ελληνικά