Άνθρωποι πλένουν τα χέρια τους στην είσοδο νοσοκομείου στην Μπουνία, Κονγκό, Κυριακή 17 Μαΐου 2026.

Η Επιτροπή Έκτακτης Ανάγκης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) συνεδριάζει σήμερα για να εισηγηθεί προσωρινά μέτρα αντιμετώπισης της νέας επιδημίας Έμπολα στο Κονγκό.

Η επιδημία στο Κονγκό και την Ουγκάντα έχει χαρακτηριστεί από τον ΠΟΥ κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία διεθνούς ενδιαφέροντος.

«Το έκανα σύμφωνα με το Άρθρο 12 του Διεθνούς Υγειονομικού Κανονισμού, αφού συμβουλεύτηκα τους υπουργούς Υγείας και των δύο χωρών, και επειδή ανησυχώ βαθιά για την κλίμακα και την ταχύτητα της επιδημίας», δήλωσε ο δρ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, κατά τη διάρκεια της Παγκόσμιας Συνέλευσης Υγείας στη Γενεύη την Τρίτη.

Η επιδημία, με επίκεντρο την ανατολική επαρχία Ιτούρι, έχει προκαλέσει τουλάχιστον 131 θανάτους και 500 κρούσματα, σύμφωνα με τις αρχές του Κονγκό.

Δύο κρούσματα, μεταξύ των οποίων ένας θάνατος, έχουν επίσης καταγραφεί στη γειτονική Ουγκάντα, σε δύο άτομα που ταξίδευαν από το Κονγκό.

«Υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που μας ανησυχούν για την πιθανότητα περαιτέρω διασποράς και νέων θανάτων», είπε ο Τέντρος.

Πρώτον, είπε, πέρα από τα επιβεβαιωμένα κρούσματα υπάρχει και ο μεγάλος αριθμός ύποπτων κρουσμάτων και θανάτων.

«Αυτοί οι αριθμοί θα αλλάξουν καθώς ενισχύονται οι επιχειρήσεις στο πεδίο, όπως η επιτήρηση, η ιχνηλάτηση επαφών και οι εργαστηριακοί έλεγχοι», πρόσθεσε ο Τέντρος.

Δεύτερον, κρούσματα έχουν αναφερθεί σε πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της Καμπάλας και της πόλης Γκόμα στη ΛΔ Κονγκό, και τρίτον, έχουν καταγραφεί θάνατοι μεταξύ υγειονομικών, κάτι που υποδηλώνει μετάδοση που σχετίζεται με την παροχή υπηρεσιών υγείας.

Όλοι αυτοί οι παράγοντες, σημείωσε ο Τέντρος, επηρεάζονται από τις έντονες μετακινήσεις πληθυσμού στην περιοχή.

Ο διεθνής οργανισμός υγείας ανέφερε ότι η επιδημία δεν πληροί τα κριτήρια πανδημικής έκτακτης ανάγκης όπως η COVID-19 και συνέστησε να μη κλείσουν τα διεθνή σύνορα.

Τι είναι ο ιός Έμπολα Bundibugyo;

Ο ιός Bundibugyo, που προκαλεί την επιδημία, είναι λιγότερο συχνός από άλλους ιούς Έμπολα, γεγονός που δυσκολεύει την ανταπόκριση, καθώς δεν υπάρχουν ειδικές θεραπείες ή εμβόλια.

«Δεν υπάρχει τίποτα καν κοντά στο στάδιο της κλινικής δοκιμής», δήλωσε η δρ Σελίν Γκάουντερ, ειδική στις λοιμώδεις νόσους και επιδημιολόγος, η οποία είχε περιθάλψει ασθενείς στη Δυτική Αφρική κατά την επιδημία Έμπολα του 2014-2016.

«Και αυτό σημαίνει ότι όσοι ανταποκρίνονται, οι υγειονομικοί και οι άλλοι εργαζόμενοι βοήθειας επιστρέφουν πραγματικά στα βασικά».

Ο ιός μεταδίδεται με τον ίδιο τρόπο όπως και άλλοι ιοί Έμπολα: μέσω στενής επαφής με σωματικά υγρά ασθενών ή νεκρών, όπως ιδρώτας, αίμα, κόπρανα ή εμετός. Οι υγειονομικοί και τα μέλη των οικογενειών που φροντίζουν ασθενείς διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο, ανέφεραν ειδικοί.

«Ελλείψει εμβολίου, υπάρχουν πολλά άλλα μέτρα που μπορούν να λάβουν οι χώρες για να σταματήσουν τη διασπορά του ιού και να σώσουν ζωές, ακόμη και χωρίς ιατρικές παρεμβάσεις, όπως η επικοινωνία κινδύνου και η ενεργός συμμετοχή των κοινοτήτων», είπε ο Τέντρος.

Ο έλεγχος της επιδημίας βασίζεται σε μια σειρά παρεμβάσεων, όπως η κλινική φροντίδα, η επιτήρηση και η ιχνηλάτηση επαφών, οι εργαστηριακές υπηρεσίες, η πρόληψη και ο έλεγχος λοιμώξεων στις υγειονομικές δομές, οι ασφαλείς και αξιοπρεπείς ταφές, ο εμβολιασμός όπου είναι εφικτό και η κοινωνική κινητοποίηση.

Η επιδημία στο Κονγκό: 50 νεκροί πριν από τον εντοπισμό της

Ο γενικός διευθυντής των Αφρικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (Africa CDC), δρ Ζαν Κασεγιά, δήλωσε ότι η αργή ανίχνευση καθυστέρησε την αντίδραση και έδωσε στον ιό χρόνο να εξαπλωθεί.

«Αυτή η επιδημία ξεκίνησε τον Απρίλιο. Μέχρι στιγμής δεν γνωρίζουμε τον δείκτη-ασθενή. Αυτό σημαίνει ότι δεν ξέρουμε ποιο είναι το εύρος αυτής της επιδημίας», είπε, χρησιμοποιώντας έναν όρο για το πρώτο ανιχνεύσιμο κρούσμα μιας επιδημίας.

Το πρώτο γνωστό ύποπτο κρούσμα, ένας άνδρας 59 ετών, εμφάνισε συμπτώματα στις 24 Απριλίου και πέθανε σε νοσοκομείο στην Ιτούρι στις 27 Απριλίου.

Όταν οι υγειονομικές αρχές ειδοποιήθηκαν για πρώτη φορά για την επιδημία μέσω των κοινωνικών δικτύων στις 5 Μαΐου, είχαν ήδη καταγραφεί 50 θάνατοι, σύμφωνα με το Africa CDC.

Ο ΠΟΥ ανέφερε ότι τουλάχιστον τέσσερις θάνατοι έχουν καταγραφεί μεταξύ υγειονομικών που εμφάνισαν συμπτώματα Έμπολα.