Ακρίβεια στα τρόφιμα: Πώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή φέρνει νέες αυξήσεις

Η καταιγίδα στη Μέση Ανατολή δεν απειλεί μόνο την παγκόσμια ασφάλεια, αλλά χτυπάει απευθείας το τραπέζι κάθε νοικοκυριού. Με τις τιμές της ενέργειας, τα ασφάλιστρα και τους ναύλους να έχουν πάρει την ανιούσα, ο παγκόσμιος δείκτης τροφίμων του ΟΗΕ επιβεβαιώνει την επιστροφή της ακρίβειας. Μετά από πέντε μήνες αποκλιμάκωσης, ο δείκτης τον Φεβρουάριο έκλεισε ανοδικά στις 125,3 μονάδες, φτάνοντας στο υψηλότερο σημείο από τον Οκτώβριο του 2025.

Η άνοδος σε δημητριακά, κρέατα και φυτικά έλαια “εξαφάνισε” την όποια ανακούφιση έφερε η πτώση στα γαλακτοκομικά και τη ζάχαρη.

Σιτηρά, κρέας και λάδι στα ύψη

Η ακτινογραφία των ανατιμήσεων προκαλεί «ίλιγγο» στους καταναλωτές:

• Δημητριακά: Βρίσκονται σε ύψος ρεκόρ από τον Μάιο του 2025. Το σιτάρι αυξήθηκε κατά 1,8% λόγω καιρικών συνθηκών σε Ευρώπη και ΗΠΑ, αλλά και λόγω των προβλημάτων εφοδιασμού από Ρωσία και Μαύρη Θάλασσα.
• Κρέας: Ο δείκτης σκαρφάλωσε στις 126,2 μονάδες, καταγράφοντας αύξηση 8% σε σχέση με πέρυσι. Το πρόβειο κρέας κατέρριψε κάθε ιστορικό ρεκόρ λόγω μειωμένων εξαγωγών από την Ωκεανία, ενώ το βόειο πιέζεται από την τεράστια ζήτηση Κίνας και ΗΠΑ.
• Φυτικά Έλαια: Επέστρεψαν στα επίπεδα του Ιουνίου 2022 (174,2 μονάδες), σημειώνοντας άλμα 11,5% σε σχέση με πέρυσι, κυρίως λόγω της αυξημένης ζήτησης για φοινικέλαιο και σογιέλαιο.

Στον αντίποδα, μοναδική «ανάσα» αποτελούν τα γαλακτοκομικά (πτώση 19,2% σε σχέση με πέρυσι, παρά την άνοδο του γάλακτος σε σκόνη και του βούτυρου) και η ζάχαρη, η οποία καταγράφει εντυπωσιακή πτώση 27,3%.

Ο εφιάλτης των λιπασμάτων και το Στενό του Ορμούζ

Η πραγματική βόμβα, ωστόσο, βρίσκεται στην παραγωγή των λιπασμάτων. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εγείρει βάσιμους φόβους για μια νέα, παγκόσμια επισιτιστική κρίση.

Η εξίσωση είναι αμείλικτη: Η άνοδος της ενέργειας ακριβαίνει τα λιπάσματα. Ταυτόχρονα, η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί φυσικό αέριο, το οποίο λείπει λόγω του “φρένου” στην παραγωγή από το Κατάρ. Πολλοί από τους κορυφαίους παραγωγούς λιπασμάτων εδρεύουν στη Μέση Ανατολή και έχουν ήδη περιορίσει δραστικά την παραγωγή τους.

Το πιο κρίσιμο στοιχείο, σύμφωνα με τα στοιχεία της DBRS Morningstar, είναι ότι έως και το 35% των παγκόσμιων πρώτων υλών για λιπάσματα περνάει αναγκαστικά μέσα από τα Στενά του Ορμούζ. Εάν οι πρώτες ύλες δεν φτάσουν στην Ευρώπη, οι αγρότες θα αναγκαστούν να περιορίσουν τη χρήση λιπασμάτων, οδηγώντας σε μικρότερη, κατώτερης ποιότητας και δραματικά ακριβότερη γεωργική παραγωγή.