Ισραήλ–Ιράν: Όταν η αποτροπή γίνεται υπαρξιακή

GEWKWN: Ισραήλ–Ιράν: Όταν η αποτροπή γίνεται υπαρξιακή

Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή έχει περάσει σε ένα επίπεδο όπου οι παραδοσιακές στρατηγικές αποτροπής και η διπλωματία έχουν περιορισμένη ή μηδαμινή λειτουργικότητα. Οι πληροφορίες ότι το Ισραήλ έχει εγκρίνει σχέδια για πλήγματα στο Ιράν και ότι βρίσκεται σε κατάσταση υψίστης ετοιμότητας δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως «πιθανότητα», στο επίπεδο που μιλάμε, είναι προειδοποίηση υπαρξιακής έντασης.

Υπαρξιακή αποτροπή και η απουσία ασφαλών διεξόδων

Η στρατηγική αντίληψη που κυριαρχεί σήμερα δεν βασίζεται πλέον σε παραδοσιακή λογική αναλογικότητας. Ένα πλήγμα στο Ιράν δεν θα περιοριστεί σε ένα «περιορισμένο επεισόδιο». Η αντίδραση θα είναι ολοκληρωτική, γιατί:

-Το καθεστώς στο Ιράν αντιμετωπίζει την επιβίωσή του ως υπέρτατη προτεραιότητα.

-Οι αντίπαλοί του, κυρίως Ισραήλ και ΗΠΑ, δεν μπορούν να ανεχθούν αμφισβήτηση της στρατηγικής τους ισχύος.

-Η αμοιβαία αβεβαιότητα έχει ήδη ξεπεράσει τα όρια όπου η διπλωματία θα μπορούσε να λειτουργήσει.

Αυτό που πολλοί αποκαλούν «αποτυχία της διπλωματίας» δεν είναι λάθος ή προσωρινό εμπόδιο, είναι αποτύπωση δομικού αδιεξόδου. Η πιθανότητα κλιμάκωσης είναι τόσο υψηλή που η αναμονή της «διπλωματικής λύσης» είναι πλέον αυταπάτη.

Προβοκάτσια: Ο καταλύτης που δεν λέει κανείς

Η ιστορία διδάσκει ότι οι μεγάλες στρατηγικές συγκρούσεις σχεδόν πάντα έχουν αφορμή, ένα γεγονός-σπίθα που καθιστά την κλιμάκωση «νομιμοποιημένη» στα μάτια της κοινής γνώμης ή των διεθνών παρατηρητών. 

Δεν θα περιμένουν την αποτυχία της διπλωματίας. Η αφορμή θα κατασκευαστεί ή θα εντοπιστεί. Και τότε, το παιχνίδι θα αλλάξει.

Αυτό δεν είναι συνωμοσιολογία, είναι στρατηγική ρεαλιστική ανάγνωση, όταν οι δομές    αποτροπής δεν λειτουργούν, η προβοκάτσια είναι εργαλείο μετάβασης από την ένταση στη σύγκρουση.

Η παρουσία των ΗΠΑ: Αμερικανική ετοιμότητα

Το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln κοντά στην Τεχεράνη δεν αποτελεί απλώς σήμα. Είναι πολιτική και στρατηγική δήλωση, οι ΗΠΑ έχουν ενεργοποιήσει ένα επίπεδο άμεσης στρατιωτικής ετοιμότητας που, σε περίπτωση κλιμάκωσης, θα καταστήσει τη σύγκρουση γεωπολιτικά και στρατηγικά υπερ-τοπική.

Η στρατηγική παρουσία αμερικανικών δυνάμεων περιορίζει τα περιθώρια υπολογισμού τόσο για το Ιράν όσο και για το Ισραήλ. Ένα πλήγμα από πλευράς Ισραήλ θα ενεργοποιήσει αυτόματα μηχανισμούς αντίδρασης που δεν θα είναι αναλογικοί, η κλιμάκωση θα είναι ταχεία και πολύπλευρη.

Η στρατηγική της Κίνας: ο σιωπηλός παρατηρητής

Η Κίνα, σύμφωνα με αναφορές για νέα διαστημικά πολεμικά οχήματα ικανά να εκτοξεύουν πυραύλους και να μεταφέρουν αεροσκάφη, δεν λειτουργεί ως άμεσος στρατηγικός αντίπαλος στη Μέση Ανατολή. Λειτουργεί ως παρατηρητής που αξιολογεί τις συνθήκες για επέμβαση ή εκμετάλλευση.

Η ανάλυση δείχνει ότι η Κίνα πιθανότατα δεν θα καθυστερήσει μια στρατηγική αφορμή, η παρούσα συγκυρία παρέχει δυνατότητες παρέμβασης σε παγκόσμια κλίμακα αν η αμερικανική ή περιφερειακή ισχύς αποσταθεροποιηθεί.

Στρατιωτικοποίηση του διαστήματος: ο νέος παράγοντας

Η υπαρξιακή διάσταση του επερχόμενου πολέμου δεν περιορίζεται στη Μέση Ανατολή. Το διάστημα έχει ήδη μετατραπεί σε πεδίο μάχης:

-Οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα διαθέτουν αντιδορυφορικές ικανότητες και δορυφορικές πλατφόρμες στρατιωτικού ελέγχου.

-Η απώλεια δορυφόρων ισοδυναμεί με παράλυση επικοινωνιών, πλοήγησης και επιχειρήσεων ακριβείας.

Οι πρώτες φάσεις ενός μεγάλου πολέμου μπορεί να στοχεύσουν ακριβώς σε αυτά τα συστήματα, καθιστώντας την κλιμάκωση μη αναστρέψιμη.

Η στρατιωτικοποίηση του διαστήματος καθιστά τη σύγκρουση υπερεθνική, με επιπτώσεις πέρα από τοπικά σύνορα και παραδοσιακές συμμαχίες.

Το τέλος των «ασφαλών επιλογών» Η αλήθεια είναι αυτή, δεν υπάρχουν πλέον ασφαλείς διέξοδοι.

Η αποκλιμάκωση ερμηνεύεται ως αδυναμία.

Η καθυστέρηση ως απώλεια πρωτοβουλίας.

Η ουδετερότητα ως στρατηγικό ρίσκο.

Όποιος επιχειρεί να βρει διέξοδο σε αυτή την κατάσταση θα διαπιστώσει ότι οι παραδοσιακές λύσεις είναι ανίσχυρες. Ο πόλεμος, όταν ξεκινήσει, θα είναι υπαρξιακός, όχι «περιορισμένος».

Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή δεν είναι μια «κανονική» ένταση που μπορεί να ελεγχθεί ή να διαχειριστεί η διπλωματία. Η έγκριση σχεδίων πλήγματος από το Ισραήλ, η παρουσία αμερικανικών δυνάμεων, η στρατηγική στάση της Κίνας και η στρατιωτικοποίηση του διαστήματος δημιουργούν ένα περιβάλλον υπαρξιακής κρίσης.

Σε αυτό το πλαίσιο:

-Ένα πλήγμα στο Ιράν δεν θα είναι περιορισμένο.

-Η απάντηση θα είναι ολοκληρωτική.

-Η διπλωματία δεν έχει πλέον λειτουργικό περιθώριο.

Η Μεσόγειος και η Μέση Ανατολή, για πρώτη φορά σε δεκαετίες, βρίσκονται σε κατάσταση όπου η σύγκρουση είναι όχι πιθανή, αλλά σχεδόν αναπόφευκτη.

GEWKWN