Ιατρική που λογοκρίθηκε: θεραπείες που εξαφανίστηκαν χωρίς να διαψευστούν

Η σύγχρονη ιατρική παρουσιάζεται ως αποτέλεσμα συνεχούς επιστημονικής βελτίωσης. Ωστόσο, η ιστορία της είναι γεμάτη από θεραπείες και προσεγγίσεις που εφαρμόστηκαν, παρήγαγαν αποτελέσματα και στη συνέχεια εγκαταλείφθηκαν ή απαγορεύτηκαν, όχι επειδή αποδείχθηκαν επικίνδυνες, αλλά επειδή δεν ταίριαζαν στο κυρίαρχο μοντέλο.

Η λογοκρισία στην ιατρική δεν εμφανίζεται πάντα ως απαγόρευση. Συχνά εκδηλώνεται ως σιωπή.

Η ιατρική πριν τη φαρμακοβιομηχανία

Πριν την καθιέρωση της βιομηχανικής φαρμακευτικής παραγωγής, η ιατρική βασιζόταν σε ένα ευρύ φάσμα μεθόδων: διατροφή, βότανα, φως, ηλεκτρισμό, ήχο και ρυθμό. Η θεραπεία στόχευε στην ενίσχυση της ζωτικής δύναμης και όχι μόνο στην καταστολή των συμπτωμάτων.

Πολλές από αυτές τις πρακτικές εγκαταλείφθηκαν μαζικά στις αρχές του 20ού αιώνα.

Η ηλεκτροθεραπεία και η εξαφάνισή της

Στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, η ηλεκτροθεραπεία χρησιμοποιούνταν ευρέως σε νοσοκομεία και ιατρεία. Η εφαρμογή ηλεκτρικών ρευμάτων για τη ρύθμιση της νευρικής και μυϊκής λειτουργίας θεωρούνταν απολύτως επιστημονική.

Με την άνοδο των χημικών φαρμάκων, η μέθοδος χαρακτηρίστηκε «παρωχημένη», χωρίς να υπάρξει συνολική επιστημονική διάψευση της αποτελεσματικότητάς της.

Η θεραπεία με φως

Ο Νιλς Φίνσεν τιμήθηκε με Νόμπελ Ιατρικής το 1903 για τη θεραπεία ασθενειών με φως. Παρ’ όλα αυτά, η φωτοθεραπεία περιορίστηκε δραστικά τις επόμενες δεκαετίες, παρά το γεγονός ότι η επίδραση του φωτός στον ανθρώπινο οργανισμό είναι σήμερα επιστημονικά τεκμηριωμένη.

Διατροφή και θεραπεία

Η ιδέα ότι η διατροφή μπορεί να προλαμβάνει ή να θεραπεύει ασθένειες αντιμετωπίστηκε για δεκαετίες ως δευτερεύουσα. Σε πολλές περιπτώσεις, διατροφικές παρεμβάσεις απέδωσαν καλύτερα από φαρμακευτικά σχήματα, χωρίς όμως να υιοθετηθούν συστηματικά.

Η πρόληψη δεν ήταν ποτέ οικονομικά ελκυστική.

Βότανα και φυσικές ουσίες

Πολλά σύγχρονα φάρμακα βασίζονται σε φυσικές ουσίες που χρησιμοποιούνταν παραδοσιακά. Ωστόσο, η παραδοσιακή χρήση χαρακτηρίστηκε «αναξιόπιστη», ενώ η απομόνωση της δραστικής ουσίας κατοχυρώθηκε ως επιστημονική πρόοδος.

Το κοινό μοτίβο της απόρριψης

• Θεραπείες που δεν κατοχυρώνονται πατεντικά
• Μέθοδοι που βασίζονται στην ενίσχυση του οργανισμού
• Πρακτικές που απαιτούν χρόνο και εξατομίκευση
• Αποτελέσματα που δεν ελέγχονται κεντρικά

Η σιωπηλή λογοκρισία

Οι περισσότερες από αυτές τις μεθόδους δεν απαγορεύτηκαν ρητά. Απλώς σταμάτησαν να διδάσκονται. Ό,τι δεν διδάσκεται, ξεχνιέται. Και ό,τι ξεχνιέται, παύει να υπάρχει στη συλλογική γνώση.

Τι μας δείχνει η ιστορία

Η ιστορία της ιατρικής δείχνει ότι η πρόοδος δεν είναι μόνο αποτέλεσμα επιστημονικής ανακάλυψης, αλλά και επιλογής. Το ερώτημα δεν είναι ποιες θεραπείες λειτουργούν, αλλά ποιες επιτρέπεται να λειτουργούν μέσα στο σύστημα.

Ερώτημα προς τον αναγνώστη:
Πόσες θεραπείες χάθηκαν όχι επειδή ήταν επικίνδυνες, αλλά επειδή δεν ήταν κερδοφόρες;