Σημαδιακές ημερομηνίες: γιατί τα μεγάλα γεγονότα επαναλαμβάνονται τις ίδιες μέρες;

Η ιστορία δεν εξελίσσεται τυχαία μέσα στο ημερολόγιο. Όσο κι αν παρουσιάζεται ως αλληλουχία ανεξάρτητων γεγονότων, η προσεκτική παρατήρηση αποκαλύπτει επαναλαμβανόμενα μοτίβα σε συγκεκριμένες ημερομηνίες. Γεγονότα πολιτικής ισχύος, καταστροφές, αποφάσεις και καμπές εμφανίζονται ξανά και ξανά στις ίδιες μέρες.

Για κάποιους αυτό είναι απλή σύμπτωση. Για άλλους, αποτελεί ένδειξη ότι ο χρόνος χρησιμοποιείται και ως εργαλείο.

20 Ιανουαρίου: η ημέρα της μετάβασης εξουσίας

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η 20ή Ιανουαρίου είναι θεσμοθετημένη ως ημέρα ορκωμοσίας προέδρων. Δεν πρόκειται απλώς για διοικητική επιλογή. Είναι μια ημερομηνία που συνδέεται με αλλαγή, επανεκκίνηση και μεταβίβαση ισχύος.

Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές κρίσιμες πολιτικές αποφάσεις, ανακοινώσεις στρατηγικής ή αλλαγές πορείας συμπίπτουν ή δρομολογούνται γύρω από αυτή τη μέρα. Η ημερομηνία λειτουργεί ως συμβολικό «κατώφλι».

11 Σεπτεμβρίου: από σύμβολο καταστροφής σε παγκόσμιο σημείο αναφοράς

Πριν το 2001, η 11η Σεπτεμβρίου είχε ήδη ιστορικό βάρος. Το 1973, την ίδια ημερομηνία, ανατράπηκε ο Σαλβαδόρ Αλιέντε στη Χιλή με στρατιωτικό πραξικόπημα που υποστηρίχθηκε από εξωτερικές δυνάμεις.

Μετά το 2001, η ημερομηνία απέκτησε νέο, παγκόσμιο νόημα. Από εκείνη τη στιγμή και έπειτα, η 11η Σεπτεμβρίου χρησιμοποιείται ως σημείο καμπής για πολέμους, περιορισμούς ελευθεριών και αναδιαμόρφωση της διεθνούς πολιτικής.

22 Νοεμβρίου: πολιτικές δολοφονίες και αλλαγή πορείας

Στις 22 Νοεμβρίου 1963 δολοφονήθηκε ο Τζον Φ. Κένεντι. Η ημερομηνία αυτή συνδέθηκε με την abrupt αλλαγή πολιτικής κατεύθυνσης στις ΗΠΑ, ιδιαίτερα σε θέματα πολέμου, εξωτερικής πολιτικής και μυστικών υπηρεσιών.

Παρατηρητές έχουν επισημάνει ότι γύρω από την ίδια περίοδο στο ημερολόγιο έχουν σημειωθεί και άλλες πολιτικές κρίσεις και αποφάσεις που οδήγησαν σε συγκέντρωση εξουσίας.

15 Μαρτίου: πανδημίες, lockdowns και παγκόσμια μέτρα

Τον Μάρτιο του 2020, γύρω στις 15 Μαρτίου, μεγάλος αριθμός χωρών ανακοίνωσε σχεδόν ταυτόχρονα lockdowns, περιορισμούς και έκτακτα μέτρα. Η ταυτόχρονη ενεργοποίηση πολιτικών σε παγκόσμια κλίμακα δημιούργησε ερωτήματα για τον βαθμό συντονισμού.

Η ημερομηνία αυτή δεν ήταν αποτέλεσμα μιας στιγμιαίας απόφασης, αλλά μοιάζει με προγραμματισμένο σημείο ενεργοποίησης.

23 Μαρτίου: όταν η ανθρωπότητα μπήκε σε “καραντίνα”

Στις 23 Μαρτίου 2020, το Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσε επίσημο lockdown. Την ίδια περίοδο, παρόμοια μέτρα λαμβάνονταν σε δεκάδες χώρες, με ελάχιστες διαφοροποιήσεις. Η σύμπτωση ημερομηνιών υποδεικνύει ότι οι αποφάσεις είχαν ληφθεί πολύ νωρίτερα.

Η χρήση του χρόνου ως ψυχολογικό εργαλείο

Στην ψυχολογία της εξουσίας, οι ημερομηνίες λειτουργούν ως άγκυρες μνήμης. Όταν ένα γεγονός συνδέεται με μια συγκεκριμένη μέρα, επανέρχεται ευκολότερα στο συλλογικό υποσυνείδητο.

Η επανάληψη δεν είναι τυχαία. Είναι τρόπος ενίσχυσης της σημασίας.

Σύμπτωση ή σιωπηλό μοτίβο;

Όσο περισσότερα παραδείγματα συγκεντρώνονται, τόσο δυσκολότερο γίνεται να αγνοηθεί το μοτίβο. Η ιστορία δείχνει να ακολουθεί συγκεκριμένους χρονικούς κόμβους, στους οποίους η εξουσία αλλάζει χέρια, οι κοινωνίες επαναπροσδιορίζονται και οι άνθρωποι καλούνται να προσαρμοστούν.

Ερώτημα προς τον αναγνώστη:
Αν οι ημερομηνίες δεν είναι τυχαίες, ποιος τις επιλέγει και με ποιο σκοπό;