Κατάρρευση προ των πυλών: Το παρατεταμένο shutdown στις ΗΠΑ απειλεί με ύφεση, ανεργία και οικονομικό χάος

Το μερικό shutdown ξεκίνησε την 1η Οκτωβρίου 2025, καθώς Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν για τη χρηματοδότηση ορισμένων τμημάτων της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.
Στα μερικά shutdown, ορισμένοι υπάλληλοι θεωρούνται απαραίτητοι και εργάζονται χωρίς πληρωμή, ενώ συνεχίζεται η χρηματοδότηση επιδομάτων που δεν εξαρτάται από ετήσιες πιστώσεις.

Στις 20 προηγούμενες περιπτώσεις shutdown μεταξύ 1976 και 2024, οι περισσότερες κράτησαν λίγες ημέρες έως μία εβδομάδα.
Ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις ότι το τρέχον shutdown μπορεί να μην λήξει γρήγορα.

Το άμεσο πλήγμα στο ΑΕΠ από ένα παρατεταμένο shutdown είναι βέβαιο, αλλά οι έμμεσες επιπτώσεις μπορεί να είναι ακόμη πιο σοβαρές.

Το πιο πρόσφατο παρατεταμένο shutdown, τον χειμώνα του 2018-2019, διήρκησε 35 ημέρες – το μεγαλύτερο στην ιστορία των ΗΠΑ.

Το Congressional Budget Office (CBO) εκτίμησε ότι καθυστέρησε περίπου 18 δισ. δολάρια σε ομοσπονδιακές δαπάνες, οδηγώντας σε μείωση 11 δισ. δολαρίων στο πραγματικό ΑΕΠ.

Οι μόνιμες απώλειες υπολογίστηκαν σε περίπου 3 δισ. δολάρια, ένα ποσό μικρό για μια οικονομία 30 τρισ. δολαρίων.

Έμμεσες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις

Κεντρικό ρόλο φαίνεται να παίζει η ψυχολογία των καταναλωτών.

Η πρόσφατη πτώση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών, σε συνδυασμό με την αδύναμη αγορά εργασίας και τις μεικτές προσδοκίες των επιχειρήσεων, εντείνει τον κίνδυνο ύφεσης.
Η παρατεταμένη αβεβαιότητα μπορεί να μειώσει περαιτέρω την καταναλωτική και επιχειρηματική εμπιστοσύνη.
Δεδομένου ότι η κατανάλωση αντιστοιχεί στο 70% της οικονομικής δραστηριότητας, μια πτώση της εμπιστοσύνης μπορεί να λειτουργήσει ως κρίσιμο σημείο καμπής για την οικονομία.

Οι πιθανές απολύσεις υπαλλήλων θα μπορούσαν να μετατρέψουν τις προσωρινές απώλειες σε μόνιμες, μειώνοντας τη συνολική ζήτηση και προκαλώντας επιπλέον ανεργία στον ιδιωτικό τομέα.

Η αμερικανική οικονομία σε επισφαλή κατάσταση

Η αγορά εργασίας δείχνει ήδη ανησυχητικά σημάδια. Τον Αύγουστο προστέθηκαν μόνο 22.000 θέσεις εργασίας, με αναθεωρήσεις προς τα κάτω των δεδομένων Ιουνίου και Ιουλίου.

Το ποσοστό ανεργίας των πρόσφατων αποφοίτων 22-27 ετών φτάνει το 5,3%, υψηλότερο από το γενικό ποσοστό ανεργίας 4,3%.

Τα δεδομένα ADP δείχνουν απώλεια 32.000 θέσεων εργασίας τον Σεπτέμβριο, τη μεγαλύτερη μείωση των τελευταίων 2,5 ετών.
Η έκθεση του Bureau of Labor Statistics (BLS), που θα δημοσιευόταν στις 3 Οκτωβρίου, δεν κυκλοφόρησε λόγω του shutdown, αφήνοντας μεγαλύτερη αβεβαιότητα.

Κόστη που δεν επιλύονται με επιτόκια

Η Federal Reserve αναμένεται να μειώσει τα επιτόκια δύο φορές ακόμη φέτος για να ενισχύσει την κατανάλωση και τις επενδύσεις, αλλά οι δομικές προκλήσεις παραμένουν: τεράστια ελλείμματα και χρέος, στενές οικονομικές δυνατότητες των νοικοκυριών, κρίση προσιτής στέγης και συρρίκνωση της εργατικής δύναμης.

Η νομισματική πολιτική μπορεί να κερδίσει χρόνο, αλλά δεν μπορεί να λύσει τα βαθύτερα προβλήματα της αμερικανικής οικονομίας, ενώ η παρατεταμένη αβεβαιότητα λόγω shutdown και δασμών αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών οικονομικών αναταράξεων.

www.bankingnews.gr