Τι γινόταν ακριβώς στα Ελευσίνια Μυστήρια;

Ο Μύθος της Δήμητρας και της Περσεφόνης 
Παρόλο που οι
περισσότεροι από τους αρχαίους λαούς φαντάζονταν τους θεούς να κατοικούν
στον ουρανό, η θεότητα της γης είναι πολύ παλαιότερη και τα Ελευσίνια
Μυστήρια περιστρέφονταν γύρω από αυτή. Στην αρχή την αποκαλούσαν Γαία
αλλά με το πέρασμα των αιώνων, απέκτησε το όνομα Δήμητρα, το οποίο κατά
μια πιθανότατα σημαίνει «Γη μήτηρ», ενώ κατά μια άλλη «μητέρα του
σταχυού». 

Η λατρεία της
Δήμητρας ήταν άμεσα συνδεδεμένη με τους αγρότες, με τον κύκλο των
εργασιών από τη σπορά ως τη συγκομιδή. Ξεκινώντας από τις εύφορες
πεδιάδες της νότιας Θεσσαλίας, εξαπλώθηκε σε όλη την Ελλάδα και είχε
ευρύτατη διάδοση σε όλο τον ελληνισμό από την Μικρά Ασία μέχρι την
Ιταλία. 

Ο μύθος της
Δήμητρας και της Περσεφόνης (κόρη της Δήμητρας και του Δια) που αποτελεί
το κέντρο της λατρείας των Ελευσίνιων έχει ως εξής σύμφωνο με τον
ομηρικό ύμνο: η Κόρη έπαιζε σε μια πανέμορφη, καταπράσινη περιοχή, το
Νυσσιον Πεδίο, μαζί με τις Ωκεανίδες Νύμφες όταν είδε ένα πανέμορφο
νάρκισσο και θέλησε να τον κόψει. Τότε εμφανίστηκε ο Άδης (Πλούτωνας)
και την έκλεψε, αφού προηγουμένως είχε πάρει την συγκατάθεση του Δια. Η
Δήμητρα μάταια έψαχνε να την βρει. Κάποια μέρα μίλησε με τον βασιλιά
Ήλιο ο οποίος της εξήγησε τι είχε γίνει, κι αυτή έχοντας θυμώσει παρά
πολύ με το Δια που επέτρεψε την αρπαγή της κόρης τους, αντί να γυρίσει
στον Όλυμπο, μεταμορφώθηκε σε γριά και άρχισε να περιπλανείται στις
πόλεις. Έτσι έφτασε στην Ελευσίνα όπου ζήτησε να της χτίσουν έναν ναό
κάτω από την Ακρόπολη. Αποσύρθηκε στον ναό λοιπόν, έκοψε κάθε επαφή με
τον κόσμο και όλη μέρα θρηνούσε για τον χαμό της Κόρης της μέχρι που η
γη έπαψε να βλασταίνει και ο αφανισμός των ανθρώπων απειλούσε τον κόσμο.
Βλέποντας αυτά, ο Δίας έστειλε τον Ερμή στον Άδη ζητώντας του να
επιτρέψει την άνοδο της Κόρης για να ηρεμήσει η Δήμητρα. Ο Άδης την
έστειλε αφού πρώτα της έδωσε να φάει καρπό ροιάς (ροδιού) για να
εξασφαλίσει την επιστροφή της. 

Η Κόρη
συνάντησε την μητέρα στην Ελευσίνα, όμως μόλις η Δήμητρα αντιλήφθηκε ότι
η κόρη της έφαγε τον καρπό κατάλαβε ότι δεν μπορεί να την κρατήσει για
πάντα κοντά της. Την λύση έδωσε η Ρέα (μητέρα του Δια, του Άδη και της
Δήμητρας) μέσω της οποίας έγινε συμβιβασμός ανάμεσα στους θεούς και
αποφάσισαν ότι η Περσεφόνη θα περνούσε το 1/3 του χρόνου με τον σύζυγο
της Άδη και τα 2/3 στον Όλυμπο με την μητέρα της. Έτσι πείστηκε και η
Δήμητρα να γυρίσει στον Όλυμπο και μόλις βγήκε από τον ναό που είχε
κλειστεί, η γη άνθισε και η Δήμητρα έδειξε στους άρχοντες της πόλης τον
τρόπο με τον οποίο ήθελε να την λατρεύουν, τα «Σεμνά Όργια*», τα οποία
δεν επιτρεπόταν για κανένα λόγο να φανερώνονται στους αμύητους. 

*Σημείωση: η παρεξηγημένη λέξη όργια σημαίνει μυστικές τελετές, μυστική λατρεία. 

Ιστορικό των Μυστήριων