09:37 - 20/03/2017

Περί Έρωτος, Ηθικής και Ανηθικότητας

Έχουν περάσει αιώνες από τότε που ο Κικέρωνας κατά τη δίκη του Καβαλίνα φώναζε στην αίθουσα το «O tempora o mores», ο διαχωρισμός της ηθικής με την ανηθικότητα, αυτή η αδιαφανής μάχη συνεχίζεται ως τις μέρες μας. Με τις έννοιες να μεταβάλλονται ανάλογα με την εξέλιξη των κοινωνιών, να προσδιορίζονται από τις ανάγκες μιας κοινωνίας, αναδιαμορφώνοντας τον χαρακτήρα και στιγματίζοντας την ανθρώπινη συνείδηση.

Χωρά μεγάλη φιλοσοφική ανάλυση-διάλογο για το πώς η ηθική και η ανηθικότητα αναπλάθονται στους αιώνες, καταλήγοντας στην σημερινή τους μορφή. Αλλά για την ώρα το γενικό πλαίσιο το αφήνω στην άκρη, προσωπικά θα ήθελα να σκιαγραφήσω το πώς αυτά τα δυο ανακατεύονται στον ρομαντισμό, επηρεάζοντας τα συναισθήματα, που αποκτούν πότε θερμούς και πότε ψυχρούς χρωματισμούς .

Το να βρεις παραδείγματα που φωτογραφίζουν αυτά τα δυο μέσα στο ρομαντισμό είναι εύκολο, από τον «Ερωτόκριτο» του Βιτσέντζο Κορνάρο, στο θεατρικό έργου του Ουίλιαμ Σαίξπηρ «Οθέλος» όπου η ηθική και ανηθικότητα αληλλοκυνηγιούνται σαν μικρά παιδιά στον κήπο της αγάπης, οδηγώντας τη να απολογείται στους νόμους των ανθρώπων.

Σήμερα τα πράγματα είναι πιο απλά ή μάλλον ο κάμπος δεν έχει δάση ώστε να σου κρύβουν την θέα αλλά εξακολουθεί ο διαχωρισμός τους να επικεντρώνεται στις παρορμητικές υποσχέσεις που δίνονται σε μια αγάπη.

Ουδείς μπορεί να αμφιβάλει για τον λαβύρινθο των συναισθημάτων μιας ερωτευμένης καρδιάς και για την δύναμή τους που πηγάζει από μια αγάπη.

Ένα μεγάλο ερώτημα είναι κατά πόσο ένας άνθρωπος που ταξιδεύει με την πυξίδα της αγάπης συνεχίζει να βλέπει τον ορίζοντα με το βλέμμα της ηθικής και εάν στις τρικυμίες πλέει με τον άνεμο της ανηθικότητας, γιατί μια πληγωμένη καρδιά δε ξέρεις πότε πού οδηγεί και πόσο βάθος έχουν οι ρωγμές που δημιουργούνται.

Προσπάθησα ειλικρινά να βρω μια απάντηση μέσα από συγγραφείς και φιλοσόφους σε αυτό το ερώτημα και κατέληξα σε αδιέξοδο, για παράδειγμα ο Georges Feydeau (Γάλλος συγγραφέας) διερωτάται «Δεν είναι άραγε πιο ηθική η ελεύθερη ένωση δυο εραστών που αγαπιούνται από τη νόμιμη ένωση δυο πλασμάτων χωρίς αγάπη;»

Με τον Γερμανό φιλόσοφο Εμμανουέλ Καντ να απαντά «Η Ηθική δεν είναι το δόγμα που καθορίζει πώς να γίνουμε ευτυχισμένοι, αλλά πώς να είμαστε άξιοι για να γίνουμε ευτυχισμένοι.» Το συμπέρασμα που βγαίνει ως προς το παραπάνω ερώτημα, είναι τελικά πως όσο εύκολα διαχωρίζουμε-κατανοούμε τις έννοιες τους, τόσο δύσκολη είναι η ανάλυση και δυσκολότερο να διακρίνεις πότε είσαι με το μέρος της μιας ή της άλλης πλευράς, σε ένα πόλεμο που ποτέ το τέλος δε θα έρθει.

Σίγουρα κακώς σήμερα η δειλία ή αβεβαιότητα ενός ατόμου σε μιαν αγάπη μπερδεύεται με την ανηθικότητα. Η δειλία μπορεί να αλλάξει χωρίς να πληγώσει την καρδιά σε αντίθεση με την ανηθικότητα που αφήνει τις σκιές της επάνω. Κατά πόσο η ανηθικότητα συσχετίζεται με την εκδίκηση εξαρτάται από το είδος της εκδίκησης και το μονοπάτι που καταλήγει. Για τον Λόρδο Βύρωνα η ανηθικότητα στον έρωτα ήταν κάτι φυσικό μη ελεγχόμενο παίρνοντας πολλές φορές την μορφή της φλόγας που αναζωπυρώνει τα συναισθήματα. Κατά εμέ και τα δυο συνεχίζουν να είναι μεταβλητά στον βαθμό που η αξία των συναισθημάτων μιας σχέσης το επιτρέπει.

Μάλλον ποτέ δεν θα μπορέσουμε να εξηγήσουμε τον σωστό τρόπο και την διαφορετικότητα που έχουν η ηθική και η ανηθικότητα και επηρεάζουν τον ρομαντισμό.

Όλα είναι θέμα οπτικής γωνίας των γεγονότων και των κοινωνιών που ζούμε. «Άλλαζε απόψεις, αλλά κράτα τις αρχές σου. Άλλαζε τα φύλλα, αλλά κράτα άθικτες τις ρίζες.» (Βίκτωρ Ουγκώ).

Loading...
Σχετικά με Θεόδωρος Γιαννόπουλος
Ανήσυχο πνεύμα, δημιουργικός στο χαρτί, στο καμβά, και σε ότι μπορεί να πάρει μορφή μέσα από την ψυχή μου. Λάτρης του αρχαίου ελληνικού πνεύματος, και της ιστορίας του.

Σχόλια Αναγνωστών (3)

  1. 13
    0
    Είναι πιο εύκολο σήμερα για τον Έλληνα να κατανοήσει κβαντική φυσική παρά την φύση της ηθικής. Γιατί; Μα επειδή υπάρχουν πολλά βιβλία στα βιβλιοπωλεία για την κβαντική φυσική, και δεν προωθείται κανένα σοβαρό βιβλίο για την ηθική. Αν ρίξεις γύρω σου μια ματιά δεν βλέπεις καμία αναφορά, ούτε επιφανιακή, (α) στην ηθική του Αριστοτέλη που είχε πολύ απλή λογική ανάλυση και εύκολα κατανοητή και (β) στις σύγχρονες δημοσιεύσεις σχετικές με την ηθική που, κατά σύμπτωση, βγάζουν συμπεράσματα παρόμοια με τον Αριστοτέλη. Δεν το λέω ως μομφή στο άρθρο αλλά ως σχόλιο στο δυτικό τρόπο σκέψης, ακριβώς την εποχή που η δύση καταρρέει. Έχουμε τον Καντ που είπε ενδιαφέροντα πράγματα για την εποχή του και μένουμε εκεί χωρίς νέα δομική ανάλυση σε μια κοινωνία που έχει αλλάξει ριζικά. Η γενιά του πολυτεχνείου στην Ελλάδα και του Μάη του 68 στη Γαλλία έκαναν δυο πράγματα (1) σχετικοποίησαν την ηθική, σεξουαλικοποίησαν την κοινωνία και ειρωνεύτηκαν τα θεμέλια της ηθικής στην μεταφυσική σκέψη και (2) επάνδρωσαν ένα πολιτικό σύστημα που ξεπούλησε τα πάντα! Η σεξουαλική εγκράτεια και η γενναιότητα στην μάχη αποτελεί παρατηρήσεις των αρχαίων Ελλήνων από τον Όμηρο ως και τον Αριστοτέλη. Ο Πάρης δεν ήταν απλώς σεξουαλικά φιλελεύθερος, ήταν και ο πιο δειλός στην μάχη. Ο Μενέλαος δεν είχε απλώς μεγάλη αγάπη για την Ελένη, ήταν και γενναίος στην μάχη. Η «σχετικότητα της ηθικής» ιδεολογικά, κυβερνάει σήμερα την Ελλάδα, και η γενιά αυτή ονομάζει 15 ώρες διαπραγμάτευση και πλήρη υποχώρηση ως «αγώνα». Εκεί που το θέατρο ήταν «μίμηση πράξεως σπουδαίας και τελείας» σήμερα είναι «μίμηση πράξεως χυδαίας και βλακείας». Από εκεί πλάθονται οι εγκέφαλοι και γύρω από αυτή τη σφαίρα αναζητούν από το θερμοκήπιο της «γαλλικής φιλοσοφίας» να καλύψουν με αμπελο-φιλοσοφία τις επιθυμίες τους. Εμπιθυμώ το Α και ονομάζω ηθικό το Α με μια συλλογή όμορφων λέξεων που γαργαλούν τα ατυιά μου. Χωρίς καμία οντολογική μελέτη για τη φύση του Α και τις πρακτικές και ουσιαστικές επιπτώσεις του στη ζωή μου και στην κοινωνία. Ο μεγαλύτερος δάσκαλος της ηθικής βέβαια παραμένει ο πόνος. Η Ελλάδα ακόμα δεν έχει πονέσει τόσο ώστε να θυμηθεί πως ο Πάρης, ακολουθώντας το πάθος του για έρωτα επέλεξε να δώσει το μήλο στην Αφροδίτη (και όχι στην Αθηνά της σοφίας) φέρνοντας τελικά την καταστροφή όχι μόνο στον ίδιο αλλά και σε ολόκληρη την Τροία. Θα θυμηθούμε ξανά πως η Πηνελόπη, με την εγκράτειά της έγινε το σύμβολο του πολιτισμού.
  2. 4
    7
    Η ηθική είναι προσωπική κατάσταση για τον καθένα, και σίγουρα διαμορφώνεται μέσα από τα ήθη και έθιμα κάθε περιόδου. Ο Βίκτωρ Ουγκώ, ήταν ο 24ος Μάγιστρος του Κοινόβιου της Σιών… δηλαδή αρχισιωνιστής! Αυτά.
  3. 16
    0
    Η ηθικη ΔΕΝ ειναι κουστουμι να το ΡΑΒΕΙΣ στα μετρα σου , ΟΥΤΕ ΝΑ ΤΟ ΦΟΡΑΣ ΟΠΟΥ ΚΑΙ ΟΠΟΤΕ ΣΕ ΒΟΛΕΥΕΙ !!! ΗΘΙΚΗ ΕΧΕΙΣ …’Η ΔΕΝ ΕΧΕΙΣ !!! Και την δειχνεις με τον ποσο ΠΟΝΟ σκορπας ΑΔΙΚΑ γυρω σου ..,’Η ΟΧΙ !!!

Σχολιάστε

To e-mail σας δεν θα δημοσιευθεί