07:22 - 18/05/2014

Wikileaks: Υπόγειες επαφές Τουρκίας-ΗΠΑ από το ’70 για τα κοιτάσματα πετρελαίου στο Αιγαίο

wikileaks-ypogeies-epafes-tourkias-usa

Wikileaks: Υπόγειες επαφές Τουρκίας-ΗΠΑ από το ’70 για τα κοιτάσματα πετρελαίου στο Αιγαίο

Τα απόρρητα τηλεγραφήματα για τις επαφές των ΗΠΑ με την Τουρκία σχετικά με τις ελληνικές αντιδράσεις στις απόπειρες της Άγκυρας να διεξάγει έρευνες για πετρέλαιο έρχονται στη δημοσιότητα. Οι συμφωνίες, οι πιέσεις και η ελληνική στάση. Θερμά επεισόδια μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας προκαλούσε η πλεύση ερευνητικών σκαφών στο Αιγαίο από τη δεκαετία του ’70.

Όπως δημοσιεύουν «Τα Νέα», αξιοποιώντας την εφαρμογή Public Library of US Diplomacy του Wikileaks, εντόπισαν αμερικανικά τηλεγραφήματα που αποκαλύπτουν το διπλωματικό παρασκήνιο των ερευνών των σκαφών »Τσανταρλί» το 1974 και »Σισμίκ» το 1976.

Αμερικανοί διπλωμάτες έπειτα από συναντήσεις με Τούρκους αξιωματούχους τον Ιούνιο του 1974 διέδιδαν το μήνυμα ότι οι Έλληνες ήθελαν να φοβίσουν τις ξένες εταιρείες ώστε να μην προχωρήσουν σε έρευνες πετρελαίου στο Αιγαίο, σύμφωνα με τηλεγραφήματα.

Ελληνική διαμαρτυρία

Η Ελλάδα διαμαρτυρήθηκε για την ενδεχόμενη συνεργασία των Αμερικανών με την τουρκική κρατική εταιρεία πετρελαίου – ενέργεια που τελικά χρησιμοποιήθηκε υπέρ της Τουρκίας παρά το γεγονός ότι η ένταση είχε προκληθεί από έρευνες τουρκικού σκάφους.

Στις 17 Ιουνίου 1974 ένα εμπιστευτικό πολυσέλιδο έγγραφο (1974ANKARA04379) εστάλη από τον Αμερικανό πρεσβευτή στην Άγκυρα προς το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και τον ΟΗΕ, τις πρεσβείες σε Αθήνα, Λευκωσία, Λονδίνο, τα προξενεία Σμύρνης, Θεσσαλονίκης, Κωνσταντινούπολης, αλλά και προς πλήθος άλλων αποδεκτών κυρίως από τις στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, στην Ευρώπη, τον 6ο Στόλο καθώς και στις μυστικές υπηρεσίες. Σημαντικό να σημειωθεί πως σπανίως συναντώνται τηλεγραφήματα με τόσο πολλούς αποδέκτες.

Το διάβημα

Στο εν λόγω έγγραφο περιγραφόταν η συνάντηση του γενικού διευθυντή του υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας κ. Σοϊζάλ με στέλεχος της πρεσβείας στην Άγκυρα, κατά την οποία οι Αμερικανοί παρέλαβαν το διάβημα διαμαρτυρίας της Ελλάδας για τις έρευνες του τουρκικού ωκεανογραφικού σκάφους »Τσανταρλί» στο Αιγαίο.
»Πιθανώς, το ελληνικό διάβημα στόχευε στο να «τρομάξει» όποιες ξένες εταιρείες εξετάζουν το ενδεχόμενο να αναλάβουν έρευνες για λογαριασμό της Τουρκίας», έγραφε στο τηλεγράφημα ο πρεσβευτής Μάκομπερ. Οι ΗΠΑ παρακολουθούσαν στενά την κατάσταση ήδη από τα τέλη του προηγούμενου μήνα.

Στα στοιχεία εμπιστευτικού τηλεγραφήματος (1974ANKARA04216) φαίνεται ότι οι έρευνες για πετρέλαιο στο Αιγαίο αντιμετωπίζονταν από τις ΗΠΑ ως »αξιώσεις συνόρων και κυριαρχίας».

Μερικές ώρες αργότερα το »Τσανταρλί» έβγαινε από τα Στενά του Βοσπόρου για να εξερευνήσει τα πετρώματα της υφαλοκρηπίδας. Ταυτόχρονα από πηγές του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού διέρρεε σε ξένα μέσα ότι το πρωί απέπλευσε από τον Ναύσταθμο του Μαρμαρά μικρός στόλος καταδρομικών – τέσσερα υποβρύχια, εννέα ναρκαλιευτικά και κανονιοφόροι.

Οι ΗΠΑ θα παρείχαν προσωπικό σε εξερευνητικό τουρκικό σκάφος

Την ίδια ημέρα, εμπιστευτικό τηλεγράφημα από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ (1974STATE112403) αναφέρεται στα συμβόλαια της εταιρείας Geophysical Services Inc., θυγατρικής του αμερικανικού κολοσσού Texas Instruments o οποίος προμήθευε με εξοπλισμό την τουρκική εταιρεία πετρελαίου TPAO.

Σε ερωτήσεις Αμερικανού διπλωμάτη σχετικά με το αν η θυγατρική είχε υπογράψει συμβόλαιο για εξερεύνηση αμφισβητούμενων περιοχών του Αιγαίου και αν γνώριζαν για τη διαμάχη μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας, εκπρόσωπος της εταιρείας απάντησε ότι η GSI δεν επιθυμούσε να βρεθεί ανάμεσα στα δύο αντιμαχόμενα κράτη.
Όπως αποκαλύπτεται στο σχετικό τηλεγράφημα, η GSI δεν θα συμμετείχε με δικό της πλοίο αλλά θα παρείχε το τεχνικό προσωπικό σε εξερευνητικό τουρκικό σκάφος.

Έντονες πιέσεις

Στις 30 Μαΐου ο γενικός γραμματέας του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών κ. Βλάχος, ενημέρωσε την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα ότι εντοπίστηκαν δύο σκάφη, τα οποία συνοδεύονταν από πλοία του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού, να κατευθύνονται προς τις αμφισβητούμενες περιοχές. Στις 4 Ιουνίου ανακοινώθηκε ότι οι έρευνες του »Τσανταρλί» ολοκληρώθηκαν.

Όπως αποκαλύπτεται στο τηλεγράφημα 1974ANKARA04566, η Τουρκία άσκησε πιέσεις στους Αμερικανούς στις 12 Ιουνίου κατά τη συνάντηση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών με τον πρεσβευτή Μάκομπερ.

Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε ότι η θέση των ΗΠΑ να εκδώσει οδηγία προς τις αμερικανικές εταιρείες να παύσουν τα εξερευνητικά προγράμματα σε αμφισβητούμενες περιοχές έβλαπτε τα συμφέροντα της Τουρκίας, αφού η Ελλάδα είχε ήδη διεξαγάγει έρευνες.

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

Σχόλια Αναγνωστών (1)

Σχολιάστε

To e-mail σας δεν θα δημοσιευθεί