16:16 - 09/11/2014

ΣΤΑ ΕΔΑΦΙΑ ΤΗΣ ΙΛΙΑΔΑΣ, Ο ΠΟΛΥΣΥΖΗΤΗΜΕΝΟΣ «ΝΗΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ» ΜΕ ΤΟΥΣ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΕΙΣ ΤΟΠΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΟΜΒΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ.

sta-edafia-tis-iliadas

ΣΤΑ ΕΔΑΦΙΑ ΤΗΣ ΙΛΙΑΔΑΣ, Ο ΠΟΛΥΣΥΖΗΤΗΜΕΝΟΣ «ΝΗΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ» ΜΕ ΤΟΥΣ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΕΙΣ ΤΟΠΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΟΜΒΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ.
Ο “νηών κατάλογος” (ο κατάλογος των πλοίων) είναι από τα πιο πολυσυζητημένα εδάφια της Ιλιάδας.


Είναι κατά τον Όμηρο ο κατάλογος των πλοίων και των στρατευμάτων ανά ελληνική πόλη, που παίρνουν μέρος στον τρωικό πόλεμο (γύρω στο 1250 π.Χ.), με ιδιαίτερη αναφορά στα ονόματα των αρχηγών των στρατευμάτων ανά πόλη. Πολλοί υποστηρίζουν ότι βασίζεται σε προγενέστερο ποίημα της μυκηναϊκής εποχής που ο Όμηρος χρησιμοποίησε αυτούσιο ενσωματώνοντάς το στο έπος. Άλλοι υποστηρίζουν ότι ο Όμηρος περιγράφει στον κατάλογο τις μεγάλες πόλεις της εποχής του (8ος αι. π.Χ.) και τις τοποθετεί αναχρονιστικά πίσω στη μυκηναϊκή εποχή.

Είτε πρόκειται για έναν κατάλογο των ελληνικών πόλεων του 13ου αι. είτε του 8ου αι. π.Χ., η σημασία του είναι ανεκτίμητη. Ο κατάλογος είναι μέρος της Β ραψωδίας της Ιλιάδας και ακολουθείται από έναν κατάλογο της δύναμης των Τρώων και των συμμάχων τους, ο οποίος είναι αρκετά μικρότερος σε έκταση. Στον κατάλογο αναφέρονται 29 βασίλεια και ο συνολικός τους στόλος φτάνει το 1.186 πλοία. Τα περισσότερα τοπωνύμια έχουν εξακριβωθεί ότι πράγματι ήταν οικισμοί της εποχής εκείνης.

Στον κατάλογο αναφέρονται 29 βασίλεια και ο συνολικός τους στόλος φτάνει το 1.186 πλοία. Τα περισσότερα τοπωνύμια έχουν εξακριβωθεί ότι πράγματι ήταν οικισμοί της εποχής εκείνης.

Ιστορική βάση Έχει υποστηριχθεί από ερευνητές η άποψη ότι ο συγκεκριμένος κατάλογος αποτελούσε αρχικά ξεχωριστό κομμάτι, το οποίο εντάχθηκε αργότερα στο σώμα της Ιλιάδας. Αυτή η προσέγγιση υποστηρίζει πως ο πυρήνας του καταλόγου των πλοίων διασώθηκε από τα μυκηναϊκά χρόνια, την υποτιθέμενη εποχή δηλαδή που διεξήχθη ο Τρωικός πόλεμος (13ος-12ος αιώνας π.Χ.) και δια μέσου της προφορικής παράδοσης έγινε γνωστή στον Όμηρο (9ος-8ος αι. π.Χ.).Αν ληφθεί υπόψη ότι αποτελεί μια αξιόπιστη πηγή μυκηναϊκής ή υπο-μυκηναϊκής εποχής, τότε ο κατάλογος μας προσφέρει με μοναδική λεπτομέρεια την πολιτική κατάσταση που επικρατούσε στον ελληνικό κόσμο κατά τον 13ο-12ο αιώνα π.Χ.. Το ότι αναφέρονται τοποθεσίες που την εποχή του τρωικού πολέμου υπήρξαν σπουδαία πολιτικά και πολιτιστικά κέντρα, αλλά την εποχή του Ομήρου είτε ήταν στην αφάνεια ή είχαν καταστραφεί ολοσχερώς (όπως η Πύλος στην Μεσσηνία), είναι μια ισχυρή απόδειξη ότι ο συγκεκριμένος κατάλογος δεν χρησιμοποίησε αναχρονιστικά στοιχεία. Γενικά απεικονίζει τον ελληνικό κόσμο σε μια εποχή αρκετά πιο παλαιότερη από αυτή του Ομήρου. Περιοχές όπως οι Μακεδονία, η Ήπειρος και μέρος της Θεσσαλίας δεν φαίνονται να συμμετείχαν στον τρωικό πόλεμο, προφανώς αυτές οι περιοχές βρίσκονταν υπό των έλεγχο των Δωριέων, οι οποίοι θα πραγματοποιούσαν την κάθοδό τους προς την Πελοπόννησο ορισμένες δεκαετίες αργότερα.

Όμως ο «νεών κατάλογος», με τα επίθετα με τα οποία διανθίζει τα πρόσωπα και τα τοπωνύμια και γενικά με τον τρόπο που έχει ενταχθεί στο έπος αποτελεί ένα συμβατό κομμάτι στο όλο έργο. Έχει υποστηριχθεί ακόμη και η άποψη πως ο κατάλογος αποτελεί μείγμα πολλών μικρότερων καταλόγων που χρησιμοποιούσαν ποιητές (ραψωδοί) με σκοπό να εντυπωσιάσουν το κοινό τους με τις ιστορικές τους γνώσεις.

Ένα ακόμη ιστορικό στοιχείο που μας προσφέρεται είναι ότι τα βασίλεια των Αχαιών (τουλάχιστον εκείνη την εποχή) αποτελούσαν ένα σύνολο συνομοσπονδίας και όχι ανατολικού τύπου Αυτοκρατορίας, που υπάγονται στον άνακτα των Μυκηνών. Επίσης, οι Αχαιοί (αναφέρονται στην Ιλιάδα ως Δαναοί, Αργείτες αλλά και ‘Έλληνες (Ραψωδία β’ στ.529 και 683)) απουσίαζαν από τις ακτές τις Μικράς Ασίας.

Το ερώτημα που γεννάται είναι κατά πόσο ο συγκεκριμένος κατάλογος απεικονίζει την πραγματική ιστορική κατάσταση της εποχής του χαλκού στην Ελλάδα.

stoxos.gr

Σχόλια Αναγνωστών (5)

  1. 0
    0
    ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΠΩς ΓΙΑ ΝΑ ΣΤΕΙΛΟΥΝ ΠΑΝΩ ΑΠΟ 1300 ΠΛΟΙΑ ΣΤΗΝ ΤΡΟΙΑ , ΠΟΣΑ ΕΙΧΑΝ ΑΚΟΜΑ , ΟΤΑΝ ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΕΚΑΝΑΝ ΤΙΣ ΜΑΙΜΟΥΔΕΣ ΣΤΑ ΔΕΝΤΡΑ ΟΕΟ ; Υ.Γ: Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΩΣΤΑ ΓΡΑΜΕΝΟΣ . ΣΤΗΝ ΙΛΙΑΔΑ ΑΝΑΓΡΑΦΕΤΑΙ ΚΑΘΕ ΠΟΛΗ ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΠΟΥ ΔΙΕΘΕΣΕ . ΟΤΙ ΝΑ ΝΑΙ Ο ΠΙΝΑΚΑΣ .
  2. 0
    0
    Ο αριθμός των πλοίων ανά περιοχή φαίνεται στον μεγάλο πίνακα του άρθρου. Στην Ιλιάδα είναι γεγονός ότι δίνεται αναλυτικά ο αριθμός πλοίων ανά πόλη ή συστάδα νησιών, αλλά αυτό δεν αφαιρεί από το ενδιαφέρον που παρουσιάζει αυτός ο πίνακας.

    Συμφωνώ με τον Ανώνυμο 7:02 μμ για το ότι ο μεγάλος αριθμός πλοίων που διατέθηκαν μας κάνει να διερωτώμαστε πόσα τελικά πλοία διέθετε η κάθε πόλη. Αλλά όχι μόνο αυτό. Κάποια από τα όπλα που περιγράφονται στα ομηρικά έπη υπερβαίνουν τα όρια της αρχαίας τεχνολογίας, όπως μας την παρουσιάζουν οι ιστορικοί σήμερα.
  3. 0
    0
    Το όνομα Ελλάς αν δεν κάνω λάθος είναι ταυτόσημο με τον Αχιλλέα και τους Μυρμιδόνες του,οι άλλοι ήταν Αχαιοί Δαναοί Αργείτες κλπ κλπ,μόνο οι Μυρμιδόνες λεγόντουσταν Έλληνες,οι οποίοι κατάγονται από τους Σελλούς στην Θεσσαλία,ένα ιερατείο το οποίο ποιό μπροστά ζούσε στην Δωδώνη στην Πίνδο.Όντως για πρώτη φορά"αναφέρετε" το όνομα Ελλάς στον Όμηρο,αλλά μάλλον είναι ποιό αρχαίο μιας και υποδηλώνει την φυλή-ιερατείο των Σελλών πρόγονοι του Αχιλλέα.Κατόπιν έτσι ονομάστηκαν όλΕς οι άλλες φυλές σαν Έλληνες μιας και όλοι θάυμαζαν τους Μυρμιδόνες και τον Αχιλλέα,αλλά και το γεγονός ότι η Ιλιάδα είναι βασισμένη στον Αχιλλέα και λιγότερο στον Εκτώρ.Εκτός αυτού ονομάστηκαν Έλληνες(όλοι οι σύμμαχοι) και από το γεγονός ότι πήραν μέρος στον τρωικό πόλεμο σαν μια χαλαρή συμμαχία η οποία ξεκίνησε από την βάπτιση του γιού του Οδησσέα Τηλέμαχου.Με λίγα λόγια η συμμαχία αυτή είχε σαν αποτέλεσμα την ένωση όλων των φυλών της Ελλάδας(γεογραφικός τόπος και όχι έθνος) για πρώτη φορά την ενεργοποίησει τους προτοεμφανιζόμενου σαν "έθνος" πλέον …..Έλληνες,με κορυφαίο αρχέτυπο Ηρώα πολεμιστή ΑΧΙΛΛΕΑ.Άρα από τον Όμηρο και μετά όλοι θέλουν να γίνουν ΗΡΩΕΣ,όλοι θέλουν να συμμετάσχουν και να επιδήξουν κάποιόν Ηρώα(ισχυει η δεν ισχυει-βλέπε Ρώμη σαν απόγονοι του Τρώα Αινεια),αυτό λοιπόν μετάλαξε τον 9-8 αιώνα τις διάφορες φυλές που ζούσαν από την Θεσσαλία και κάτω ……σε "Ελληνες απόγονους των πολεμιστών του ΑΧΙΛΛΕΑ..Τα Ομηρικά έπη είναι κάτι σαν την καινή διαθήκη της αρχαιότητας…από όπου διαβάζονταν και πέρναγε ο Όμηρος….το τοπίο άλλαζε καθώς και η νοοτροπία των ανθρώπων,με τέτοιο τρόπο που όλοι άρχιζαν να οπλοφορούν με αποτέλεσμα όλοι να θέλουν να γίνουν σαν τον Αχιλλέα,αυτό μέσα στους επόμενους αιώνες είχε σαν αποτέλεσμα να οδηγήσει την κατάργηση της Βασιλείας στην αρχή,της Τυραννίας κατόπιν και τέλος να δημιουργήσει την δημοκρατία…καθώς όλοι οι ελέυθεροι άνδρες οπλοφορούσαν….οπότε ΜΙΑ ΑΣΠΙΔΑ=ΜΙΑ ΨΥΦΟΣ.Στην ουσία ο Όμηρος οδήγησε και δημιούργησε τον Πολίτη Οπλίτη,τον ελευθέρο πολίτη ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙς ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΤΟΥ(κάτι που δεν γίνετε σήμερα σε έμας)……ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΕ ΑΥΤΟΝ(πάλι δεν γίνετε αυτό σε εμάς)
    ΑΛΛΟΙ ΚΑΙΡΟΙ….ΑΛΛΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ….ΗΡΩΕΣ ΗΡΩΕΣ ΗΡΩΕΣ!
  4. 0
    0
    Έλληνας ήταν το πρώτο βιολογικό παιδί του Δευκαλίωνα και της Πύρρας. Και οι επίγονοι αυτού του παιδιού ονομάστηκαν Έλληνες
    • 0
      0
      Ονομασίες των Ελλήνων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
      Κύριο λήμμα: Ονομασίες των Ελλήνων
      Έλληνες – Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Έλλην, ο οποίος ήταν γιος του Δευκαλίωνα και της Πύρρας, απέκτησε τρεις γιους, τον Αίολο, τον Δώρο και τον Ξάνθο. Ο Αίολος και ο Δώρος μαζί με τους γιους του Ξάνθου, τον Αχαιό και τον Ίωνα, αποτέλεσαν τους γενάρχες των τεσσάρων κυριότερων ελληνικών φυλών που ήταν οι Αχαιοί, οι Δωριείς, οι Αιολείς και οι Ίωνες…………..[[[[Το όνομα Έλληνες στα ομηρικά χρόνια δεν αντιστοιχούσε παρά μόνο σ' ένα ελληνικό φύλο, που κατοικούσε στην περιοχή γύρω από τον Σπερχειό ποταμό στη σημερινή Φθιώτιδα, το οποίο είχε ως ηγέτη του τον μυθικό Αχιλλέα. Η ετυμολογία της λέξεως Έλλην προκαλεί μέχρι σήμερα συζητήσεις. Η επικρατέστερη άποψη είναι ότι προέρχεται από τους Σελλούς (< θ. σελ- = φωτίζω), το ελληνικό φύλο της Ηπείρου που ήταν οι ιερείς της Δωδώνης και μέρος των οποίων μετανάστευσε στη Φθία. Άλλες απόψεις σχετίζουν το όνομα Έλλην με το θέμα ελλ- που σημαίνει ορεινός ή με τη λέξη ἔλλοψ που σημαίνει άφωνος, άφθογγος. Ήδη τον 7ο π.Χ. αιώνα είχε επικρατήσει η ονομασία Πανέλληνες και από εκεί αποσπάστηκε και γενικεύτηκε η ονομασία Έλληνες, εξ ου και ο τονισμός, Έλλην αντί Ελλήν]]]]]………… Αργότερα, με την εξάπλωση του Χριστιανισμού, ο όρος Έλλην σήμαινε τον ειδωλολάτρη ή τον μη χριστιανό, ενώ οι κάτοικοι της Ελλάδας λέγονταν Ελλαδίτες. Όταν ο Χριστιανισμός έπαψε να απειλείται από τις παγανιστικές θρησκείες, ο όρος Έλλην άρχισε να χρησιμοποιείται δειλά δηλώνοντας την καταγωγή ενώ μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Ελληνικού Κράτους, η ονομασία επανήλθε ως επίσημη. Το επίσημο όνομα της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι Hellas.

Σχολιάστε

To e-mail σας δεν θα δημοσιευθεί