10:45 - 28/03/2015

Η κόλαση είναι οι άλλοι

i-kolasi-einai-oi-alloi

Ο Σαρτρ υιοθέτησε την άποψη ότι οτιδήποτε εκδηλώνεται μέσα στη συνείδησή μας αναφέρεται σε κάτι. Όταν, λόγου χάρη, επιθυμούμε, επιθυμούμε κάτι – ένα παγωτό – όταν πιστεύουμε, πιστεύουμε κάτι – ότι θα κερδίσει η ομάδα μας ή ότι αύριο θα κάνει καλό καιρό το ίδιο και όταν φοβόμαστε, φοβόμαστε κάτι – το σκοτάδι, το θάνατο ή το αεροπλάνο, κ.ο.κ. Η συνείδησή μας είναι πάντοτε συνείδηση τινός.

Είναι σαφές ότι το σημείο αναφοράς της συνείδησής μου είναι υποδεέστερο αυτής. Εκείνο στο οποίο αναφέρεται η συνείδησή του -ένα παγωτό, ας πούμε, στην περίπτωση που η συνείδησή μου, επιθυμώντας το, αναφέρεται σ’ αυτό- το αντιμετωπίζω έτσι, ώστε να ικανοποιήσω μια προσωπική ανάγκη μου, είναι υποχείριο μου. Ακόμη και αν κάτι στο οποίο αναφέρεται η συνείδησή μου -όπως το σκοτάδι, στην περίπτωση που φοβάμαι το σκοτάδι- με υπερβαίνει, προσπαθώ να το φέρω στα μέτρα μου, για να το χειριστώ, όπως με ικανοποιεί καλύτερα.

Όταν όμως το σημείο αναφοράς της συνείδησής μας είναι κάποιος συνάνθρωπος μας, η σχέση μας αποκτά άλλη σημασία. Γίνεται ανταγωνιστική.

Γιατί, αν υποτεθεί ότι εγώ καθιστώ κάποιον σημείο αναφοράς της συνείδησής μου, τον μεταχειρίζομαι σαν ένα αντικείμενο έτοιμο να ικανοποιήσει κάποιο αίτημά μου. Τον αλλοτριώνω, καθώς από εκεί που ήταν μια αυτόνομη, ανεξάρτητη και αξιοπρεπής ύπαρξη, τον καθιστώ υποχείριο των διαθέσεών μου.

Από την άλλη πλευρά βέβαια, η συνείδηση του άλλου, τον οποίο έχω κάνει αντικείμενο της δικής μου συνείδησης, αισθάνεται θιγμένη, υποτιμημένη και καταλαμβάνεται από το αίσθημα της ντροπής. Η αντίδραση του ανθρώπου που θίχτηκε η συνείδησή του είναι να προσπαθήσει να φέρει εμένα στη θέση τη δική του και να με καταστήσει αντικείμενο της δικής του συνείδησης.

Σκεφτείτε, για παράδειγμα, κάποιον που βρίσκεται με τη σύντροφο του στο δωμάτιο ενός ξενοδοχείου. Όσο ξέρει ότι είναι ασφαλής πίσω από την πόρτα του δωματίου, αισθάνεται άνετα. Αν, κάποια στιγμή, καταλάβει ότι κάποιος τον παρακολουθεί μέσα από την κλειδαρότρυπα, καταλαμβάνεται από το αίσθημα της ντροπής, επειδή έγινε αντικείμενο της συνείδησης κάποιου άλλου. Η αντίδρασή του τότε είναι, ας πούμε, να ανοίξει την πόρτα και να συλλάβει τον παρατηρητή του επ’ αυτοφόρω, ο οποίος με τη σειρά του κυριεύεται από το αίσθημα της ντροπής, επειδή κατέστη αντικείμενο της συνείδησης του ανθρώπου τον οποίο, έως πριν από τη στιγμή της αποκάλυψης, είχε κάνει αυτός αντικείμενο της συνείδησής του.

Ο Σαρτρ θεωρεί ότι ανάλογα ανταγωνιστικές είναι όλες οι κοινωνικές σχέσεις μας. Ο καθένας προσπαθεί να αλλοτριώσει τον άλλο καθιστώντας τον από αυτόνομη ύπαρξη αντικείμενο της συνείδησής του, ο οποίος, με τη σειρά του, προκειμένου να ανακτήσει τη χαμένη ανεξαρτησία του, επιχειρεί να κάνει αντικείμενο της συνείδησής του εκείνον που τον είχε κάνει υποχείριο της συνείδησής του κ.ο.κ.

H συνείδηση του ενός επιδιώκει να καταστήσει αντικείμενο τη συνείδηση του άλλου, προκειμένου να διατηρήσει την ελευθερία της. Ο αγώνας για την ελευθερία μας είναι ένας ανελέητος αγώνας, για να απαλλαγούμε από τους άλλους που επιχειρούν να αλλοτριώσουν την ύπαρξή μας καθιστώντας την αντικείμενο της συνείδησής τους. Με αυτή την έννοια, οι άλλοι είναι η κόλαση.

Έτσι, στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του υπαρξισμού, ο ηθικός τρόπος διαβίωσης του ανθρώπου προσέλαβε από το Σαρτρ έντονα δραματικό τόνο. Έχοντας κανείς, κατά το Σαρτρ, γεννηθεί σε έναν ξένο και αφιλόξενο κόσμο, που η παρουσία των άλλων τον έχει μετατρέψει σε κόλαση γι’ αυτόν, καλείται -προκειμένου να δημιουργήσει τον εαυτό του πορευόμενος από το μηδέν στο ον, από εκείνο που θα μπορούσε να γίνει σ’ εκείνο που τελικά θα γίνει- να πράττει το σωστό μόνος του, εντελώς αβοήθητος, μην περιμένοντας τη βοήθεια κανενός Θεού, μην έχοντας για στήριγμα καμιά ηθική αρχή.

Άλλοι φιλόσοφοι ωστόσο, κατά τον εικοστό αιώνα επίσης, κινούμενοι σε ένα διαφορετικό από εκείνο του υπαρξισμού πλαίσιο διανόησης και επιχειρημάτων, επιδίωξαν να προσεγγίσουν τα ζητήματα ηθικής συμπεριφοράς του ανθρώπου χωρίς τη δραματική έξαρση με την οποία τα αντιμετώπισε ο Σαρτρ. Πρόκειται για τους φιλοσόφους εκείνους που διατύπωσαν τις καλούμενες μεταηθικές θεωρίες, εμπνεόμενοι από τον Τζ. Μουρ κλπ, από τα κελεύσματα της γλωσσαναλυτικής μεθόδου.

Αρχές Φιλοσοφίας του Θεοδόση Πελεγρίνη

edwhellas.gr

Loading...

Σχόλια Αναγνωστών (11)

  1. 0
    0
    ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ- ΠΡΟΣΚΟΛΗΣΕΙΣ ΣΕ
    ΠΡΟΣΩΠΑ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΣΤΗΝΟΥΝ
    ΤΟ ΣΚΗΝΙΚΟ ΓΙΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ
    ΔΥΣ–ΑΡΕΣΚΕΙΑΣ—–
    ΚΑΘΕ ΔΥΣ-ΑΡΕΣΚΕΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΤΑΙ
    ΑΠΟ ΚΑΠΟΙΑ ΑΝΕΚΠΛΗΡΩΤΗ ΠΡΟΣΔΟΚΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟ ΕΞΑΡΤΗΣΕΙΣ —

    ΒΙΚΥ ΝΑΥΠΛΙΟΝ
  2. 0
    0
    Kαλησπερα

    για να καταλαβεις καλυτερα,αυτον τον ογκολιθο του πνευματος πρεπει να εισαι μαρξιστης…
    τον συγγραφεα του αρθρου δεν τον κοβω για τετοιον…

    Μην ακουσω για εβραιους και μπουρδες,γιατι ο Σαρτρ ειναι μεγαλο μυαλο…και δεν με ενδιαφερει η εθνικοτητα του αλλα αυτα που λεει….

    παντως θα ειχε μεγαλο ενδιαφερον να μαθουμε τι λεει η ορθοδοξια σχετικα με την κολαση…αλλα και οι αλλοι …. ακομη και οι οεαδες δεν τραβαω ζορι ,αρκει ναμην χωνον καντιλια,,και το κανουν μπαχαλο
    υπαρχει αραγε η κολαση?
    και αν ναι, πως θα ειναι?

    αυτα για αρχη

    PANDAROS

  3. 0
    0
    Ο ΣΤΟΧΟΣ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΣΔΟΚΙΑ ;
    ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΔΥΣΑΡΕΣΤΗΣΕΙ Η ΜΗ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΟΧΟΥ ;
    ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΗ Η ΥΠΑΡΞΗ ΑΛΛΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ , ΓΙΑ ΝΑ ΠΕΤΥΧΩ ΤΟΝ ΣΤΟΧΟ ΜΟΥ ;;;;
    ΑΝ ΠΕΤΥΧΩ ΤΟΝ ΣΤΟΧΟ ΜΟΥ …ΠΕΤΥΧΑ ΤΟ ΠΡΟΣΔΟΚΟΥΜΕΝΟ;;;

    ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΓΝΩΜΗ ΜΟΥ…. Ο ΑΥΤΟΣ ΣΚΟΠΟΣ , ΚΑΘΟΡΙΖΕΙ ΤΟΝ ΣΤΟΧΟ ΚΑΙ ΑΥΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΕΙΡΑ ΤΟΥ ΤΟ ΣΚΟΠΟ ΤΟΥ !!!!!

    Η ΠΡΟΣΔΟΚΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΒΕΒΑΙΟ ΤΟΥ ΣΤΟΧΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΚΟΠΟΥ…ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΠΟΥ ΕΜΠΛΕΚΟΝΤΑΙ…ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΛΟΓΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΣΤΟΧΟΥ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΟΥ ΣΚΟΠΟΥ !!!!!!

    ΑΡΑ ΤΑ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ (ευαρεσκεια- δυσαρεσκεια ) ΕΙΝΑΙ Ο ΑΝΤΙΚΑΤΟΠΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ , ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΔΟΚΙΑΣ !!!!!!
    Διαφορετικα..η προσδοκια δεν θα ηταν αμφιβολη – αρα ελευθερη να εκπληρωθει 'η οχι…., αρα θα ηταν συστηματικη επιτευξη στοχου (οχι σκοπου )!!
    Η ΠΡΟΣΔΟΚΙΑ ΛΟΙΠΟΝ ΕΙΝΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ;;; ΕΙΝΑΙ !!!!!!
  4. 0
    0
    Το χοντηνες το παχνιδι για στοχους και δεν συμμαζευεται και σαν μικρο παιδι που ειμαι θα τον
    καψω τον εγκεφαλο —
    ΤΑΚΗΣ
  5. 0
    0
    ΑΝ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΠΟΙΗΣΟΥΜΕ ΠΩΣ ΟΙ ΚΟΣΜΟΙ ΠΟΥ ΖΟΥΜΕ ΕΙΝΑΙ ΟΣΟΙ ΚΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΟΛΟΙ ΑΥΤΟΙ ΟΙ ΚΟΣΜΟΙ ΕΙΝΑΙ ΨΕΥΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΓΕΜΑΤΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΚΑΤΑ ΚΑΝΟΝΑ ΨΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΤΗΤΕΣ , ΦΥΤΕΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΑΛΛΟΥΣ , ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΤΕΛΙΚΑ ΜΑΣ ΠΑΡΟΠΛΙΖΟΥΝ, ΚΥΡΙΕΥΟΥΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΟΥΜΕ ΓΙ ΑΥΤΕΣ…ΤΟΤΕ ΟΛΑ Θ ΑΛΛΑΞΟΥΝ . ΤΟΤΕ ΣΤ ΑΛΗΘΕΙΑ ΘΑ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΧΤΙΖΕΙΣ ΚΑΙ ΝΑ ΓΚΡΕΜΙΖΕΙΣ ΚΟΣΜΟΥΣ . ΜΕΧΡΙ ΤΟΤΕ , ΨΑΞΕ ΜΕΣΑ ΣΟΥ ΝΑ ΒΡΕΙΣ ΠΟΙΕΣ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ , ΕΠΙΘΥΜΙΕΣ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΙ , ΕΙΝΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΟΙ ΣΟΥ .ΤΑ ΟΡΙΑ ΔΙΣΔΙΑΚΡΙΤΑ , ΑΛΛΑ Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΚΕΙ ΚΑΙ ΣΕ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ . ΣΤΟ ΔΙΚΟ ΣΟΥ ΚΟΣΜΟ .
  6. 0
    0
    Η ΚΟΤΑ ΕΚΑΝΕ ΤΟ ΑΥΓΟ Η ΤΟ ΑΥΓΟ ΤΗ ΚΟΤΑ ——5-47 -ΜΙΛΑΜΕ ΑΔΙΕΞΟΔΟ ΤΟ ΠΡΑΜΑ-
    Ο ΤΟΙΧΟΣ ΜΕ ΚΟΙΤΑΕΙ Η ΕΓΩ ΚΟΙΤΑΩ ΤΟ ΤΟΙΧΟ-ΜΗ ΕΙΝΑΙ ΜΑΥΡΑ ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΜΗ ΕΙΝΑΙ ΜΑΥΡΟΙ ΟΙ ΛΟΓΓΟΙ-ΜΗ ΕΙΜΑΙ ΖΩΝΤΑΝΟΣ Η ΠΕΘΑΜΕΝΟΣ -ΜΗ ΕΙΜΑΙ ΑΝΔΡΑΣ Η ΓΥΝΑΙΚΑ-ΠΑΕΙ ΤΟ ΡΑΝΤΙΣΜΑ ΝΑ ΜΕ ΡΑΝΤΙΣΕ Η ΤΟ ΡΑΝΤΙΣΑ -ΜΕΓΑΛΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΟΥ ΛΕΩ-

    ΔΙΓΕΝΗΣ ΑΚΡΙΤΑΣ

    • 0
      0
      Ευχαριστω για το σχολιο σου 8:27 μμ !!
      Με βοηθησε να καταλαβω οτι εγραψα " βλακειες."… γιαυτο και εγω απο τωρα θα ασχοληθω με το δικο σου ερωτημα ..και θα καταληξω αν μετα την νηστεια θα φαω τα αυγα σου βραστα 'η την κοττα..τηγανητη !!!!!!
  7. 0
    0
    Η ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΟΗΓΕΙΤΑΙ ΤΟΥ ΣΤΟΧΟΥ-
    ΕΠΙΘΥΜΟΥΜΕ ΚΑΤΙ ΚΑΙ ΒΑΖΟΥΜΕ ΣΤΟΧΟ ΝΑ ΤΟ ΑΠΟΚΤΗΣΟΥΜΕ-
    ΑΝ ΔΕΝ ΤΟ ΚΑΤΑΦΕΡΟΥΜΕ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΩΡΙΜΟΙ ΔΥΣΑΝΑΣΧΕΤΟΥΜΕ-
    ΠΡΟΣΔΟΚΩ ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΝΕΚΡΩΝ –ΛΕΜΕ ΚΑΙ ΟΧΙ ΣΤΟΧΟΣ Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΝΕΚΡΩΝ-

    ΜΗΝ ΜΠΕΡΔΕΥΟΥΜΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ —
    ΒΙΚΥ ΝΑΥΠΛΙΟΝ


    Τ
    • 0
      0
      Καλησπερα Βικυ !!
      Στοχος μου ειναι η εναρετη Ζωη..που Σκοπο εχει την ΑΙΩΝΙΑ ΖΩΗ ( ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΑΝΩΝ ) η οποια Ουρανια Βασιλεια ακολουθει μετα την ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΝΕΚΡΩΝ !!!!
  8. 0
    0
    ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ 3-40 ΑΛΛΑ ΜΕ ΤΟ ΔΙΚΟ ΜΟΥ—ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΕΠΙΘΥΜΩ ΕΝΑΡΕΤΗ ΖΩΗ —ΠΟΥ ΣΚΟΠΟ ΕΧΕΙ ΤΗΝ ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ–
    ΓΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟΧΩΝ ΝΑ ΠΟΗΓΕΙΤΑΙ Η ΣΚΕΨΙΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑ Η ΕΠΙΘΥΜΙΑ–
    ΔΥΣΚΟΛΟ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΘΕΙ ΓΙΑΥΤΟ ΚΑΙ ΔΥΣΚΟΛΑ ΑΣ ΠΟΥΜΕ ΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ—ΟΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΙΘΥΜΙΩΝ-
    ΦΙΛΙΚΑ
    ΒΙΚΥ ΝΑΥΠΛΙΟΝ

Σχολιάστε

To e-mail σας δεν θα δημοσιευθεί